ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Հորմուզի նեղուցում տուրքեր չպետք է գանձվեն հրադադարի 60-օրյա ժամկետում, իսկ հետագայում դրանք կարող են սահմանվել միայն Միացյալ Նահանգների կողմից, եթե Իրանի հետ համաձայնությունը չավարտվի։ Նրա հայտարարությունը հնչել է այն բանից հետո, երբ Իրանի զինվորական ղեկավարությունը կրկին խոսել է նեղուցը փակելու մասին՝ դա կապելով ԱՄՆ-ի և Իսրայելի կողմից հրադադարի ենթադրյալ խախտումների հետ։ Միաժամանակ ԱՄՆ զինված ուժերը հայտնել են, որ նավագնացությունը շարունակում է ընթանալ, և իրավիճակը գտնվում է մշտադիտարկման ներքո։ Հարցը կարևոր է նաև Հայաստանի համար, քանի որ Իրանի շուրջ լարվածությունը անմիջական ազդեցություն կարող է ունենալ տարածաշրջանային անվտանգությանը և համաշխարհային էներգակիրների շուկաներին։
Իտալիայի վարչապետ Ջորջա Մելոնին շաբաթ օրը հրապարակավ պատասխանել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հասցեին հնչեցրած հայտարարություններին՝ դրանք որակելով անիմաստ և չհրահրված հարձակումներ։ Վիճաբանությունը ծավալվել է Մեծ յոթնյակի գագաթնաժողովից հետո և առնչվել է թե՛ Մելոնիի քաղաքական դիրքերին, թե՛ Իտալիայում տեղակայված ամերիկյան ռազմակայանների օգտագործման հարցին։ Մելոնին շեշտել է, որ Իտալիան ինքնիշխան պետություն է, իսկ երկրի ազգային շահերի պաշտպանությունն իր քաղաքականության գլխավոր չափանիշն է։ Նույն օրը Իտալիայի արտգործնախարար Անտոնիո Տայանին հայտնել է, որ չեղարկում է նախատեսված այցը Միացյալ Նահանգներ՝ Թրամփի խոսքերը գնահատելով վիրավորական ամբողջ Իտալիայի համար։
Քաթարում տեղակայված «Ալ Ջազիրա» հեռուստացանցը հայտնել է, որ շաբաթ օրը Գազայի կենտրոնական հատվածի Բուրեյջ փախստականների ճամբարում իսրայելական հարվածի հետևանքով զոհվել է իր օպերատոր Ահմեդ Ուիշահը։ Ըստ հեռուստաընկերության՝ հարվածը հասցվել է բնակելի տան, որտեղ գտնվել է լրագրողը։ Այս դեպքը համալրում է այն պաղեստինցի լրագրողների կորուստների շարքը, որոնք արձանագրվել են 2023 թվականի հոկտեմբերից ի վեր Գազայի պատերազմի ընթացքում։ Լրատվամիջոցի հրապարակած տվյալներով՝ այդ ժամանակահատվածում զոհված պաղեստինցի լրագրողների թիվը հասել է առնվազն 260-ի։
ԱՄՆ դեսպանատունը հիշեցրել է, որ ապօրինի թմրամիջոցների կիրառումը կամ Միացյալ Նահանգների օրենքների խախտումը կարող է ծանր հետևանքներ ունենալ վիզային կարգավիճակի համար։ Զգուշացումը վերաբերում է ինչպես զբոսաշրջային, այնպես էլ ուսանողական վիզաներով ԱՄՆ-ում գտնվող անձանց։ Դեսպանատան հաղորդագրության համաձայն՝ նման վարքագիծը կարող է հիմք դառնալ վիզայի մերժման կամ հետագա մուտքի սահմանափակման համար։ Թեման առանձնապես կարևոր է նաև Հայաստանի քաղաքացիների համար, որոնք դիմում են ԱՄՆ մուտքի արտոնագիր ստանալու նպատակով։
