Գենետիկական վերլուծությունը բացահայտել է Մեդիչիների եղբայրների մահվան գաղտնիքը
· Աշխարհ
Գենետիկ նոր վերլուծությունը պարզել է, որ Իտալիայի Վերածննդի դարաշրջանի Մեդիչիների ընտանիքի երկու անդամները մահացել են մալարիայից։ Հետազոտությունը, որն իրականացվել է հնագույն ԴՆԹ-ի մեթոդներով, վերաբերում է Ֆրանչեսկո դե Մեդիչիին և նրա կնոջը՝ Բյանկա Կապելոյին, որոնք մահացել են 1587 թվականին։ Արդյունքները միաժամանակ թուլացնում են վաղեմի վարկածը, թե Ֆրանչեսկոն թունավորվել է։
Հնագույն ԴՆԹ-ի նոր վերլուծությունը Մեդիչիների տոհմի պատմության շուրջ տարիներ շարունակ գոյություն ունեցող ենթադրություններին բերել է հստակություն։ Հետազոտողների խոսքով՝ Վերածննդի Իտալիայի այս նշանավոր ընտանիքի երկու անդամներ մահացել են մալարիայից, ոչ թե թունավորումից, ինչպես երկար ժամանակ ենթադրվում էր։
Մալարիայի հետքերը՝ դարերի խորքից
Հետազոտությունը, որը հրապարակվել է iScience հանդեսում, ուսումնասիրել է Մեդիչիների ընտանիքի որոշ անդամների կմախքային մնացորդները։ Գիտնականները հայտնաբերել են պլազմոդիում մակաբույծի գենետիկական հետքեր, որը մալարիայի հարուցիչն է, և այդպիսով վերականգնել են մահվան հավանական պատճառը։
Աշխատանքը կարևոր է ոչ միայն պատմական ճշգրտման համար, այլև մալարիայի տարածման ու էվոլյուցիայի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Հետազոտողների գնահատմամբ՝ Կենտրոնական Իտալիայում այդ հիվանդությունը տարածված է եղել մինչև 20-րդ դարը, երբ այն ի վերջո վերացվել է հակամալարիային արշավների շնորհիվ։
Ֆրանչեսկո դե Մեդիչիի մահվան շուրջ վարկածները
Պատմական աղբյուրները հիշատակում են, որ 1562 թվականին Մեդիչիների ընտանիքի անդամները, այդ թվում՝ Ջովանի դե Մեդիչին, նրա մայրը՝ Էլեոնորա Տոլեդացին, և եղբայրը՝ Գարզիան, վարակվել էին մալարիայով Տոսկանայի ափեր կատարած ուղևորության ընթացքում։ Այդ տարածքում ճահիճները և մոծակների մեծ քանակը հիվանդության տարածման համար բարենպաստ միջավայր էին ստեղծում։
1587 թվականին Ֆրանչեսկո դե Մեդիչին և նրա կինը՝ Բյանկա Կապելոն, այցելել էին ընտանիքի վիլլան Պոձոյոյում, որը գտնվում էր ճահճոտ բրնձի դաշտերի միջավայրում։ Նրանք հաջորդական օրերին մահացել էին՝ ունենալով պարբերական տենդեր, որոնք համապատասխանում են մալարիայի կլինիկական պատկերին։
Գիտական ապացույց՝ ընդդեմ հին մեղադրանքների
Երկու մահերից հետո շրջանառվել էին լուրեր, թե Ֆրանչեսկոյի եղբայրը և մրցակիցը՝ կարդինալ Ֆերդինանդո դե Մեդիչին, նրանց թունավորել է։ Սակայն նոր գենետիկական տվյալները ցույց են տալիս, որ այդ վարկածը չի հաստատվում, թեև հետազոտողները նշում են՝ թեման վերջնականապես փակելու համար դեռ լրացուցիչ ապացույցներ են անհրաժեշտ։
Հետազոտության հեղինակների խոսքով՝ հնագույն ԴՆԹ-ի ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս ոչ միայն նույնականացնել մահացու հիվանդությունները պատմական մնացորդներում, այլև հասկանալ մալարիայի հարուցիչի զարգացումն ու հարմարվողականությունը ժամանակի ընթացքում։ Սա, նրանց համոզմամբ, կարող է օգտակար լինել նաև ներկայում և ապագայում մալարիայի դեմ պայքարի համար։
Աղբյուր՝ The Independent