Մարմնի ճարպը ոչ միայն ավելորդություն է, այլև կենսական գործոն

· Առողջություն

Մարմնի ճարպը ոչ միայն ավելորդություն է, այլև կենսական գործոն

Մասնագետները հիշեցնում են, որ մարմնի ճարպը ոչ միայն էներգիայի պաշար է, այլև օրգանիզմի կենսական գործառույթների կարգավորիչ։ Դիետաների ու նիհարության ծայրահեղ միտումների պայմաններում բժիշկները զգուշացնում են՝ ճարպի չափազանց նվազեցումը կարող է վնասել առողջությանը։ Խոսքը ոչ միայն ավելորդ քաշի, այլև հորմոնների, ջերմակարգավորման և նյութափոխանակության խախտումների մասին է։ Այդ պատճառով կարևոր է հասկանալ՝ որքան ճարպ է անհրաժեշտ մարդուն և ինչու է ծայրահեղ նիհարությունը վտանգավոր։

Բժիշկներն ու գիտնականները վերջին տարիներին ավելի հաճախ են ընդգծում, որ մարմնի ճարպը չի կարելի դիտարկել իբրև միայն «ավելորդ քաշ»։ Այն մասնակցում է հորմոնների արտազատմանը, էներգիայի պահպանմանը և մարմնի ջերմաստիճանի կարգավորմանը, ուստի դրա չափազանց նվազեցումը կարող է խաթարել օրգանիզմի բնական հավասարակշռությունը։

Ճարպը՝ որպես կենսաբանական ակտիվ հյուսվածք

Ընդունված պատկերացման համաձայն՝ ճարպը երկար ժամանակ ընկալվել է որպես պահեստ, որից պետք է ազատվել։ Սակայն ներկայումս մասնագետները նշում են, որ ճարպային հյուսվածքը գործում է որպես ակտիվ օրգան, որը ազդում է նյութափոխանակության, վերարտադրողական համակարգի և ընդհանուր առողջության վրա։ Երբ սննդի միջոցով ստացվող էներգիան գերազանցում է ծախսը, ճարպաբջիջները կուտակում են ավելցուկը և մեծանում չափերով։

Այդ հյուսվածքը նաև դեր ունի որպես ազդանշանային համակարգ՝ փոխանցելով ուղեղին և այլ օրգաններին տեղեկություն՝ օրգանիզմի էներգետիկ վիճակի մասին։ Ահա թե ինչու չափից շատ ճարպն իսկապես կարող է վտանգավոր լինել, բայց նույնքան խնդրահարույց է նաև դրա պակասը։

Ինչու է ծայրահեղ նիհարությունը վնասակար

Մասնագետների խոսքով՝ ճարպի չափից ցածր մակարդակը կարող է խանգարել հորմոնների բնական արտադրությանը, թուլացնել իմունային արձագանքը և խնդիրներ առաջացնել ջերմակարգավորման մեջ։ Բացի այդ, մարմինը կարող է դժվարությամբ պահպանել էներգետիկ կայունությունը, ինչն անդրադառնում է աշխատունակության և ընդհանուր ինքնազգացողության վրա։

Վերջին շրջանում բժիշկները մտահոգություն են հայտնում նաև այն պատճառով, որ ծայրահեղ նիհարության միտումները նորից ուժեղանում են՝ մասամբ պայմանավորված նիհարեցնող դեղամիջոցների տարածմամբ և սոցիալական ցանցերում տարածվող չափազանց նեղ չափանիշներով։ Մասնագետներն ընդգծում են, որ առողջության համար նպատակն առավելագույն նիհարությունը չէ, այլ օրգանիզմի համար համապատասխան և կայուն վիճակը։

Ինչպես գնահատել ճարպի մակարդակը

Մարմնի ճարպի տոկոսը կարելի է գնահատել տարբեր եղանակներով, սակայն ոչ բոլոր մեթոդներն են նույնքան ճշգրիտ։ Մաշկածալքի չափումները հաճախ չեն տալիս վստահելի պատկեր, իսկ տնային խելացի կշեռքները կարող են զգալիորեն շեղվել՝ կախված օրգանիզմի հեղուկային վիճակից։ Այդ սարքերը նաև չեն տարբերակում, թե ճարպն ուր է կուտակված՝ ներքին օրգանների շուրջ, թե ենթամաշկային շերտում։

Այդ պատճառով բժիշկները խորհուրդ են տալիս չհենվել միայն թվերի վրա և անհրաժեշտության դեպքում խորհրդակցել մասնագետի հետ։ Կարևորն այն է, որ մարմնի քաշի նվազեցումը չդառնա ինքնանպատակ, քանի որ առողջ մարմինը պահանջում է ոչ թե առավելագույն նիհարություն, այլ կենսաբանական հավասարակշռություն։

