Նոր հետազոտությունը ցույց է տվել, որ սակավարյունություն ունեցող մայրերից ծնված երեխաների ուղեղի ծավալը կարող է փոքր լինել, հատկապես շարժման, ուսման և զգացմունքների կարգավորման համար կարևոր հատվածներում։ Տարբերությունները նկատվել են արդեն մեկ տարեկանում և ըստ գիտնականների՝ կարող են ազդել երեխայի հետագա մտավոր զարգացման վրա։ Աշխատանքը ևս մեկ անգամ ընդգծում է հղիության ընթացքում մոր առողջության վերահսկման կարևորությունը։
Նոր հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ հղիության ընթացքում սակավարյունություն ունեցող մայրերից ծնված երեխաների ուղեղը կարող է ունենալ ավելի փոքր ծավալ, հատկապես այն հատվածներում, որոնք կապված են շարժման, սովորելու և հույզերի կարգավորման հետ։ Գիտնականների գնահատմամբ՝ այդ տարբերությունները նկատվել են արդեն մեկ տարեկանում և կարող են նշանակություն ունենալ դպրոցական տարիքում երեխայի մտավոր զարգացման համար։
Որ հատվածներն են առավել տուժում
Հետազոտության հեղինակները նշում են, որ փոփոխություններն առավել արտահայտված են ուղեղի այն շրջաններում, որոնք մասնակցում են շարժողական հմտությունների ձևավորմանը, հիշողության և ուսուցման գործընթացներին, ինչպես նաև հուզական կայունությանը։ Նման զարգացումը, ըստ մասնագետների, չի նշանակում անխուսափելի խնդիր, սակայն կարող է մեծացնել ճանաչողական դժվարությունների վտանգը հետագա տարիներին։
Ինչու է կարևոր հղիության ընթացքում սակավարյունության վերահսկումը
Սակավարյունությունը հղիության տարածված խնդիրներից է և հաճախ կապված է երկաթի պակասի հետ։ Երբ մայրական օրգանիզմը բավարար թթվածին և սննդանյութեր չի փոխանցում զարգացող պտուղին, դա կարող է անդրադառնալ ոչ միայն ֆիզիկական աճի, այլև նյարդաբանական զարգացման վրա։ Այդ պատճառով բժիշկները կարևորում են հղիության ընթացքում արյան ցուցանիշների կանոնավոր ստուգումը և անհրաժեշտության դեպքում բուժումը։
Ինչ են խորհուրդ տալիս մասնագետները
Գիտնականներն ընդգծում են, որ նման արդյունքները պետք է դիտարկել որպես զգուշացնող ազդակ առողջապահական համակարգերի համար։ Հղի կանանց համար կարևոր են վաղ ախտորոշումը, երկաթով հարուստ սննդակարգը և բժշկական հսկողությունը, որպեսզի նվազեցվի հնարավոր ազդեցությունը երեխայի զարգացման վրա։ Հետազոտությունը նաև հիշեցնում է, որ մայրական առողջությունը ուղիղ կապ ունի նորածնի երկարաժամկետ առողջության հետ։
ԱՄՆ-ում առողջապահական համակարգի ներկայացուցիչները զգուշացնում են, որ նոր կրճատումները կարող են մեծացնել չապահովագրվածների թիվը և ծանրաբեռնել հիվանդանոցները։ Լոս Անջելեսի MLK Community Hospital-ի ղեկավար Էլեյն Բեթչլորը նշում է, որ նման փոփոխությունները հատկապես վտանգավոր են ցածր եկամուտ ունեցող համայնքների համար։ Նրա խոսքով՝ եթե մարդիկ ավելի ուշ դիմեն բուժօգնության, այդ բեռը վերջ ի վերջո կանդրադառնա բոլորի վրա։
Ֆինլանդիայի գիտական դիտարկումները ցույց են տալիս, որ հողի, մամուռի ու բույսերի հետ շփումը կարող է փոխել մաշկի վրա եղած մանրէների կազմը։ Հետազոտողների խոսքով՝ նման շփումը կարող է նպաստել մաշկի մանրէաբանական բազմազանությանը և, ավելի լայն առումով, աջակցել իմունային համակարգին։ Գիտնականները շեշտում են, որ խոսքը ոչ թե կեղտոտվելու, այլ բնության հետ կանոնավոր ու անվտանգ շփվելու մասին է։
Վիրաբույժ-հեռուստահաղորդավար Ալեքսանդր Մյասնիկովը «Ռոսիա 1»-ի «О самом главном» հաղորդման ընթացքում խոսել է ոսկրերի առողջությունը պահպանելու մասին։ Նրա խոսքով՝ օստեոպորոզի կանխարգելման հիմնական միջոցը դեղահատերը չեն, այլ շարժուն կյանքն ու կանոնավոր ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունը։ Բժիշկը նաև հիշեցրել է, որ ծխելը և քաղցր գազավորված ըմպելիքները կարող են թուլացնել ոսկորները։
Դաստակների ցավն ու շարժունակության կորուստը կարող են առաջանալ շատ ավելի վաղ, քան սովորաբար ենթադրվում է։ Մասնագետների խոսքով՝ ամենօրյա աշխատանքը, գրավոր ու թվային ծանրաբեռնվածությունը և հին վնասվածքները ժամանակի ընթացքում կարող են մեծացնել արթրիտի վտանգը։ Դաստակների առողջությունը պահպանելու համար հարկ է զբաղվել դրանցով դեռևս այն փուլում, երբ խնդիրները տեսանելի չեն։
BBC News-ի հաղորդավար Մարիամ Մոշիրին հրապարակայնորեն հայտնել է, որ երկու տարի է՝ բուժում է անբուժելի արյան քաղցկեղ։ «The Times»-ին տված հարցազրույցում նա պատմել է, թե ինչպես է շարունակել աշխատել՝ միաժամանակ պայքարելով հազվագյուտ հիվանդության հետ։ 49-ամյա լրագրողը դարձյալ ընդգծել է, որ չի ցանկանում, որպեսզի հիվանդությունը կասեցնի իր մասնագիտական գործունեությունը։
Դեմենցիայի և Ալցհեյմերի հիվանդության մասին հրապարակային խոսել-չխոսելու ընտրությունը տարիներ շարունակ մնում է բարդ անձնական ու հասարակական հարց։ Բժիշկների դիտարկմամբ՝ հայտնի մարդկանց մի մասը նախընտրում է ախտորոշումը հրապարակել կյանքի ընթացքում, մյուսները՝ պահել գաղտնի մինչև մահը։ Այս ընտրությունը կապվում է թե՛ անձնական արժանապատվության, թե՛ հանրային իրազեկման և աջակցության հետ։
