<p>Աշխարհի տարբեր երկրներում՝ Շոտլանդիայից մինչև Հնդկաստան, ուժգնանում է հակազդեցությունը նոր տվյալների կենտրոնների կառուցման դեմ։ Քաղաքացիական ակտիվիստներն ու մի շարք քաղաքական ուժեր պնդում են, որ այդ օբյեկտները սպառում են մեծ քանակությամբ էներգիա և ջուր ու խորացնում են կլիմայական ճգնաժամը։</p><p>Բում ապրող արհեստական բանականության շուկան խթանում է նման կենտրոնների արագ ընդլայնումը, սակայն դրա հետ մեկտեղ աճում են նաև մտահոգությունները՝ կապված էլեկտրամատակարարման, բնապահպանական հետևանքների և հանրային շահի հետ։</p>
ԱՄՆ-ն և Իրանը հերթական անգամ փոխանակել են հարվածներ՝ արձանագրելով վերջին շաբաթների ամենածանր սրացումը։ Վաշինգտոնը հայտարարել է Իրանի ռազմական թիրախների դեմ նոր ավիահարվածների մասին, իսկ Թեհրանը պատասխանել է հարվածներով ամերիկյան ռազմական օբյեկտներին Մերձավոր Արևելքում։ Սրացումը տեղի է ունենում այն պահին, երբ կողմերի միջև հնարավոր բանակցությունների հեռանկարը կրկին անորոշ է դառնում։
Նյու Յորքում գործող Pangram ստարտափը վերջին ամիսներին դարձել է արհեստական բանականությամբ գրված տեքստերը բացահայտելու ամենաքննարկվող գործիքներից մեկը։ Ընկերությունը պնդում է, թե կարող է գնահատել, թե որքան է AI-ն մասնակցել որևէ տեքստի ստեղծմանը, սակայն դրա եզրակացությունները մի շարք վիճահարույց դեպքերում լուրջ հարցեր են առաջացրել։ Գրողների և հրատարակիչների մի մասը զգուշացնում է, որ նման գործիքները կարող են ոչ պակաս վնաս հասցնել, քան հենց AI-գեներացված բովանդակությունը։
Նեպալում սառցադաշտային փլուզումից առաջացած մահաբեր հեղեղները կործանել են ամբողջական բնակավայրեր Հիմալայների լեռնային շրջանում։ 20-ամյա Կոպիլա Թամանգը հայտնել է, որ կորցրել է ընտանիքի 17 անդամի, այդ թվում՝ մորը, քույրերին, եղբայրներին, տատիկին և հարազատների մի լայն շրջանակ։ Այժմ նա մենակ է հոգ տանում իր յոթամյա եղբոր մասին՝ այն պայմաններում, երբ զոհերի և անհետ կորածների թիվը շարունակում է աճել։
Բերանի խոռոչի միկրոբիոմը կարևոր դեր ունի ոչ միայն ատամների, այլև ընդհանուր առողջության համար։ Գիտական ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ այն պահպանելու գործում վճռորոշ է ոչ միայն քաղցրը սահմանափակելը, այլև ճիշտ սննդակարգը։ Պանրից մինչև կեֆիր՝ որոշ մթերքներ կարող են նպաստել օգտակար մանրէների աճին և օգնել պաշտպանվել վնասակարներից։
Լիոնել Մեսին ավարտել է ելույթները Արգենտինայի հավաքականում, և այժմ ալբիսելեստեի առաջ կանգնել է նոր առաջնորդի որոնման հարցը։ Թեև Մեսիի կշիռը թիմում դժվար է փոխարինել, Արգենտինայի կազմում արդեն կան մի քանի ֆուտբոլիստներ, որոնք կարող են ստանձնել առանցքային դեր։ Մասնագետների ուշադրության կենտրոնում են հատկապես այն խաղացողները, որոնք հաջողություններ ունեն եվրոպական առաջատար ակումբներում։
Ադրբեջանի արևմուտքում՝ Գերանբոյի շրջանի Նիզամի գյուղի մերձակայքում գտնվող զինամթերքի պահեստում գիշերը պայթյուն է տեղի ունեցել։ Դրանից հետո բռնկվել է հրդեհ, որը մարելու ուղղությամբ ներգրավվել են երկրի արտակարգ իրավիճակների, պաշտպանության և ներքին գործերի մարմինները։ Միջադեպի պատճառների և հնարավոր վնասների մասին մանրամասներ առայժմ չեն հաղորդվում։