Գիտնականները թվային եռաչափ եղանակով վերակազմել են վակիտայի՝ աշխարհի ամենավտանգված ծովային կաթնասունի, կմախքը՝ նպաստելու հետազոտական և պահպանական աշխատանքներին։ Վակիտան ապրում է միայն Մեքսիկայի Կալիֆոռնիայի ծոցի հյուսիսային հատվածում, իսկ բնության մեջ նրա թվաքանակը հազիվ հասնում է մի քանի տասնյակի։ Նախագծում կիրառվել են բժշկական պատկերագրման, գերբարձր լուծաչափով միկրո-ՀՏ հետազոտության և լուսանկարչության միջոցներ։ Գիտնականների գնահատմամբ՝ այս թվային պահպանումը կարող է արժեքավոր նյութ դառնալ տեսակն ուսումնասիրելու և նրա անհետացումը կանխելու ջանքերի համար։
Եվրահանձնաժողովում քննարկվում է առաջարկ, ըստ որի՝ Ուկրաինայում ռազմական գործողություններին մասնակցած ռուսաստանցիները կարող են ընդգրկվել Եվրամիության սահմանափակող ցուցակում։ Այդ դեպքում նրանց մուտքը ԵՄ տարածք կարգելվի։ Նախաձեռնությունը միտված է խստացնելու պատասխանատվության գործիքակազմը՝ Ռուսաստանի կողմից Ուկրաինայի դեմ պատերազմի համատեքստում։ Հարցը կարևոր է նաև տարածաշրջանային անվտանգության և եվրոպական վիզային քաղաքականության տեսանկյունից։
Կատարի բանակցողները մեկնել են Թեհրան՝ Իրանի և Միացյալ Նահանգների միջև համաձայնության հասնելու ջանքերի շրջանակում։ Այդ մասին հաղորդել է Reuters-ը՝ հղում անելով իր աղբյուրներին։ Դոհան վերջին տարիներին հանդես է գալիս որպես միջնորդ տարբեր տարածաշրջանային ճգնաժամերում, իսկ այժմ նրա ներգրավվածությունը դիտվում է որպես Թեհրանի և Վաշինգտոնի միջև շփումների պահպանման փորձ։ Զարգացումները կարևոր են նաև Հարավային Կովկասի համար, քանի որ Իրանի շուրջ լարվածության աճը անմիջական ազդեցություն կարող է ունենալ տարածաշրջանային անվտանգային միջավայրի վրա։
Միացյալ Նահանգները, Իրանը և միջնորդ կողմերը հայտնել են, որ Մերձավոր Արևելքում երեք ամիս շարունակված պատերազմը դադարեցնելու նպատակով նախնական խաղաղության համաձայնությունը կարող է ստորագրվել արդեն մոտ օրերին։ Սակայն կողմերի հրապարակային հայտարարությունները տարբերվում են թե՛ ժամկետների, թե՛ ապագա փաստաթղթի բովանդակության գնահատականների առումով։ Պակիստանի վարչապետ Շեհբազ Շարիֆը հայտարարել է, որ Իսլամաբադը նախապատրաստվում է էլեկտրոնային ստորագրման՝ առաջիկա 24 ժամվա ընթացքում, որին պետք է հաջորդեն տեխնիկական մակարդակի բանակցություններ հաջորդ շաբաթ։
Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հայտարարել է, թե ռուսական բանակը առաջ է շարժվում Ուկրաինայում ընթացող ռազմական գործողությունների բոլոր ուղղություններով։ Նրա խոսքով՝ Ուկրաինայի զինված ուժերի հարվածները Ռուսաստանի տարածքին չեն փոխում ռազմաճակատում ստեղծված ընդհանուր իրավիճակը։ Հայտարարությունը հնչում է այն փուլում, երբ պատերազմը շարունակում է մնալ միջազգային անվտանգության գլխավոր հարցերից մեկը և անմիջական ազդեցություն ունի նաև Հարավային Կովկասի ռազմաքաղաքական միջավայրի վրա։
Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը ստորագրել է հրամանագիր, որով երկրի զինված ուժերի թույլատրելի ընդհանուր թվաքանակը հասցվել է 2,399,130-ի։ Այդ կազմում 1,51 միլիոնը զինծառայողներ են։ Որոշումն ընդունվել է Ռուսաստանի անվտանգության և պաշտպանության քաղաքականության շարունակվող վերաձևումների պայմաններում։ Քայլը նշանակալի է նաև տարածաշրջանային անվտանգության տեսանկյունից, քանի որ Ռուսաստանը շարունակում է առանցքային դեր ունենալ հետխորհրդային տարածքում։
