Ինչպես խրոնիկ բուժումը ավելի մոտեցնել հիվանդի առօրյային

· Առողջություն

Ինչպես խրոնիկ բուժումը ավելի մոտեցնել հիվանդի առօրյային

Նյու Յորքում կայացած TIME100 Health Leadership Forum-ում քննարկվել է, թե ինչպես կարելի է խրոնիկ հիվանդությունների խնամքը հարմարեցնել հիվանդների ամենօրյա կյանքին։ Խոսքը հատկապես վերաբերում էր 1-ին տիպի շաքարախտին, տեխնոլոգիաների դերին և այն էմոցիոնալ ծանրաբեռնվածությանը, որ հետևում է ախտորոշմանը։ Մասնակիցները ընդգծել են, որ բուժումը չի սահմանափակվում բժշկական ցուցումներով, այլ պահանջում է նաև ըմբռնում, երկխոսություն և ամոթի զգացման հաղթահարում։

Նյու Յորքում անցկացված TIME100 Health Leadership Forum-ում քննարկման կենտրոնում էր հարցը, թե ինչպես խրոնիկ հիվանդությունների բուժումը կարող է ավելի բնականորեն տեղավորվել հիվանդների առօրյայի մեջ։ Զրույցը վերաբերում էր հատկապես 1-ին տիպի շաքարախտին, տեխնոլոգիական լուծումներին և ախտորոշումից հետո ընտանիքների ու հիվանդների վրա ընկնող հոգեբանական ծանրությանը։

Ախտորոշումից հետո սկսվող անտեսանելի ծանրաբեռնվածությունը

Հեռուստահաղորդավար Գարեթ Վոգելը հիշեցրել է սեփական պատմությունը՝ պատմելով, որ 11 տարեկանում ծնողները նրա մոտ կարծել են գրիպի նշաններ և նրան մեծ քանակությամբ Gatorade են տվել՝ չիմանալով, որ նա իրականում 1-ին տիպի շաքարախտի սուր ախտանիշներ ուներ։ Հիվանդանոց հասնելուն պես նրա արյան մեջ շաքարի մակարդակը եղել է ավելի քան 1000, իսկ բժիշկը, նրա խոսքով, զարմացած հարցրել է, թե ինչպես է նա դեռ քայլում։

Վոգելի խոսքով՝ բժշկական ախտորոշումից հետո սկսվում է մեկ այլ՝ հաճախ չերևացող աշխատանք, որի հիմնական բեռը կրում են ընտանիքները։ Մանկության տարիներին նա ի սկզբանե չի գիտակցել, որ շաքարախտը չի անցնելու հաջորդ օրը, իսկ էնդոկրինոլոգը հիմնականում տվել է բժշկական բացատրությունները՝ թողնելով ծնողներին հուզական ծանրաբեռնվածության մեծ մասը։

Տեխնոլոգիան օգնում է, բայց չի փոխարինում խոսակցությանը

Ավելի քան երեք տասնամյակ անց Վոգելն ասում է, որ դեռ սովորում է ապրել այդ վիճակի հետ։ Նրա խոսքով՝ տեխնոլոգիան զգալիորեն հեշտացրել է հիվանդության կառավարումը, սակայն նույնքան կարևոր է դարձել հարցեր տալու և նույն փորձառությունն ունեցող մարդկանց հետ խոսելու պատրաստակամությունը։ Նա ընդգծել է, որ նույնիսկ անծանոթ մարդիկ կարող են ընդհանուր լեզու գտնել շաքարախտի ամենօրյա կառավարման փորձով։

Insulet ընկերության նախագահ և գլխավոր գործադիր տնօրեն Էշլի Մքքևոյը նշել է, որ ավելի լավ բժշկական տեխնոլոգիա ստեղծելու համար անհրաժեշտ է հասկանալ ոչ միայն կլինիկական տվյալները, այլև հիվանդի օրվա մանրամասները։ Նրա խոսքով՝ 2-րդ տիպի շաքարախտը նույնպես խրոնիկ և առաջադիմող հիվանդություն է, սակայն դրա շուրջ տարածված պատկերացումները հաճախ բերում են նրան, որ հիվանդները նույն մակարդակի կարեկցանք չեն ստանում։

Հիվանդը՝ ոչ միայն օգնություն ստացող, այլև գիտելիք փոխանցող

Հոգեբույժ և հետազոտող դոկտոր Ջուդիթ Ջոզեֆը նշել է, որ այսօր հիվանդները միայն բուժում ստացողներ չեն։ Ավելի ու ավելի հաճախ հենց նրանք են օգնում բժշկական անձնակազմին հասկանալ, թե ինչ է անհրաժեշտ արդյունավետ խնամքի համար, և ինչպիսի լուծումներ են համապատասխանում իրական կյանքին։

Եզրափակելով՝ Ջոզեֆը կոչ է արել հրաժարվել այն համոզմունքից, թե հիվանդությունը կամ երեխայի հիվանդությունը կարող է ընկալվել որպես մեղքի կամ սխալի ապացույց։ Նա ընդգծել է, որ խրոնիկ հիվանդություններով ապրող մարդիկ պետք է պայքարեն ամոթի զգացման դեմ և իրենց խնամքը դիտարկեն ոչ թե որպես անձնական ձախողում, այլ որպես շարունակական, գիտակցված պատասխանատվություն։

TIME100 Health Leadership Forum-ը կազմակերպվել է American Cancer Society-ի, Kite-ի՝ Gilead Sciences ընկերության, Insulet-ի, Musely-ի և NMDP-ի աջակցությամբ։