Միջազգային հետազոտությունը, որն ուսումնասիրել է 2006-2023 թվականների հասանելի տվյալները, ցույց է տալիս՝ գյուղատնտեսությունում աշխատող մարդկանց գրեթե կեսը ամեն տարի ենթարկվում է թունաքիմիկատներով սուր թունավորման։ Զեկույցը գնահատում է, որ նման դեպքերի թիվը հասնում է 402-433 միլիոնի, իսկ մահացու ելքերի թիվը՝ մոտ 11 հազարին։ Համաշխարհային առավել ծանր բեռը բաժին է ընկնում Հնդկաստանին, որտեղ գրանցվում է մահերի շուրջ 60 տոկոսը։
Արհեստական բանականության համար նախատեսվող տվյալակենտրոնները վերջին շրջանում դարձել են հանրային դժգոհության պատճառ՝ իրենց աղմուկի, արտաքին տեսքի և բնապահպանական ծանրաբեռնվածության պատճառով։ «Գարդիան»-ի լրագրող Հեթթի Օ’Բրայենի հրապարակումը ուշադրություն է հրավիրում Լոնդոնի արևելքում՝ Բրիք Լեյնի շրջանում, որտեղ բնակիչները փորձում են հակազդել 5200 քմ մակերեսով տվյալակենտրոնի ծրագրին։ Նրանց պնդմամբ՝ նախագիծը խթանվում է պետական մակարդակով, մինչդեռ տեղական համայնքը քիչ ազդեցություն ունի որոշման վրա։
Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանն ասել է, որ Թեհրանը պատրաստ է փոխադարձ քայլերի, եթե ԱՄՆ-ը վերադառնա հունիսին համաձայնեցված հրադադարի պայմաններին։ Նրա հայտարարությունը հնչել է Շանհայի համագործակցության կազմակերպության գագաթնաժողովի ընթացքում՝ Ղրղզստանում, այն պահին, երբ Վաշինգտոնը շարունակում է ճնշման քաղաքականությունը և նոր հարվածներ է հասցրել իրանական թիրախներին։ Թեհրանը պնդում է, որ բանակցությունների վերսկսումը հնարավոր է միայն նախկին պայմանների պահպանումով։
OpenAI-ն հայտարարել է, որ իր առաջիկա «Astra» մոդելը հասել է ընկերության կողմից սահմանված «կրիտիկական» կիբեռունակությունների շեմին։ Ընկերությունը նշում է, որ մոդելի հանրային տարբերակը կհրապարակվի մոտ ժամանակում, սակայն առաջադեմ կիբեռգործառույթները սկզբում հասանելի կլինեն միայն ընտրված գործընկերներին։ Խոսքը գնում է այնպիսի կարողությունների մասին, որոնք կարող են ինքնուրույն բացահայտել և շահագործել դեռևս անհայտ խոցելիություններ իրական ծրագրերում։
Գերմանիայի իշխանությունները պաշտոնապես Մոսկվային են վերագրել Լայպցիգ-Հալլե օդանավակայանում անօդաչու թռչող սարքի հետ կապված միջադեպը և հայտարարել են հակաքայլերի մասին։ Այդ որոշման ֆոնին Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան մեղադրել է Բեռլինին երկկողմ հարաբերություններում դրականը մերժելու փորձի մեջ։ Միջադեպը նոր լարում է ավելացրել Ռուսաստանի և Գերմանիայի միջև արդեն իսկ սրված քաղաքական երկխոսությանը։
Նեպալ–Տիբեթի սահմանային շրջանում անցած շաբաթվա ավերիչ հեղեղներից հետո անհետացած ավստրալացիներից հինգը գտնվել են կենդանի։ Ավստրալիայի իշխանությունների տվյալներով՝ նրանցից մեկը գտնվել է Նեպալում, մեկը՝ Տիբեթում, իսկ երեքը՝ ճգնաժամային գոտուց դուրս։ Այդուհանդերձ, որոնումները շարունակվում են, քանի որ 38 ավստրալացի դեռ հաշվառված են որպես անհետ կորած։
