Ինչպես խրոնիկ բուժումը ավելի մոտեցնել հիվանդի առօրյային

· Առողջություն

Ինչպես խրոնիկ բուժումը ավելի մոտեցնել հիվանդի առօրյային

Նյու Յորքում կայացած TIME100 Health Leadership Forum-ում քննարկվել է, թե ինչպես կարելի է խրոնիկ հիվանդությունների խնամքը հարմարեցնել հիվանդների ամենօրյա կյանքին։ Խոսքը հատկապես վերաբերում էր 1-ին տիպի շաքարախտին, տեխնոլոգիաների դերին և այն էմոցիոնալ ծանրաբեռնվածությանը, որ հետևում է ախտորոշմանը։ Մասնակիցները ընդգծել են, որ բուժումը չի սահմանափակվում բժշկական ցուցումներով, այլ պահանջում է նաև ըմբռնում, երկխոսություն և ամոթի զգացման հաղթահարում։

Նյու Յորքում անցկացված TIME100 Health Leadership Forum-ում քննարկման կենտրոնում էր հարցը, թե ինչպես խրոնիկ հիվանդությունների բուժումը կարող է ավելի բնականորեն տեղավորվել հիվանդների առօրյայի մեջ։ Զրույցը վերաբերում էր հատկապես 1-ին տիպի շաքարախտին, տեխնոլոգիական լուծումներին և ախտորոշումից հետո ընտանիքների ու հիվանդների վրա ընկնող հոգեբանական ծանրությանը։

Ախտորոշումից հետո սկսվող անտեսանելի ծանրաբեռնվածությունը

Հեռուստահաղորդավար Գարեթ Վոգելը հիշեցրել է սեփական պատմությունը՝ պատմելով, որ 11 տարեկանում ծնողները նրա մոտ կարծել են գրիպի նշաններ և նրան մեծ քանակությամբ Gatorade են տվել՝ չիմանալով, որ նա իրականում 1-ին տիպի շաքարախտի սուր ախտանիշներ ուներ։ Հիվանդանոց հասնելուն պես նրա արյան մեջ շաքարի մակարդակը եղել է ավելի քան 1000, իսկ բժիշկը, նրա խոսքով, զարմացած հարցրել է, թե ինչպես է նա դեռ քայլում։

Վոգելի խոսքով՝ բժշկական ախտորոշումից հետո սկսվում է մեկ այլ՝ հաճախ չերևացող աշխատանք, որի հիմնական բեռը կրում են ընտանիքները։ Մանկության տարիներին նա ի սկզբանե չի գիտակցել, որ շաքարախտը չի անցնելու հաջորդ օրը, իսկ էնդոկրինոլոգը հիմնականում տվել է բժշկական բացատրությունները՝ թողնելով ծնողներին հուզական ծանրաբեռնվածության մեծ մասը։

Տեխնոլոգիան օգնում է, բայց չի փոխարինում խոսակցությանը

Ավելի քան երեք տասնամյակ անց Վոգելն ասում է, որ դեռ սովորում է ապրել այդ վիճակի հետ։ Նրա խոսքով՝ տեխնոլոգիան զգալիորեն հեշտացրել է հիվանդության կառավարումը, սակայն նույնքան կարևոր է դարձել հարցեր տալու և նույն փորձառությունն ունեցող մարդկանց հետ խոսելու պատրաստակամությունը։ Նա ընդգծել է, որ նույնիսկ անծանոթ մարդիկ կարող են ընդհանուր լեզու գտնել շաքարախտի ամենօրյա կառավարման փորձով։

Insulet ընկերության նախագահ և գլխավոր գործադիր տնօրեն Էշլի Մքքևոյը նշել է, որ ավելի լավ բժշկական տեխնոլոգիա ստեղծելու համար անհրաժեշտ է հասկանալ ոչ միայն կլինիկական տվյալները, այլև հիվանդի օրվա մանրամասները։ Նրա խոսքով՝ 2-րդ տիպի շաքարախտը նույնպես խրոնիկ և առաջադիմող հիվանդություն է, սակայն դրա շուրջ տարածված պատկերացումները հաճախ բերում են նրան, որ հիվանդները նույն մակարդակի կարեկցանք չեն ստանում։

Հիվանդը՝ ոչ միայն օգնություն ստացող, այլև գիտելիք փոխանցող

Հոգեբույժ և հետազոտող դոկտոր Ջուդիթ Ջոզեֆը նշել է, որ այսօր հիվանդները միայն բուժում ստացողներ չեն։ Ավելի ու ավելի հաճախ հենց նրանք են օգնում բժշկական անձնակազմին հասկանալ, թե ինչ է անհրաժեշտ արդյունավետ խնամքի համար, և ինչպիսի լուծումներ են համապատասխանում իրական կյանքին։

Եզրափակելով՝ Ջոզեֆը կոչ է արել հրաժարվել այն համոզմունքից, թե հիվանդությունը կամ երեխայի հիվանդությունը կարող է ընկալվել որպես մեղքի կամ սխալի ապացույց։ Նա ընդգծել է, որ խրոնիկ հիվանդություններով ապրող մարդիկ պետք է պայքարեն ամոթի զգացման դեմ և իրենց խնամքը դիտարկեն ոչ թե որպես անձնական ձախողում, այլ որպես շարունակական, գիտակցված պատասխանատվություն։

