Գիշերային լույսը կարող է փոխել սրտի կառուցվածքը, պարզել է նոր հետազոտությունը
Գիշերը լույսի ազդեցությունը վաղուց կապվում է քնի խանգարման և նյութափոխանակության խնդիրների հետ, իսկ այժմ նոր հետազոտությունը խոսում է նաև սրտի վրա դրա հնարավոր ազդեցության մասին։ Թուլեյնի համալսարանի գիտնականների թիմը, վերլուծելով Մեծ Բրիտանիայի կենսաբանկի տվյալները, եզրակացրել է, որ գիշերային լույսի տակ քնող մարդկանց սրտերում նկատվում են կառուցվածքային փոփոխություններ։ Դրանք կարող են վկայել, որ սիրտը սովորականից ավելի մեծ ծանրաբեռնվածությամբ է աշխատում։
Գիշերային լույսի ազդեցությունը միայն քնի որակի խնդիր չէ․ նոր հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ այն կարող է կապված լինել նաև սրտի կառուցվածքային փոփոխությունների հետ։ Թուլեյնի համալսարանի գիտնականները, որոնց արդյունքները հրապարակվել են «European Heart Journal»-ում սեպտեմբերի 9-ին, եզրակացրել են, որ լույսի տակ քնող մարդկանց սրտերում ավելի հաճախ նկատվում են այնպիսի նշաններ, որոնք վկայում են լրացուցիչ ծանրաբեռնվածության մասին։
Ինչու է ուսումնասիրվել գիշերային լույսը
Վերջին տարիներին մի շարք ուսումնասիրություններ գիշերային լուսավորությունը կապել են շաքարային դիաբետի, ճարպակալման և բարձր ճնշման ավելի մեծ ռիսկի հետ։ Նախորդ տարի նաև տեղեկություն կար, որ նման ազդեցությունը կարող է բարձրացնել սրտային անբավարարության և այլ սրտանոթային հիվանդությունների վտանգը երկարաժամկետ դիտարկման ընթացքում։ Նոր աշխատանքը փորձում է պարզել՝ արդյոք այդ կապը արտահայտվում է նաև սրտի տեսանելի կառուցվածքային փոփոխություններով։
Հետազոտության համար օգտագործվել են Մեծ Բրիտանիայի կենսաբանկի տվյալները, որտեղ հավաքվում են կես միլիոն մարդու առողջական և կենսակերպային տեղեկություններ։ Մասնակիցներից մի մասն մեկ շաբաթ կրել է շարժական սարքեր, որոնք գրանցել են նաև լույսի ազդեցությունը։ Ըստ գիտնականների՝ այդ մոտեցումը առավել վստահելի է, քան ինքնազեկուցված տվյալները, քանի որ թույլ է տալիս չափել գիշերային լուսավորությունը ուղղակիորեն։
Ինչ են ցույց տվել սրտի հետազոտությունները
Հետազոտության երկրորդ կարևոր բաղադրիչը սրտի մագնիսառեզոնանսային հետազոտություններն էին, որոնք արվել էին մինչև մասնակիցների մոտ սրտային հիվանդության ախտորոշումը։ Այնուհետև գիտնականները համեմատել են երկու խումբ՝ նրանց, ովքեր գրեթե չեն ենթարկվել գիշերային լույսի, և նրանց, ովքեր սովորաբար քնել են առնվազն 3 լյուքս լուսավորության պայմաններում։ Այդ մակարդակը մոտավորապես համարժեք է մի քանի մոմի լույսին՝ մի քանի ոտնաչափ հեռավորությունից։
Վերլուծությունը ցույց է տվել, որ գիշերային լույսի ավելի բարձր ազդեցություն ունեցող մարդկանց մոտ սրտի որոշ կառուցվածքային և գործառական ցուցանիշներ տարբերվում են։ Գիտնականների գնահատմամբ՝ նման փոփոխությունները կարող են նշանակել, որ սիրտը մշտապես աշխատում է ավելի մեծ լարումով։ Թեև պատճառահետևանքային կապը դեռ վերջնականապես հաստատված չէ, արդյունքները լրացնում են նախկին դիտարկումները և ուժեղացնում են մտահոգությունը գիշերային լուսավորության վերաբերյալ։
Ինչ խորհուրդ է տալիս գիտությունը
Հետազոտության հեղինակները նշում են, որ դեռ պարզ չէ՝ տվյալների մեջ արձանագրված լույսը գալիս էր սենյակից դուրս վառված լապտերից, տանը մնացած լուսավորությունից, թե մոտակայքում միացված էկրանից կամ հեռուստացույցից։ Սակայն գործնական խորհուրդը նրանց գնահատմամբ մնում է նույնը․ որքան հնարավոր է մթագնել քնելու միջավայրը։
Քնի հիգիենայի այս պարզ կանոնը վաղուց է կիրառվում՝ անջատել միջանցքի լույսը, փակել մթնեցնող վարագույրները, անհրաժեշտության դեպքում օգտագործել աչքակապ։ Նոր տվյալները հիշեցնում են, որ նման սովորությունները կարող են կարևոր լինել ոչ միայն հանգստի, այլև սրտանոթային առողջության համար։