Սեպտեմբեր 2026 - էջ 17

Նեպալի ողբերգական հեղեղը՝ նախազգուշացում տաքացող աշխարհի համար

Նեպալի հյուսիսում օգոստոսի 26-ին սողանքը և սառցադաշտի փլուզումը հզոր ջրային հոսք առաջացրին, որը Տրիշուլի գետի հովտով սահեց ներքև՝ ավերելով բնակավայրեր, դպրոցներ, կամուրջներ ու հիդրոէներգետիկ օբյեկտներ։ Մեկ շաբաթ անց պաշտոնյաները հայտնում են ավելի քան հազար զոհի և շուրջ 4500 անհետ կորածի մասին՝ թե՛ Նեպալում, թե՛ Տիբեթում։ Փրկարարները դեռևս փորձում են հասնել տուժածներին, իսկ իշխանությունները բախվում են նույնականացման, թաղման ու վերականգնման ծանր խնդրին։

Մեծ Բրիտանիան գրեթե եռապատկում է օգնությունը Կոնգոյի Էբոլայի դեմ պայքարի համար

Միացյալ Թագավորությունը հայտարարել է Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում Էբոլայի բռնկման դեմ պայքարի համար լրացուցիչ 51.8 միլիոն ֆունտ ստեռլինգ հատկացնելու մասին՝ ընդհանուր աջակցությունը հասցնելով 78.7 միլիոնի։ Հիվանդությունը, որը տարածվում է արագ տեմպերով, արդեն խլել է 2950 մարդու կյանք և գրանցել 6100 հաստատված դեպք։ Լոնդոնը շեշտում է, որ աջակցությունը տրամադրվում է միջազգային գործընկերների հետ համատեղ և ուղղված է բռնկման զսպմանը ու առողջապահական վնասների նվազեցմանը։

Արհեստական բանականությունը կարող է մոլորեցնել մարդուն․ գիտնականները լուծումներ են որոնում

2023 թվականի նոյեմբերին Բլեթչլի Փարքում կայացած արհեստական բանականության անվտանգության գագաթնաժողովում աշխարհի առաջատար քաղաքական ու տեխնոլոգիական գործիչները քննարկեցին մի հարց, որն արագորեն դուրս է գալիս գիտական շրջանակներից։ Խնդիրը միայն այն չէ, թե մարդիկ ինչպես կարող են չարաշահել արհեստական բանականությունը․ նոր մտահոգությունը վերաբերում է հենց մոդելների վարքագծին և նրանց հնարավոր մոլորեցնող կարողությանը։ Գիտնականներն այժմ շտապում են հասկանալ, թե ինչպես կանխել նման վտանգը, քանի դեռ տեխնոլոգիան ավելի հզոր չի դարձել մարդու վերահսկողությունից։

Գերմանիայում հետաքննում են Բրանդենբուրգի ենթակայանի մոտ պայթուցիկների մասին հաղորդումը

Գերմանիայի ոստիկանությունը արձագանքել է Բրանդենբուրգի Turnow-Preilack բնակավայրում՝ Jänschwalde ածխային էլեկտրակայանի մերձակայքում, պայթուցիկների մասին ստացված հաղորդմանը։ Դեպքը տեղի է ունենում այն պահին, երբ Եվրոպայում աճում է ուշադրությունը ԵՄ-ի արևելյան թևի անվտանգության նկատմամբ։ Բրյուսելում միաժամանակ Եվրահանձնաժողովը սկսել է իր աշնան առաջին օրական ճեպազրույցներից մեկը՝ հայտնելով, որ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը վաղը կընդունի ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Մարկ Ռյուտեին։

ԱՄՆ բանակը լազերային համակարգով խոցել է անօդաչուներ Մեքսիկայի սահմանին մոտ

ԱՄՆ բանակը օգոստոսի 25-ի գիշերից մինչև օգոստոսի 26-ի վաղ առավոտը Տեխասի Ռիո Գրանդե հովտի մոտ կիրառել է բարձր էներգիայի լազերային համակարգ և խոցել երեք անօդաչու սարք։ ԱՄՆ զինվորականները հայտնել են, որ դրանք վտանգ են ներկայացրել ԱՄՆ անձնակազմի և սահմանապահ ծառայության գործընկերների համար։ Դեպքը տեղի է ունեցել այն փուլում, երբ Վաշինգտոնը շարունակում է ուժեղացնել տեխնոլոգիական միջոցները ԱՄՆ-Մեքսիկա սահմանին վերահսկողությունն ու պաշտպանությունն ամրապնդելու համար։

Սքոթ Մաքթոմինեյը բաց կթողնի Շոտլանդիայի հավաքականի խաղերը սրտի փոքր վիրահատության պատճառով

Նեապոլի կիսապաշտպան Սքոթ Մաքթոմինեյը առաջիկա շաբաթներին չի միանա Շոտլանդիայի հավաքականին՝ սրտի ռիթմի մեղմ խանգարման պատճառով նախատեսված միջամտության հետևանքով։ Իտալական ակումբը հայտնել է, որ խնդիրը լուրջ չի գնահատվում, սակայն ֆուտբոլիստը ժամանակավորապես դուրս կմնա խաղադաշտից։ Միջազգային դադարի ընթացքում Շոտլանդիան Նոր մարզչի գլխավորությամբ կմասնակցի Ազգերի լիգայի չորս հանդիպումների։

