ԱՄՆ-ի օգնության կրճատումները փակել են ՄԻԱՎ-ի հազարավոր ծառայություններ
Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի իրականացրած արտաքին օգնության կրճատումները խաթարել են ՄԻԱՎ-ի դեմ պայքարի համաշխարհային ծրագրերը՝ փակելով ավելի քան 1700 բուժման և սպասարկման կետեր։ Նոր ուսումնասիրության համաձայն՝ աշխարհի տարբեր երկրներում աշխատանքից զրկվել է առնվազն 16 հազար բուժաշխատող։ Մասնագետները զգուշացնում են, որ այդ փոփոխությունները կարող են հետ շրջել տասնամյակների առաջընթացը և վտանգել մինչև 2030 թվականը ՁԻԱՀ-ի համաճարակի ավարտի նպատակները։
Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի կողմից իրականացված արտաքին օգնության լայնածավալ կրճատումները ծանր հարված են հասցրել ՄԻԱՎ-ի դեմ պայքարի համաշխարհային համակարգին։ Նոր ուսումնասիրության համաձայն՝ աշխարհի տարբեր երկրներում փակվել է ավելի քան 1700 բուժման կլինիկա և սպասարկման կետ, իսկ առնվազն 16 հազար բուժաշխատող կորցրել է աշխատանքը։
Ծրագրեր, որոնք ենթարկվել են խորը խափանման
Հետազոտողները նշում են, որ խափանումները տարածվել են տասնյակ երկրների վրա և ազդել ոչ միայն բուժման, այլև կանխարգելման ծրագրերի վրա։ ԱՄՆ-ի ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի ամենախոշոր նախաձեռնությունը՝ PEPFAR-ը, ըստ տվյալների, տուժել է գրեթե բոլոր ուղղություններով, թեև Վաշինգտոնը նախկինում խոստացել էր պահպանել կյանք փրկող ծառայությունները։
amfAR-ի՝ ՁԻԱՀ-ի հետազոտությունների հիմնադրամի անցկացրած ուսումնասիրության հեղինակ Էլիզ Լանկյևիչը նշել է, որ կրճատումներից «չի մնացել անխաթար PEPFAR-ի որևէ մաս», այդ թվում՝ այն ոլորտները, որոնք վարչակազմը հայտարարել էր պաշտպանված։ Հետազոտությունը նախատեսվում է ներկայացնել Ռիո դե Ժանեյրոյում կայանալիք ՁԻԱՀ-ի 26-րդ միջազգային համաժողովում։
Կանխարգելման ֆինանսավորումը գրեթե կիսով չափ նվազել է
Չնայած ԱՄՆ-ի խոստմանը՝ պաշտպանել ՄԻԱՎ-ի բուժումը և մորից երեխային փոխանցման կանխարգելումը, կազմակերպությունների 63 տոկոսը հաղորդել է հենց այդ ծառայությունների խափանումների մասին։ Կանխարգելման ծախսերը մեկ տարվա ընթացքում նվազել են ավելի քան կեսով, իսկ պահպանակների և քսուքների ֆինանսավորումը գրեթե ամբողջությամբ դադարեցվել է։
Ավելին, նույնիսկ այն կառույցները, որոնք պահպանել են ԱՄՆ ֆինանսավորումը, ստիպված են եղել դադարեցնել ծառայությունները բարձր ռիսկի խմբերի համար, այդ թվում՝ սեքս-աշխատողների համար։ Մասնագետների գնահատմամբ՝ այս սահմանափակումները կարող են երկարաժամկետ ազդեցություն ունենալ նոր վարակների աճի և բուժման հասանելիության վրա։
Վտանգված է տասնամյակների առաջընթացը
Հետազոտության հեղինակները զգուշացնում են, որ ստեղծված իրավիճակը կարող է խաթարել մինչև 2030 թվականը ՁԻԱՀ-ի համաճարակին վերջ տալու միջազգային նպատակները։ Ըստ նրանց՝ ներկայում մնացած ֆինանսավորման բաշխումը կսահմանի ոչ միայն առաջիկա ամիսների, այլև հաջորդ տարիների պատկերն ամբողջ ոլորտում։
Ուսումնասիրության եզրակացությունները տեղավորվում են ԱՄՆ արտաքին օգնության վերանայման շուրջ լայն բանավեճի մեջ՝ այն մասին, թե ինչպես պահպանել կենսական առողջապահական ծրագրերը, երբ ֆինանսավորումը կտրուկ կրճատվում է։ Մասնագետների խոսքով՝ վտանգը ոչ միայն ծրագրային է, այլև մարդկային, քանի որ փակված կլինիկաների հետ միասին փլուզվում են նաև այն հենարանները, որոնք պաշտպանում էին խոցելի խմբերին բուժումից դուրս մնալուց։
Աղբյուր՝ The Independent