Աղբյուր՝ Time Magazine

Նաև կարդացեք

Մագնեզիումի հավելումները միշտ չէ, որ հասնում են ուղեղին

Մագնեզիումը կենսական նշանակություն ունի օրգանիզմի համար, սակայն հավելումների միջոցով ընդունված մագնեզիումը պարտադիր չէ, որ հասնի ուղեղին կամ բարելավի նյարդային բջիջների գործառույթը։ Գիտական տվյալները ցույց են տալիս, որ տարբեր միացություններից կազմված հավելումները տարբեր կերպ են ներծծվում, իսկ բարձր դեղաչափերի դեպքում ներծծումը հաճախ նվազում է։ Ամենաէժան ձևերից մեկը՝ մագնեզիումի օքսիդը, հաճախ ավելի շատ լուծողական ազդեցություն է ունենում, քան նպաստում է օգտակար յուրացմանը։ Մասնագետների գնահատմամբ՝ ուղեղին ուղղված ազդեցության մասին շուկայական պնդումները դեռևս բավարար ապացույցներով չեն հիմնավորվում։

Բժիշկը մատնանշել է շաբաթական սննդատեսակների օգտակար բազմազանության չափը

Ռուսաստանցի ատամնաբույժ Անաստասիա Բելոլիպեցկան հայտնել է, որ լիարժեք ու բազմազան սննդակարգը շաբաթվա ընթացքում պետք է ներառի 30-40 տարբեր սննդատեսակ։ Նրա խոսքով՝ այդպիսի մոտեցումն օգնում է պահպանել աղիքային միկրոֆլորայի հավասարակշռությունը, ինչը կարևոր է ամբողջ ստամոքսաղիքային համակարգի առողջության համար։ Բժիշկը նաև խորհուրդ է տվել նախապատվություն տալ սեզոնային մթերքներին՝ որպես աշնան օրինակ հիշատակելով դդումը։ Միաժամանակ նա ընդգծել է, որ շատերը, շաբաթական ճաշացանկը գրի առնելիս, դժվարությամբ են հասնում այդ բազմազանությանը։

Ուրոլոգը նշել է, թե ինչն է օգնում պահպանել էրեկցիան 70-ից հետո

Ուրոլոգ Բրայան Սթայքսների խոսքով՝ 70 տարեկանում տղամարդկանց միայն մի մասի մոտ են պահպանվում էրեկցիայի հետ կապված խնդիրների բացակայությունը։ Men’s Health-ին տված հարցազրույցում նա բացատրել է, որ տարեց հասակում էրեկտիլ խանգարումների գլխավոր պատճառներից մեկը առնանդամի արյունամատակարարման վատթարացումն է։ Բժիշկը խորհուրդ է տալիս առաջնահերթ ուշադրություն դարձնել սրտանոթային առողջությանը նպաստող նույն միջոցներին՝ հավասարակշռված սննդակարգին, կանոնավոր շարժունակությանը և ռիսկի գործոնների վերահսկմանը։ Եթե կենսակերպի փոփոխությունը բավարար չէ, մասնագետը կարող է առաջարկել դեղորայքային կամ այլ բուժում։

Սնունդը՝ որպես բուժման ու կանխարգելման միջոց

Ամերիկյան սրտաբանների գնահատմամբ՝ առողջ սնունդը սրտային հիվանդությունների, շաքարախտի և բարձր ճնշման կանխարգելման ու վերահսկման կարևոր գործիքներից է։ Սակայն առողջ սնվելը շատերի համար մնում է դժվար, քանի որ խնդիրը ոչ միայն գիտելիքի, այլև հասանելիության ու արժեքի մեջ է։ Հոդվածը շեշտում է, որ առողջարար սնունդը պետք է դիտարկել ոչ թե միայն որպես անհատական ընտրություն, այլ՝ առողջապահության մաս։

Արյան շաքարի կարճատև բարձրացումները միշտ չէ, որ վտանգի նշան են

Վերջին տարիներին արյան շաքարի մակարդակին հետևելու սովորությունը դարձել է առողջ ապրելակերպի նոր միտում, սակայն մասնագետները զգուշացնում են՝ այդ թվերը միշտ չէ, որ վկայում են խնդիրի մասին։ Սնվելուց հետո գլյուկոզայի կարճատև բարձրացումը օրգանիզմի բնական արձագանքն է, որը սովորաբար կարգավորվում է ինսուլինի միջոցով։ Բժիշկների խոսքով՝ մտահոգության իրական պատճառը ոչ թե մեկանգամյա աճն է, այլ դրա հաճախականությունն ու համակցված ախտանշանները։

Գիտնականները հայտնում են տեսողական բջիջների մասնակի երիտասարդացման առաջին նշանների մասին

ԱՄՆ-ում անցկացվող փորձարարական բուժման շրջանակում երեք հիվանդ ստացել են տեսողության բջիջները վերականգնելու նպատակով մշակված նոր թերապիա։ Life Biosciences ընկերության գիտնականները Ամերիկյան ակնաբուժության ակադեմիայի տարեկան ժողովում հայտնել են, որ բուժումը նախնական տվյալներով անվտանգ է, իսկ երկու մասնակիցների մոտ նկատվել են տեսողության բարելավման վաղ նշաններ։ Հետազոտությունը վերաբերում է գլաուկոմայի որոշ ձևերի, որոնց դեպքում աչքի նյարդաբջիջները վնասվում են ճնշման աճից։ Եթե արդյունքները հաստատվեն, մոտեցումը կարող է նոր ճանապարհ բացել ոչ միայն աչքի, այլև տարիքային այլ հիվանդությունների բուժման համար։