Վերջին տարիներին արյան շաքարի մակարդակին հետևելու սովորությունը դարձել է առողջ ապրելակերպի նոր միտում, սակայն մասնագետները զգուշացնում են՝ այդ թվերը միշտ չէ, որ վկայում են խնդիրի մասին։ Սնվելուց հետո գլյուկոզայի կարճատև բարձրացումը օրգանիզմի բնական արձագանքն է, որը սովորաբար կարգավորվում է ինսուլինի միջոցով։ Բժիշկների խոսքով՝ մտահոգության իրական պատճառը ոչ թե մեկանգամյա աճն է, այլ դրա հաճախականությունն ու համակցված ախտանշանները։
Գիտնականները պարզել են, որ շաբաթական ընդամենը մեկ իզոմետրիկ մարզում կարող է նպաստել արյան ճնշման պահպանվող նվազմանը։ Հետազոտությունը հրապարակվել է BMJ Open Sport & Exercise Medicine հանդեսում և հիմնված է 100 մեծահասակների մասնակցությամբ փորձի վրա։ Արդյունքները հատկապես կարևոր են նրանց համար, ովքեր չեն կարող կամ չեն ցանկանում հաճախ մարզվել։
Մասնագետները հիշեցնում են, որ մարմնի ճարպը ոչ միայն էներգիայի պաշար է, այլև օրգանիզմի կենսական գործառույթների կարգավորիչ։ Դիետաների ու նիհարության ծայրահեղ միտումների պայմաններում բժիշկները զգուշացնում են՝ ճարպի չափազանց նվազեցումը կարող է վնասել առողջությանը։ Խոսքը ոչ միայն ավելորդ քաշի, այլև հորմոնների, ջերմակարգավորման և նյութափոխանակության խախտումների մասին է։ Այդ պատճառով կարևոր է հասկանալ՝ որքան ճարպ է անհրաժեշտ մարդուն և ինչու է ծայրահեղ նիհարությունը վտանգավոր։
Սանկտ Պետերբուրգի «ՍՄ-Կլինիկա» բժշկական կենտրոնի գաստրոէնտերոլոգ, հեպատոլոգ Նատալյա Կոնյուխովան պարզաբանել է, թե ինչ կարող է առաջացնել գազերը մշտապես զսպելու սովորությունը։ Նրա խոսքով՝ այս վարքագիծը ոչ միայն ուժեղացնում է անհարմարությունը, այլև ժամանակի ընթացքում կարող է անդրադառնալ ինչպես աղիքների, այնպես էլ ընդհանուր ինքնազգացողության վրա։ Բժիշկը նշել է, որ երկարատև սովորությունը երբեմն դառնում է ավելի լուրջ խանգարումների նախադրյալ։
<p>Քնի վերահսկման սարքերն ու ինքնավերահսկման նոր սովորույթները շատերին են ստիպում գնահատել գիշերային հանգիստը թվերով, ոչ թե ինքնազգացողությամբ։ Արդյունքում սովորական ժամանակավոր անքուն գիշերը երբեմն վերածվում է մշտական անհանգստության և կլինիկական անքնության։</p><p>Նյու Յորքցի մի բժիշկ նկարագրում է, թե ինչպես հիվանդները հաճախ ներկայանում են ոչ թե միայն հոգնածությամբ, այլև սեփական «քնի միավորների» պատճառով սրված վախով։ Նրա դիտարկմամբ՝ քունը չափազանց խիստ գնահատելը կարող է խաթարել հենց այն հանգստությունը, որից քունն է կախված։</p>
Որսորդ-հավաքող համայնքները կարևոր աղբյուր են այն բանի հասկացման համար, թե ինչպես է ձևավորվել մարդու քունը։ Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ ոչ արդյունաբերական հասարակություններում մարդիկ հաճախ ավելի քիչ են քնում, բայց հազվադեպ են խոսում քնի խնդիրների մասին։ Սա հուշում է, որ քնի առողջությունը կախված է ոչ միայն ժամաքանակից, այլև կենսակերպից ու օրգանիզմի բնական ռիթմերից։
Տարիքի հետ մկանային զանգվածն ու ոսկրային խտությունը բնականաբար նվազում են, իսկ դա կարող է դժվարացնել առօրյա շարժումները։ Մասնագետները նշում են, որ ուժային մարզումները օգնում են պահպանել շարժունակությունը, նվազեցնել ընկնելու վտանգը և ամրացնել ոսկորները։ Ֆիթնես մարզիչները խորհուրդ են տալիս սկսել չափավոր ծանրաբեռնվածությամբ և շաբաթական առնվազն երկու անգամ մարզվել։
Քաղաքային միջավայրում մարզվելը առողջության համար ունի մեծ օգուտ, սակայն օդի աղտոտվածությունը կարող է բարձրացնել շնչառական և սրտանոթային ռիսկերը։ Մասնագետները նշում են, որ անհատական զգուշությունը կարևոր է, բայց առավել արդյունավետ լուծումը աղբյուրում արտանետումները նվազեցնելն է։
Անգլալեզու նոր հոդվածը անդրադառնում է քունը լրացնելու հարցին և պարզաբանում, որ մեկ-երկու ժամ հավելյալ քունը կարող է մեղմել վատ գիշերվա հետևանքները։ Միաժամանակ մասնագետները զգուշացնում են, որ շաբաթավերջյան չափազանց երկար քունը կարող է խախտել կենսառիթմը և ոչ միշտ է օգտակար։ Հոդվածը հիմնվում է քնի կարգավորման մասին ֆիզիոլոգիական տվյալների և տարբեր հետազոտությունների վրա։
Իրանի բանտում պահվող իրավապաշտպան և 2023 թվականի Խաղաղության Նոբելյան մրցանակակիրը՝ Նարգես Մոհամմադին, ըստ ընտանիքի, կտրուկ վատթարացած առողջական վիճակում է։ Նրա փաստաբաններն ու հարազատները հայտարարում են, որ բժշկական արձակուրդից զրկելը կարող է մահացու վտանգ ստեղծել նրա համար։