Ինչպես ճանաչել օգնության կարիքը և համարձակորեն խնդրել աջակցություն
Մարդիկ հաճախ փորձում են ամեն ինչ անել սեփական ուժերով՝ վախենալով թույլ թվալ կամ ուրիշներին ծանրաբեռնել։ Սակայն հոգեբաններն ընդգծում են, որ օգնություն խնդրելը թուլության նշան չէ, այլ առողջ ու հասուն վարքագիծ։ Նյուանսը հատկապես կարևոր է այն մարդկանց համար, ովքեր երկար տարիներ սովոր են եղել հոգ տանել մյուսների մասին ու իրենց կարիքները հետին պլան մղել։
Շատերն ի վիճակի են թվում ամեն բան ինքնուրույն անել, բայց փորձն ու հոգեբանական դիտարկումները ցույց են տալիս՝ այս մոտեցումը միշտ չէ, որ արդյունավետ է։ Օգնություն խնդրելու կարողությունը ոչ միայն գործնական հմտություն է, այլև մարդու հոգեկան առողջության կարևոր բաղադրիչ։
Ինքնաբավության սահմանը
Հոգեբան՝ որպես մասնագիտություն ընտրած մի կին իր փորձով է հասկացել, թե որքան խորն են ձևավորվում ինքնուրույնության ծայրահեղ մոդելները։ Մանկությունից մոր խնամքի բեռը կրելով՝ նա երկար ժամանակ հակառակ ուղղությամբ է շարժվել և փորձել ամեն ինչ անել միայնակ։ Սակայն տարիների ընթացքում պարզ է դարձել, որ չափազանց խիստ ինքնազսպվածությունն ու լռելյայն տոկունությունը երբեմն մեկուսացնում են մարդուն և խոչընդոտում անհրաժեշտ աջակցություն ստանալուն։
Մասնագետները նշում են, որ մարդիկ հաճախ խուսափում են օգնություն խնդրելուց՝ վախենալով թույլ, կարիքավոր կամ կախյալ թվալ։ Ոմանք մտահոգվում են մերժումից, մյուսները չեն ցանկանում պարտավորության զգացում ունենալ կամ ենթադրել, թե օգնություն ստանալով՝ պարտք են կուտակում։ Այս մտավախությունները սովորական են, սակայն հենց դրանք են հաճախ հեռացնում մարդուն այն աջակցությունից, որը կարող է մեղմել ծանր իրավիճակը։
Ինչու է օգնություն խնդրելը օգտակար
Հոգեբանական մոտեցմամբ՝ մարդը սոցիալական էակ է և ի սկզբանե կառուցված է փոխկապակցվածության վրա։ Երբ նա կարողանում է ճիշտ պահին դիմել օգնության և ընդունել աջակցություն, երկարաժամկետ առումով դառնում է ավելի կայուն, ինքնուրույն և վստահ իր ուժերի նկատմամբ։ Աջակցությունը ոչ թե նվազեցնում, այլ ընդլայնում է անձի կարողությունների շրջանակը։
Այս ըմբռնումը հատկապես կարևոր է այն մարդկանց համար, որոնք սովոր են հոգ տանել ուրիշների մասին և իրենց վրա վերցնել բոլոր պարտականությունները։ Մասնագետների խոսքով՝ նման մարդիկ հաճախ ունենում են այն զգացումը, թե պարտավոր են միշտ ունենալ բոլոր պատասխանները։ Սակայն առողջ հարաբերություններում օգնությունը միակողմանի երաշխիք չէ, այլ փոխադարձ մարդկային կապի բնական մաս։
Ինչպես անել առաջին քայլը
Սկզբում անհրաժեշտ է հստակ հասկանալ, թե ինչի կարիք ունի մարդը՝ գործնական օգնության, հուզական աջակցության, թե մասնագիտական խորհրդատվության։ Հետո կարևոր է մտածել, թե ում կարելի է դիմել և ինչ ձևով ներկայացնել խնդիրը՝ պարզ ու հստակ բառերով։ Այդ մոտեցումը նվազեցնում է անհարմարությունը և մեծացնում է հավանականությունը, որ օգնությունը կստացվի ժամանակին։
Հոգեբանների դիտարկմամբ՝ օգնություն խնդրելը պետք է ընկալել որպես հարմարողական ռազմավարություն, որը ամրացնում է կապերը, նվազեցնում մեկուսացումը և բացում նոր տեսանկյուններ։ Մարդը չի պարտավորվում միայնակ կրել ամեն բեռ։ Յուրաքանչյուր ոք իրավունք ունի աջակցության, կապի և հոգատարության։
Աղբյուր՝ Time Magazine