Նաև կարդացեք

Արյան ճնշումը նվազեցնելու նոր եղանակ՝ առանց դեղերի

Գիտնականները պարզել են, որ շաբաթական ընդամենը մեկ իզոմետրիկ մարզում կարող է նպաստել արյան ճնշման պահպանվող նվազմանը։ Հետազոտությունը հրապարակվել է BMJ Open Sport & Exercise Medicine հանդեսում և հիմնված է 100 մեծահասակների մասնակցությամբ փորձի վրա։ Արդյունքները հատկապես կարևոր են նրանց համար, ովքեր չեն կարող կամ չեն ցանկանում հաճախ մարզվել։

Արագ քայլելը կարող է օգնել նվազեցնել թուլացածության նշանները

Ամերիկացի հետազոտողների նոր ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ տարեց մարդիկ, որոնք քայլում են ավելի արագ, ավելի հաճախ են բարելավում թուլացածության ցուցանիշները, քան նրանք, ովքեր շարժվում են դանդաղ տեմպով։ Արդյունքները հրապարակվել են PLOS ONE հանդեսում և վերաբերում են տարեցների շարժունությունը պահպանելու միջոցներին։ Հեղինակները շեշտում են, որ չափավորից ավելի ակտիվ քայլքը կարող է օգտակար լինել ոչ միայն առողջ, այլև թուլացած տարեցների համար։

Արհեստական բանականությունը կարող է շուտով շաքարախտը հայտնաբերել ձայնից

Բրիտանացի և ավստրալացի հետազոտողների նոր աշխատանքը ցույց է տալիս, որ արհեստական բանականությունը կարող է օգնել տիպ 2 շաքարախտի վաղ զննումին՝ վերլուծելով մարդու ձայնը։ Մոդելը ճանաչում է որոշ ձայնային փոփոխություններ, այդ թվում՝ խռպոտ խոսք և շնչառության վերահսկման թուլացում։ Հեղինակների խոսքով՝ նման գործիքը կարող է հասանելի լինել բջջային հավելվածներով կամ հեռախոսազանգերով։

Բժիշկը զգուշացրել է գազերի մշտական զսպման վտանգների մասին

Սանկտ Պետերբուրգի «ՍՄ-Կլինիկա» բժշկական կենտրոնի գաստրոէնտերոլոգ, հեպատոլոգ Նատալյա Կոնյուխովան պարզաբանել է, թե ինչ կարող է առաջացնել գազերը մշտապես զսպելու սովորությունը։ Նրա խոսքով՝ այս վարքագիծը ոչ միայն ուժեղացնում է անհարմարությունը, այլև ժամանակի ընթացքում կարող է անդրադառնալ ինչպես աղիքների, այնպես էլ ընդհանուր ինքնազգացողության վրա։ Բժիշկը նշել է, որ երկարատև սովորությունը երբեմն դառնում է ավելի լուրջ խանգարումների նախադրյալ։

Քունը կատարելագործելու մոլուցքը երբեմն հենց անքնության պատճառ է դառնում

<p>Քնի վերահսկման սարքերն ու ինքնավերահսկման նոր սովորույթները շատերին են ստիպում գնահատել գիշերային հանգիստը թվերով, ոչ թե ինքնազգացողությամբ։ Արդյունքում սովորական ժամանակավոր անքուն գիշերը երբեմն վերածվում է մշտական անհանգստության և կլինիկական անքնության։</p><p>Նյու Յորքցի մի բժիշկ նկարագրում է, թե ինչպես հիվանդները հաճախ ներկայանում են ոչ թե միայն հոգնածությամբ, այլև սեփական «քնի միավորների» պատճառով սրված վախով։ Նրա դիտարկմամբ՝ քունը չափազանց խիստ գնահատելը կարող է խաթարել հենց այն հանգստությունը, որից քունն է կախված։</p>

Ինչ կարող են որսորդ-հավաքողները սովորեցնել քնի մասին

Որսորդ-հավաքող համայնքները կարևոր աղբյուր են այն բանի հասկացման համար, թե ինչպես է ձևավորվել մարդու քունը։ Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ ոչ արդյունաբերական հասարակություններում մարդիկ հաճախ ավելի քիչ են քնում, բայց հազվադեպ են խոսում քնի խնդիրների մասին։ Սա հուշում է, որ քնի առողջությունը կախված է ոչ միայն ժամաքանակից, այլև կենսակերպից ու օրգանիզմի բնական ռիթմերից։