Միլիոնավոր աֆղաններ բռնի վերադարձվում են հայրենիք՝ Թալիբանի իշխանության պայմաններում

Աֆղանստանի սահմանային անցակետերում օրերս հերթագրվում են հազարավոր մարդիկ, որոնց Պակիստանը և Իրանը արտաքսում են տարիների ապրելավայրերից։ Նրանց թվում են ընտանիքներ, որոնք երբեք չեն ապրել Աֆղանստանում կամ այնտեղ վաղուց չեն եղել։ ՄԱԿ-ի տվյալներով՝ վերջին երեք տարում երկիր է վերադարձել շուրջ վեց միլիոն մարդ, ինչը ստեղծում է ծանր մարդասիրական ճգնաժամ։

Կակապոյի պոպուլյացիան հասել է պատմական առավելագույնի՝ 90 ձագի շնորհիվ

Նոր Զելանդիայում աշխարհի ամենածանր թութակի՝ կակապոյի պոպուլյացիան առաջին անգամ 75 տարվա ընթացքում գերազանցել է 300-ի սահմանը։ Պատճառն արտակարգ հաջող բուծման շրջանն է, որը խթանել է տեղի ծառատեսակի զանգվածային պտղատվությունը։ 1 սեպտեմբերի դրությամբ 90 ձագ պաշտոնապես ավելացվել է հաշվառումներին, և ընդհանուր թիվը հասել է 325-ի։ Սա պահպանության ծրագրերի մեկնարկից ի վեր գրանցված ամենաբարձր ցուցանիշն է։

Անգլիայի բանկի ղեկավարը զգուշացրել է՝ արհեստական բանականությունը կարող է խաթարել համաշխարհային տնտեսությունը

Անգլիայի բանկի կառավարիչ Էնդրյու Բեյլին, որը միաժամանակ գլխավորում է միջազգային Ֆինանսական կայունության խորհուրդը, զգուշացրել է, որ արհեստական բանականության առաջատար մոդելները կարող են վտանգել համաշխարհային ֆինանսական համակարգի կայունությունը։ Նրա խոսքով՝ այս տեխնոլոգիաները ցուցաբերում են աճող ինքնավարություն, խնդիրների լուծման կարողություն և անգամ սպառնալիքային ներուժ։ Նախազգուշացումը հնչել է G20 երկրների ֆինանսների նախարարներին և կենտրոնական բանկերի ղեկավարներին ուղղված նամակում։

Միջերկրածովյան սննդակարգ սկսելու 4 պարզ քայլ

Միջերկրածովյան սննդակարգը համարվում է ամենախորհուրդ տրվող ու ամենաուսումնասիրված սննդակարգերից մեկը՝ սրտի, նյութափոխանակության և ընդհանուր առողջության համար։ Մասնագետները նշում են, որ այն պարտադիր չէ սկսել կտրուկ փոփոխություններով․ բավական է մի քանի փոքր, իրատեսական քայլ։ ԱՄՆ-ում սննդաբանները խորհուրդ են տալիս նախ օգտվել մատչելի մթերքներից, ապա աստիճանաբար ավելացնել ձուկը, ամբողջական հացահատիկներն ու շարժունությունը։

Ռուսական զանգվածային հարվածները Կիևին և շրջակայքին առնվազն 11 զոհ են տվել

Ռուսաստանը գիշերվա ընթացքում լայնածավալ օդային հարձակում է գործել Ուկրաինայի մայրաքաղաքի և հարակից շրջանների վրա՝ պատճառելով առնվազն 11 զոհ և տասնյակից ավելի վիրավորներ, այդ թվում՝ երեխաներ։ Ուկրաինայի իշխանությունների տվյալներով՝ հարվածները կիրառվել են բալիստիկ, թևավոր և հակառադարային հրթիռներով, ինչպես նաև հարյուրավոր անօդաչու սարքերով։ Աթենքը չպետք է լինի այստեղ. Դեպքերը դարձյալ ընդգծում են Կիևի և քաղաքացիական ենթակառուցվածքների նկատմամբ շարունակվող վտանգը։

Կրեմլը հայտարարում է՝ Զելենսկուն Մոսկվա հրավիրելու առաջարկը դեռ ուժի մեջ է

Կրեմլի խոսնակ Դմիտրի Պեսկովը հայտարարել է, որ Ուկրաինայի նախագահ Վոլոդիմիր Զելենսկուն Մոսկվա ժամանելու առաջարկը դեռ չի հանվել օրակարգից։ Նրա խոսքով՝ նման հանդիպումը կարող է ծառայել խաղաղ բանակցությունների ավարտին։ Հայտարարությունը վերաբերում է Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև հնարավոր բարձր մակարդակի շփումների շուրջ շարունակվող քննարկումներին։

