Ինչպես նվազեցնել օդի աղտոտվածության ազդեցությունը մարզվելիս
Քաղաքային միջավայրում մարզվելը առողջության համար ունի մեծ օգուտ, սակայն օդի աղտոտվածությունը կարող է բարձրացնել շնչառական և սրտանոթային ռիսկերը։ Մասնագետները նշում են, որ անհատական զգուշությունը կարևոր է, բայց առավել արդյունավետ լուծումը աղբյուրում արտանետումները նվազեցնելն է։
Քաղաքային միջավայրում մարզվելը, ընդհանուր առմամբ, շարունակում է ավելի օգտակար լինել, քան վտանգավոր, սակայն օդի աղտոտվածությունը չպետք է անտեսել։ Մասնագետների խոսքով՝ վազքի, հեծանվավարության կամ քայլքի ընթացքում մարդն ավելի շատ աղտոտիչ է ներշնչում, քան անշարժ մնալիս, ուստի անհրաժեշտ է գիտակցված մոտեցում ընտրել։
Որոնք են գլխավոր վտանգները
Օդի աղտոտվածությունը կապվում է քրոնիկական մի շարք հիվանդությունների հետ, այդ թվում՝ սրտի հիվանդությունների, շնչառական խնդիրների, քաղցկեղի և վաղաժամ մահվան բարձր ռիսկի։ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներով՝ աշխարհի բնակչության գրեթե ամբողջը շնչում է աղտոտված օդ, ինչը տարեկան միլիոնավոր վաղաժամ մահերի պատճառ է դառնում։
Լոնդոնի Իմպերիալ քոլեջի հետազոտող Օդրի դը Նազելը նշում է, որ աղտոտվածության ազդեցությունը սահմանափակվում չէ միայն թոքերով։ Նրա խոսքով՝ այն կարող է ազդել նաև սրտանոթային համակարգի, նյութափոխանակության, ճանաչողական գործառույթների և վերարտադրողական առողջության վրա։ Առավել մտահոգիչ են մանր մասնիկները՝ PM2.5-ը, որոնք կարող են խոր թափանցել թոքեր և անցնել արյան շրջանառություն։
Ինչպես նվազեցնել ազդեցությունը մարզվելիս
Մասնագետները խորհուրդ են տալիս, հնարավորության դեպքում, մարզվել այն ժամերին, երբ երթևեկությունն ավելի թույլ է, և խուսափել խոշոր ճանապարհների եզրին երկար մնալուց։ Եթե օդի որակը վատ է, ավելի լավ է ընտրել փակ տարածք կամ այգի, որտեղ մեքենաների հոսքը նվազ է։
Լոնդոնի Քինգս քոլեջի հետազոտող Մարիա Խրեյսի խոսքով՝ անհատական քայլերը կարող են կրճատել մարդու մասնավոր ազդեցությունը, սակայն դրանք չեն փոխարինում համակարգային լուծումներին։ Նրա համոզմամբ՝ ամենաարդյունավետ պաշտպանությունը գալիս է արտանետումների աղբյուրները նվազեցնելուց՝ հատկապես տրանսպորտային քաղաքականության և քաղաքային պլանավորման միջոցով։
Անհատական զգուշություն և համակարգային լուծում
Մասնագետների ընդհանուր եզրակացությունն այն է, որ մարզումներից հրաժարվել պետք չէ, բայց պետք է ընտրել ավելի անվտանգ ուղիներ և հետևել օդի որակին։ Քաղաքներում, որտեղ մեքենաների հոսքը մեծ է, փոքր փոփոխությունները՝ ավելի հանգիստ երթուղի, այգի կամ փակ մարզասրահ, կարող են նվազեցնել վնասակար ազդեցությունը։
Այդուհանդերձ, խնդրի երկարաժամկետ լուծումը հասարակական մակարդակում է։ Քանի դեռ արտանետումները չեն նվազել, օդի աղտոտվածությունը կմնա քաղաքային բնակիչների առողջության կարևոր վտանգներից մեկը։