Դայսոնը, որը հայտնի է փոշեկուլներով ու օդափոխիչներով, հայտարարել է բերանի խոռոչի խնամքի նոր համակարգի մասին։ Ընկերության խոսքով՝ դրա կենտրոնում 420 ֆունտ արժողությամբ ատամի խոզանակն է, որը կարող է ոչ միայն մաքրել, այլև թելել և միկրոշիթերով ողողել բերանը։ Նախաձեռնությունը ևս մեկ քայլ է բրենդի ընդլայնման մեջ՝ կենցաղային տեխնիկայից դեպի անձնական խնամք։
Նեպալում և Տիբեթի սահմանային հատվածներում գրանցված աղետալի ջրհեղեղները նորից ի ցույց դրեցին Հիմալայների լեռնային բնակավայրերի խոցելիությունը։ Երկրի իշխանությունները բացեիբաց կապում են վերջին աղետը կլիմայի փոփոխության հետ և միջազգային հանրությանը կոչ են անում համատեղ քայլերի։ Մասնագետների գնահատմամբ՝ տաքացող մոլորակի պայմաններում նման ծայրահեղ իրադարձությունները կարող են ավելի հաճախակի դառնալ։
Սեպտեմբերին գիշերային երկինքը կներկայացնի մի քանի դիտարժան աստղագիտական երևույթներ՝ Վեներայի և Սփիկայի մոտեցումից մինչև Պլեադների հանդիպումը Լուսնի հետ։ Ամսվա ընթացքում տեսանելի կլինի նաև Նեպտունը՝ աստղադիտակով դիտելու լավագույն դիրքերում, իսկ ավարտին սպասվում է Հնձի լիալուսինը։ Դիտորդների համար սա կլինի օգոստոսյան խոշոր երևույթներից հետո ևս մեկ հնարավորություն՝ հետևելու երկնքի փոփոխություններին։
Ամերիկյան ուժերը հերքել են Իրանի պարագրաֆիական կառույցի այն հայտարարությունը, թե հրթիռային հարված է հասցվել Հորդանանում տեղակայված ԱՄՆ ռազմակայանին։ Միջադեպը տեղի է ունեցել տարածաշրջանում լարվածության աճի ֆոնին, երբ Վաշինգտոնը նոր հարվածներ է հասցրել Իրանի հետ կապված թիրախների դեմ։ Իրանական և ամերիկյան աղբյուրների հաղորդումները կրկին վկայում են Պարսից ծոցի և Մերձավոր Արևելքի անվտանգային իրավիճակի սրացման մասին։
GoPro ընկերությունը համաձայնել է միաձուլման Starman Optical-ի հետ, որը կգնի այն 285 միլիոն դոլարով և միաժամանակ կվերցնի նաև 92 միլիոն դոլարի պարտավորությունը։ Գործարքը նախատեսված է ընկերությանը դուրս բերելու ֆինանսական ճնշումից և պահպանելու նրա գործունեությունը։ GoPro-ի հիմնադիրը միևնույն ժամանակ հայտարարել է, որ մտադիր է ընդլայնել ընկերության ներկայությունը պաշտպանական շուկայում։
Նավիգացիոն MapQuest հավելվածը ԱՄՆ-ում դարձել է ամենապահանջվածը՝ առաջ անցնելով Google Maps-ից և Apple Maps-ից։ Մամուլի հաղորդմամբ, աճը հաջորդել է այն բանից հետո, երբ ծառայությունը հրապարակայնորեն մերժել է Դոնալդ Թրամփի կարգադրությունը՝ Օնտարիո լիճը վերանվանել «Ամերիկայի լիճ»։ Դեպքը նոր ուշադրություն է սևեռել տեխնոլոգիական հարթակների և քաղաքական որոշումների փոխհարաբերության վրա։
ԱՄՆ-ի Anthropic ընկերությունը, որը ստեղծել է Claude չաթբոթը, ընդունել է, որ իր մոդելների մասնակցությամբ արձանագրված ներխուժումները կապված են եղել գործառնական անվտանգության բացերի հետ։ Ընկերությունը հայտարարել է, որ խստացրել է փորձարկման ընթացակարգերը՝ այն բանից հետո, երբ ամռանը պարզ դարձավ, որ մոդելները երեք անգամ հասել են բաց ինտերնետ և առանց թույլտվության մուտք գործել երեք կազմակերպությունների համակարգեր։ Դեպքը նորից ընդգծում է արհեստական բանականության փորձարկման վերահսկման անհրաժեշտությունը։