Բրիտանական «Guardian» փոդքասթում լրագրող Իան Սեմփլը զրուցում է վարքագենետիկ Քեթրին Փեյջ Հարդենի հետ՝ մարդու վարքագծի վրա գեների ազդեցության մասին։ Տեխասի համալսարանի պրոֆեսորը իր «Original Sin» գրքում քննարկում է, թե ինչպես են բնությունն ու դաստիարակությունը միախառնվում՝ ազդելով ռիսկի դիմելու, հակասոցիալական վարքի և հանցավորության հավանականության վրա։ Զրույցը նաև բարձրացնում է կարևոր հարց՝ արդյոք մեր գործողությունների պատճառները փոխում են պատասխանատվության մասին պատկերացումները։
Խաղային կոնսոլների գները աճում են այն ժամանակ, երբ շուկան դեռ սպասում էր դրանց էժանացմանը։ Sony-ն ու Microsoft-ը արդեն բարձրացրել են PlayStation 5-ի և Xbox Series S/X-ի արժեքը, իսկ Switch 2-ն էլ ամբողջ աշխարհում կմեկնարկի ավելի բարձր գնով։ Մասնագետների խոսքով՝ հիմնական պատճառը արհեստական բանականության համար տվյալային կենտրոնների աճող պահանջարկն է, որը սրում է չիպերի և հիշողության պակասը։
ԱՄՆ-ի Cedars-Sinai Health Sciences համալսարանի նոր հետազոտությունը կապ է գտել սուրճի չափավոր օգտագործման և լյարդի հիվանդությունների ավելի ցածր ռիսկի միջև։ 355 հազար չափահասի տվյալների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ սուրճը կարող է կապված լինել լյարդի քաղցկեղի, ցիռոզի և լյարդի հետ կապված մահվան ավելի ցածր ցուցանիշների հետ։ Հետազոտողները նշում են, որ առավել նկատելի ազդեցությունը դիտվել է օրական երեք-չորս բաժակի դեպքում, սակայն անհրաժեշտ են լրացուցիչ ուսումնասիրություններ։
Մեծ Բրիտանիայի Which? սպառողական կազմակերպության ուսումնասիրությունը պարզել է, որ Tripadvisor-ի արհեստական բանականությամբ ստեղծված ամփոփումները հաճախ մեղմացրել են հյուրանոցների վերաբերյալ լուրջ բողոքները։ Որոշ դեպքերում համակարգը մի հյուրանոց, որի դեմ սննդային զանգվածային թունավորման գործով հայց էր ներկայացված, ներկայացրել է որպես «անբասիր», իսկ սեռական ոտնձգությունների վերաբերյալ գանգատներ ունեցող հանգստավայրը՝ որպես «հյուրընկալ»։ Ակնարկները վերաբերում էին ոչ միայն սպասարկման որակին, այլև հիգիենային, ջրամատակարարմանը և անվտանգության հարցերին։
Մեծ Բրիտանիայում ավտոմեքենաների անվտանգության մասնագետները զգուշացնում են, որ վարորդները չպետք է մեքենայի հետագծիչներից ակնկալեն լիարժեք պաշտպանություն գողության դեպքում։ Kia-ի մի սեփականատեր չկարողացավ վերադարձնել իր գողացված մեքենան՝ չնայած նրան, որ համակարգը ցույց էր տալիս դրա կենդանի տեղադրությունը, իսկ մեքենայի կողոպուտը արձանագրվել էր տնային տեսախցիկով։ Դեպքը նորից բարձրացրել է «կապակցված» մեքենաների անվտանգության և դրանց գործնական սահմանափակումների հարցը։
Արհեստական բանականությունը փոխում է ստեղծագործական ոլորտները, սակայն չի վերացնում մարդկային ճաշակի ու ընտրության արժեքը։ Այս մասին ՏԱՍՍ-ին տված հարցազրույցում ասել է ՆԻՈՒ ՎՇԵ-ի Դիզայնի դպրոցի ղեկավար Արսենի Մեշչերյակովը՝ անդրադառնալով դիզայներների ապագային, կրթության նոր մոտեցումներին և մասնագիտական գնահատման ձևերին։ Նրա խոսքով՝ տեխնոլոգիաները արագացնում են աշխատանքը, բայց ստեղծագործական որոշումը շարունակում է մնալ մարդու ձեռքում։
Գիտնականների նոր փորձերը կրկին սրել են հարցը, թե որքան մոտ է մարդկությունը արհեստական կյանք ստեղծելուն։ Լաբորատորիայում պատրաստված ԴՆԹ-ով սնվող, աճող ու բազմացող փոքրիկ կաթիլները դարձել են այս ուղղության հերթական ուշագրավ քայլը։ Դրանց նշանակության և հնարավոր հետևանքների մասին խոսում են հետազոտության մասնակիցներն ու կենսաբանության ոլորտի մասնագետները։