TIME100 Health Leadership Forum-ը կազմակերպվել է American Cancer Society-ի, Kite-ի՝ Gilead Sciences ընկերության, Insulet-ի, Musely-ի և NMDP-ի աջակցությամբ։

Աղբյուր՝ Time Magazine

Նաև կարդացեք

Մասնագետը բացատրել է՝ խաշելիս ազնվամորին քիչ օգտակար նյութեր է կորցնում

Մասնագետը նշել է, որ ազնվամորին պատրաստման ընթացքում ավելի լավ է պահպանում կենսաբանական ակտիվ նյութերի զգալի մասը, քան մի շարք այլ հատապտուղներ։ Նրա խոսքով՝ հատկապես կարևոր են պոլիֆենոլներն ու սալիցիլատները, որոնք կապված են հակաօքսիդանտ և հակաբորբոքային հատկությունների հետ։ Այս դիտարկումը կարող է հետաքրքրել նրանց, ովքեր ազնվամորին օգտագործում են թե՛ թարմ, թե՛ մշակված տեսքով։

Գիշերային լույսը կարող է փոխել սրտի կառուցվածքը, պարզել է նոր հետազոտությունը

Գիշերը լույսի ազդեցությունը վաղուց կապվում է քնի խանգարման և նյութափոխանակության խնդիրների հետ, իսկ այժմ նոր հետազոտությունը խոսում է նաև սրտի վրա դրա հնարավոր ազդեցության մասին։ Թուլեյնի համալսարանի գիտնականների թիմը, վերլուծելով Մեծ Բրիտանիայի կենսաբանկի տվյալները, եզրակացրել է, որ գիշերային լույսի տակ քնող մարդկանց սրտերում նկատվում են կառուցվածքային փոփոխություններ։ Դրանք կարող են վկայել, որ սիրտը սովորականից ավելի մեծ ծանրաբեռնվածությամբ է աշխատում։

Հետազոտություն․ զուգարանի ջրմանը կարող է աերոզոլներ տարածել՝ օդում պահելով հարուցիչներ

Նոր հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ զուգարանի ջրի ուժգին հոսքը կարող է օդ բարձրացնել մանր կաթիլներ, որոնք հասնում են մարդու շնչառական գոտի և կախված մնում առնվազն 20 վայրկյան։ Գիտնականների խոսքով՝ փակ կափարիչը միշտ չէ, որ կանխում է հնարավոր հարուցիչների տարածումը։ Արդյունքները կարևոր են հատկապես այն տարածքների համար, որտեղ օգտագործվում են հանրային կամ համատեղ սանհանգույցներ։

Հետազոտություն․ սակավարյունություն ունեցող մայրերից ծնված երեխաների ուղեղը փոքր է լինում

Նոր հետազոտությունը ցույց է տվել, որ սակավարյունություն ունեցող մայրերից ծնված երեխաների ուղեղի ծավալը կարող է փոքր լինել, հատկապես շարժման, ուսման և զգացմունքների կարգավորման համար կարևոր հատվածներում։ Տարբերությունները նկատվել են արդեն մեկ տարեկանում և ըստ գիտնականների՝ կարող են ազդել երեխայի հետագա մտավոր զարգացման վրա։ Աշխատանքը ևս մեկ անգամ ընդգծում է հղիության ընթացքում մոր առողջության վերահսկման կարևորությունը։

Մեդիքեյդի կրճատումները կարող են խորացնել հիվանդանոցների ծանրաբեռնվածությունն ու ծախսերը

ԱՄՆ-ում առողջապահական համակարգի ներկայացուցիչները զգուշացնում են, որ նոր կրճատումները կարող են մեծացնել չապահովագրվածների թիվը և ծանրաբեռնել հիվանդանոցները։ Լոս Անջելեսի MLK Community Hospital-ի ղեկավար Էլեյն Բեթչլորը նշում է, որ նման փոփոխությունները հատկապես վտանգավոր են ցածր եկամուտ ունեցող համայնքների համար։ Նրա խոսքով՝ եթե մարդիկ ավելի ուշ դիմեն բուժօգնության, այդ բեռը վերջ ի վերջո կանդրադառնա բոլորի վրա։

Հողի և կանաչի հետ շփումը կարող է օգտակար լինել առողջությանը

Ֆինլանդիայի գիտական դիտարկումները ցույց են տալիս, որ հողի, մամուռի ու բույսերի հետ շփումը կարող է փոխել մաշկի վրա եղած մանրէների կազմը։ Հետազոտողների խոսքով՝ նման շփումը կարող է նպաստել մաշկի մանրէաբանական բազմազանությանը և, ավելի լայն առումով, աջակցել իմունային համակարգին։ Գիտնականները շեշտում են, որ խոսքը ոչ թե կեղտոտվելու, այլ բնության հետ կանոնավոր ու անվտանգ շփվելու մասին է։