Արհեստական բանականությունը չի փոխարինում ճաշակին․ ինչպես է փոխվում դիզայնի մասնագիտությունը
Արհեստական բանականությունը փոխում է ստեղծագործական ոլորտները, սակայն չի վերացնում մարդկային ճաշակի ու ընտրության արժեքը։ Այս մասին ՏԱՍՍ-ին տված հարցազրույցում ասել է ՆԻՈՒ ՎՇԵ-ի Դիզայնի դպրոցի ղեկավար Արսենի Մեշչերյակովը՝ անդրադառնալով դիզայներների ապագային, կրթության նոր մոտեցումներին և մասնագիտական գնահատման ձևերին։ Նրա խոսքով՝ տեխնոլոգիաները արագացնում են աշխատանքը, բայց ստեղծագործական որոշումը շարունակում է մնալ մարդու ձեռքում։
Արհեստական բանականությունը վերափոխում է դիզայնի ոլորտը, սակայն չի կարող լիովին փոխարինել մասնագիտական ճաշակին և ստեղծագործական ընտրությանը։ Այս դիտարկումն է ՏԱՍՍ-ին փոխանցել ՆԻՈՒ ՎՇԵ-ի Դիզայնի դպրոցի ղեկավար Արսենի Մեշչերյակովը՝ խոսելով այն փոփոխությունների մասին, որոնք արդեն զգացվում են մասնագիտության մեջ։
Տեխնոլոգիաները՝ որպես գործի արագացնող, ոչ թե փոխարինող
Մեշչերյակովի խոսքով՝ արհեստական բանականությունը մեծ ազդեցություն ունի հատկապես այն մասնագիտությունների վրա, որոնք կապված են երևակայության, պատկերային մտածողության և արագ որոշումների հետ։ Դիզայնում այն կարող է օգնել աշխատանքը կազմակերպել ավելի արդյունավետ, սակայն վերջնական գաղափարն ու նրա գեղագիտական արժեքը մնում են մասնագետի պատասխանատվության տակ։
Նման պայմաններում դիզայներից ավելի ու ավելի հաճախ կպահանջվի ոչ միայն տեխնիկական հմտություն, այլև սեփական տեսլականը հիմնավորելու կարողություն։ Սա հատկապես կարևոր է այն ոլորտներում, որտեղ գործնական օգտակարությանը զուգահեռ վճռորոշ է նաև ձևի, բովանդակության և ճաշակի ներդաշնակությունը։
Կրթության նոր պահանջները
Հարցազրույցում բարձրացվել է նաև դիզայնի կրթության հարցը։ Արհեստական բանականության տարածումը փոխում է այն ձևաչափերը, որոնցով ուսանողները սովորում են ստեղծել, վերլուծել և ներկայացնել իրենց աշխատանքները։ Այդ պատճառով կրթական ծրագրերը, ըստ Մեշչերյակովի, պետք է ավելի արագ արձագանքեն մասնագիտության զարգացումներին։
Նրա խոսքով՝ ապագայի մասնագետը միայն ծրագրերից օգտվող մարդ չի լինելու․ նա պետք է հասկանա, թե ինչու է ընտրում հենց այդ լուծումը, ինչպես է այն ընկալվելու և ինչ արժեք է ստեղծելու։ Այդ մոտեցումը դիզայնի կրթությունը մոտեցնում է ոչ թե միայն տեխնիկային, այլ նաև քննադատական մտածողությանը և հեղինակային պատասխանատվությանը։
Ինչն է մնում անփոխարինելի
Մեշչերյակովը շեշտել է, որ արհեստական բանականությունը չի կարող «փոխհատուցել ճաշակը»։ Սա նշանակում է, որ նույնիսկ ամենաառաջադեմ տեխնոլոգիաների դեպքում դիզայնի մեջ մնալու են մարդկային փորձը, մշակութային զգացողությունը և ձևի հանդեպ անձնական վերաբերմունքը։
Հայաստանի ընթերցողի համար այս քննարկումը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ ստեղծագործական ոլորտները՝ գրաֆիկական դիզայնից մինչև թվային արտադրանք, արագ են ինտեգրվում նոր տեխնոլոգիաներին։ Այդ պայմաններում մրցունակ կմնան նրանք, ովքեր կկարողանան համադրել տեխնոլոգիական գործիքները, մասնագիտական ճաշակը և ինքնուրույն մտածողությունը։
Աղբյուր՝ ТАСС