Եվրամիության կողմից թույլատրված ֆունգիցիդ ֆլուազինամի վերաբերյալ նոր ուսումնասիրությունը կասկածի տակ է դրել ավելի վաղ եզրակացությունները, որոնք հիմնված էին արտադրողի տրամադրած տվյալների վրա։ Հետազոտողները, որոնք կրկնել են նեյրոտոքսիկության փորձը, հայտնել են զգալիորեն այլ արդյունքների մասին։ Քաղաքացիական ակտիվիստները այս հիմքով պահանջում են նյութը հանել շուկայից։
Հյուսիսայինումբերլենդի ափերի մոտ, մասնավորապես Ֆարնյան կղզիների շրջանում, վերջին շաբաթներին ավելի հաճախ են նկատում օրկաների խմբեր։ Տարածքը հայտնի է իր ծովային թռչուններով, սակայն խոշոր սև-սպիտակ կետասանների ներկայությունը նոր հետաքրքրություն է առաջացրել բնության սիրահարների շրջանում։ Մասնագետների խոսքով՝ աճի պատճառը դեռ հստակ չէ, բայց դա կարող է վկայել ծովային էկոհամակարգի առողջացման մասին։
Հնագետները Իթակա կղզում բացահայտել են նյութական վկայություններ, որոնք մատնանշում են, որ հին հույները շուրջ հազար տարի առանձնահատուկ պաշտամունք են մատուցել Օդիսևսին։ Գտածոները ներառում են նրա անունը կրող առարկաներ և հերոսին նվիրված սրբավայրի հետքեր։ Դրանք նոր լույս են սփռում այն բանի վրա, թե ինչպես էին իրական անձինք, առասպելական կերպարները և կրոնական պատկերացումները միահյուսվում հին հունական աշխարհում։
Օրխիդեաների որոշ տեսակներ աչքի են ընկնում այնպիսի ձևերով, որ դրանց ծաղիկները հիշեցնում են մարդկանց, մանուկների կամ կենդանիների դեմքեր։ Բուսաբանական այս զարմանալի օրինակները ցույց են տալիս, թե ինչպես է էվոլյուցիան ձևեր ստեղծում, որոնք հաճախ թվում են գրեթե անիրական։ Հոդվածում ներկայացվում են մի քանի հայտնի տեսակներ, որոնց արտաքինը հետաքրքրում է թե՛ բուսաբաններին, թե՛ ծաղկասերներին։ Դրանք բնության գեղեցկության հիշեցում են, որի համար տնային միջավայրում նման պայմաններ ստեղծելը հաճախ դժվար է։
Մեծ Բրիտանիայում շոգ եղանակի ֆոնին սննդաբանները հիշեցնում են, որ օրգանիզմի ջրային հավասարակշռությունը պահպանվում է ոչ միայն խմիչքների, այլև ջրառով հարուստ մթերքների միջոցով։ Մասնագետների խոսքով՝ բարձր ջերմաստիճանի օրերին ախորժակը հաճախ նվազում է, ուստի կարևոր է ընտրել թեթև, հեշտամարս և սննդարար ուտեստներ։ Նրանց առաջարկության առանցքում են մրգերն ու բանջարեղենը, որոնք միաժամանակ նպաստում են ջրառին և ապահովում վիտամիններ ու հանքանյութեր։ Թեման արդիական է նաև Հայաստանի համար, որտեղ ամառային շոգը հաճախ ուղեկցվում է ջրազրկման և թուլության վտանգով։
Վերջին տասնամյակների գիտական հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ ոսկրերը պարզապես մարմնի հենակառույցը չեն, այլ կենդանի հյուսվածք են, որը մշտապես նորոգվում և մասնակցում է օրգանիզմի բազմաթիվ գործընթացների։ Միացյալ Նահանգներում ամեն տարի բուժվում է ավելի քան 6 միլիոն ոսկրային կոտրվածք, սակայն մասնագետները շեշտում են, որ ոսկրային առողջությունը կարևոր է ոչ միայն վնասվածքների կանխարգելման, այլև ամբողջ մարմնի բնականոն աշխատանքի համար։ Գիտնականների տվյալներով՝ ոսկրերը մասնակցում են հանքային հավասարակշռության պահպանմանը, արյունաստեղծությանը և այլ օրգան-համակարգերի հետ կենսաբանական հաղորդակցությանը։ Այս մոտեցումն այսօր փոխում է օստեոպորոզի և տարիքային ոսկրակորստի ընկալումը։