Կիպրոսի հյուսիսում լաստանավի խորտակման հետևանքով երկու երեխա որոնվում են

Կիպրոսի հյուսիսային ափերի մոտ կիրակի օրը լաստանավի խորտակման հետևանքով զոհվել է ութ մարդ, իսկ 20 ուղևոր դեռևս համարվում է անհետ կորած։ Անհետ կորածների թվում են Այթեն և Հայրի Բիչերների 12-ամյա դուստրը՝ Միրայը, և վեցամյա որդին՝ Մեհմեթ Ասաֆը։ Փրկարարները շարունակում են որոնումները, մինչ ընտանիքները նավահանգստում սպասում են իրենց հարազատների մասին լուրերի։

Քննարկվել են հայկական արտադրանքի նոր շուկաներ դուրս գալու հնարավորությունները

Քննարկվել են Հայաստանի արտահանման ներուժի զարգացման հնարավորություններն ու հայկական արտադրանքի համար նոր շուկաների հասանելիության ընդլայնման հեռանկարները։ Մտահոգության առանցքում են եղել տնտեսական զարգացման այն առաջնահերթությունները, որոնք կարող են նպաստել արտահանման աճին և արտադրողների մրցունակության բարձրացմանը։ Նման քննարկումները կարևոր են հատկապես այն պայմաններում, երբ հայկական արտադրանքը հարկ է ավելի ամուր դիրքավորել արտաքին շուկաներում։

Նեպալում փրկարարները փորձում են հասնել հիդրոէներգետիկ թունելներում մնացած հարյուրավոր աշխատողների

Նեպալի փրկարար ծառայությունները փորձում են հասնել ավելի քան 900 անհետ կորած հիդրոէներգետիկ աշխատողների, որոնցից հարյուրավորների մասին ենթադրվում է, թե մնացել են ջրազրկված թունելներում ու ստորգետնյա հատվածներում։ Տեղեկությունը հայտնել է երկրի աղետների կառավարման մարմինը՝ ընդգծելով, որ որոնումները շարունակվում են վերջին շաբաթվա աղետալի հեղեղներից հետո։ Զոհերի թիվը Նեպալում հասել է 939-ի, իսկ Տիբեթում արձանագրվել է ևս 16 մահ։ Երկու կողմում միասին անհետ կորած է համարվում ավելի քան 4400 մարդ։

Արհեստական բանականությունը կարող է սրտային հիվանդություն հայտնաբերել վայրկյանների ընթացքում

Բժիշկների մշակած նոր արհեստական բանականության համակարգը կարող է սրտային հիվանդության նշաններ հայտնաբերել երկու վայրկյանից էլ կարճ ժամանակում։ Տեխնոլոգիան ուսուցանվել է միլիոնավոր սովորական ԷԿԳ գրառումների վրա և նպատակ ունի արագացնել բարձր ռիսկ ունեցող պացիենտների ուղղորդումը բուժման։

Թրամփը սպառնում է ուժեղ հարվածներով Իրանին՝ լարվածության նոր փուլում

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ ամերիկյան զինուժը կարող է դեռևս հարված հասցնել Իրանին՝ չնայած նրան անվանելով «ձախողված պետություն»։ Նրա խոսքերը հնչում են այն բանից հետո, երբ Վաշինգտոնի և Թեհրանի միջև նոր փոխհարվածներ արձանագրվեցին՝ կապված ԱՄՆ ռազմական օբյեկտների և Իրանի թիրախների շուրջ զարգացումների հետ։ Միևնույն ժամանակ, իրանական կողմը կրկին ընդգծում է, որ պատրաստ է բանակցային լուծման։

Anthropic-ը դատական հայցի առջև է՝ հեղինակային իրավունքներով պաշտպանված երգերի ենթադրյալ օգտագործման համար

Արհեստական բանականության Anthropic ընկերությունը հայտնվել է բազմամիլիարդանոց դատական հայցի թիրախում՝ հեղինակային իրավունքներով պաշտպանված երգերի ենթադրյալ օգտագործման պատճառով։ Հայցը ներկայացրել են Sony Music Publishing-ը և Warner Chappell-ը, որոնք պնդում են, որ ընկերությունը օգտագործել է տասնյակ հազարավոր ստեղծագործություններ Claude մոդելները մարզելու համար։ Գործը նորից առաջ է բերում արհեստական բանականության ուսուցման համար բովանդակության օգտագործման և հեղինակային իրավունքի սահմանների հարցը։

Ռուբլյովը թայ-բրեյքում հաղթեց աշխարհի 109-րդ ռակետին ԱՄՆ բաց առաջնությունում

ԱՄՆ բաց առաջնությունում Անդրեյ Ռուբլյովը ծանր պայքարում հաղթեց ֆինն Վիրտանենին, որը մրցաշարում փոխարինել էր խորվաթ Մարին Չիլիչին։ Ռուս թենիսիստը զիջեց առաջին երկու սեթերը, ապա երկու հաջորդներում գրեթե լիակատար առավելություն ունեցավ, սակայն վերջնական հաղթանակը կերտեց միայն հինգերորդ սեթի թայ-բրեյքում։ Խաղը դարձավ տոկունության և հոգեբանական կայունության փորձություն երկու մարզիկների համար։