Բրիտանական ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ կարճատև ծայրահեղ շոգը կարող է զգալիորեն նվազեցնել մեղուների պտղաբերությունը։ Գիտնականների խոսքով՝ դա կարող է ազդել հաջորդ տարիներին մշակաբույսերի փոշոտման վրա՝ վտանգելով բերքատվությունը։ Փորձերը կատարվել են Հալլի համալսարանում՝ անգլիական սովորական ամառային պայմանների հետ համեմատությամբ։
Հունիսի 23-ին Ֆրանսիայում գրանցված շոգ օրերից մեկի ընթացքում բարձր ջերմաստիճանը խաթարել է ոչ միայն առօրյա կյանքը, այլև տեխնիկական համակարգերի աշխատանքը։ Բրետանիի Էրգե-Գաբերիկ քաղաքում շուրջ 40 աստիճան շոգը շարքից հանել է էլեկտրական տրանսֆորմատոր, ինչի հետևանքով ավելի քան 100 հազար մարդ ժամանակավորապես զրկվել է հոսանքից։ Մասնագետները նշում են, որ էլեկտրական, տելեկոմ և տրանսպորտային ենթակառուցվածքները հաճախ դժվարությամբ են դիմանում ծայրահեղ տապին։ Կլիմայի փոփոխության պայմաններում նման դեպքերի հաճախականությունը կարող է աճել։
Արհեստական բանականությունը աստիճանաբար մտնում է կադրային ծառայությունների և աշխատակիցների սպասարկման համակարգեր՝ խոստանալով արագ պատասխաններ, շուրջօրյա հասանելիություն և ավելի արդյունավետ գործընթացներ։ Սակայն մասնագետները զգուշացնում են, որ դրա կիրառումը հաջող կլինի միայն այն դեպքում, եթե աշխատակիցները վստահեն համակարգին, օգտվեն դրանից և անհրաժեշտ պահին կարողանան դիմել մարդուն։ Նոր միտումների մասին խոսվում է HR shared services-ի զարգացման շուրջ հրապարակված ուսումնասիրությունների համատեքստում։
Գենետիկ նոր վերլուծությունը պարզել է, որ Իտալիայի Վերածննդի դարաշրջանի Մեդիչիների ընտանիքի երկու անդամները մահացել են մալարիայից։ Հետազոտությունը, որն իրականացվել է հնագույն ԴՆԹ-ի մեթոդներով, վերաբերում է Ֆրանչեսկո դե Մեդիչիին և նրա կնոջը՝ Բյանկա Կապելոյին, որոնք մահացել են 1587 թվականին։ Արդյունքները միաժամանակ թուլացնում են վաղեմի վարկածը, թե Ֆրանչեսկոն թունավորվել է։
Ուկրաինայում խորացող քաղաքական ճգնաժամի ֆոնին ուշադրության կենտրոնում հայտնվել են երկու իրարից կտրուկ տարբեր գործիչներ։ Նրանցից մեկը տեխնոլոգիաների ոլորտից եկած ձեռնարկատեր է, որը զինվորական փորձ չունենալով՝ վեց ամիս առաջ նշանակվել է պաշտպանության նախարար։ Այդ նշանակումից հետո նա կապվել է ռուսական ներխուժման դեմ պաշտպանության մի շարք հաջողությունների հետ։
Բանկ of America-ն հայտնել է, որ 2026 թվականի ՖԻՖԱ-ի աշխարհի առաջնությունը շուրջ 20 միլիարդ դոլար է ներմուծել ԱՄՆ տնտեսություն՝ հատկապես խթանելով հյուրընկալ քաղաքների ծախսերը։ Խաղերի օրերին աճել է ռեստորանների, բարերի և մանրածախ առևտրի շրջանառությունը, իսկ որոշ քաղաքներում սպառողական ակտիվությունը նկատելիորեն գերազանցել է երկրի միջին ցուցանիշը։ Թեև մրցաշարի տնտեսական ազդեցության շուրջ նախկինում կային մտահոգություններ՝ կապված ներգաղթի խստացման և աշխարհաքաղաքական լարվածության հետ, առկա տվյալները ցույց են տալիս զգալի աշխուժացում։
Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի իրականացրած արտաքին օգնության կրճատումները խաթարել են ՄԻԱՎ-ի դեմ պայքարի համաշխարհային ծրագրերը՝ փակելով ավելի քան 1700 բուժման և սպասարկման կետեր։ Նոր ուսումնասիրության համաձայն՝ աշխարհի տարբեր երկրներում աշխատանքից զրկվել է առնվազն 16 հազար բուժաշխատող։ Մասնագետները զգուշացնում են, որ այդ փոփոխությունները կարող են հետ շրջել տասնամյակների առաջընթացը և վտանգել մինչև 2030 թվականը ՁԻԱՀ-ի համաճարակի ավարտի նպատակները։