Կանադայի իշխանությունները քննություն են վարում՝ պարզելու, թե արդյոք Տորոնտոյի ոստիկանության սպայի սպանությունը կապ ունի միջազգային ահաբեկչական հարձակումների հնարավոր շարքի հետ։ 43-ամյա կոնստեբլ Մարկ Պինիցոտտոն զոհվել է հինգշաբթի վաղ առավոտյան, երբ քաղաքի արևմտյան հատվածում բնակելի շենքում իրականացվում էին խուզարկություններ։ Գործողությունը կապված էր Տորոնտոյում ԱՄՆ հյուպատոսարանի ուղղությամբ տեղի ունեցած կրակոցի քննության հետ։ Դեպքը մեծացրել է ուշադրությունը Հյուսիսային Ամերիկայում դիվանագիտական օբյեկտների անվտանգության և հակաահաբեկչական համակարգման նկատմամբ։
Իրանի խորհրդարանի խոսնակ Մոհամմադ Բաղեր Ղալիբաֆը հայտարարել է, որ Թեհրանի և Վաշինգտոնի միջև հնարավոր փոխըմբռնման հուշագրի նկատմամբ հավատարմությունը կարևոր նշանակություն ունի։ Նա այդ շեշտադրումն արել է ԱՄՆ-ի հետ շփումների և բանակցային գործընթացի համատեքստում՝ ընդգծելով, որ ցանկացած փաստաթուղթ պետք է ունենա գործնական արժեք։ Թեման ուշադրության կենտրոնում է նաև տարածաշրջանային անվտանգության տեսանկյունից, քանի որ Իրանի և ԱՄՆ-ի հարաբերությունները անմիջական ազդեցություն ունեն Մերձավոր Արևելքի ընդհանուր իրավիճակի վրա։ Հայաստանի համար այս զարգացումները կարևոր են՝ հաշվի առնելով Իրանի դերակատարությունը տարածաշրջանային հաղորդակցությունների և անվտանգության հարցերում։
Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը պահանջել է, որ հատուկ ծառայություններն ու իրավապահ մարմինները ուժեղացնեն կրթական և սոցիալական համակարգերի անվտանգությունը։ Հանձնարարականը վերաբերում է այն հիմնարկներին և ենթակառուցվածքներին, որոնք առնչվում են հանրային ծառայությունների անխափան գործառնությանը։ Թեև հրապարակված տեղեկությունը մանրամասներ չի պարունակում, այն վկայում է, որ Մոսկվան անվտանգության հարցը դիտարկում է նաև քաղաքացիական ոլորտներում հնարավոր ռիսկերի համատեքստում։ Այդպիսի հայտարարությունները հատկապես կարևոր են տարածաշրջանային անվտանգության ընդհանուր լարված ֆոնի պայմաններում։
Հարավաֆրիկյան Հանրապետության ոստիկանության տվյալներով՝ հունիսի 9-ի երեկոյան Յոհաննեսբուրգի շրջաններից մեկում տեղի ունեցած զանգվածային կրակահերթի հետևանքով առնվազն 12 մարդ զոհվել է։ Իրավապահները հայտնել են, որ հարձակվողները դեպքից հետո դիմել են փախուստի, իսկ քննությունը շարունակվում է։ Դեպքի շարժառիթը դեռևս պաշտոնապես չի հրապարակվել, սակայն իշխանությունները փորձում են պարզել կրակոցների հանգամանքներն ու պատասխանատուների ինքնությունը։ Միջազգային նման դեպքերը հայկական լսարանի համար կարևոր են՝ որպես գլոբալ անվտանգության և խոշոր քաղաքներում բռնության միտումների ցուցիչ։
Չինաստանի նախագահ Սի Ծինփինը հայտարարել է, որ Փհենյանում կայացած գագաթնաժողովի ընթացքում Չինաստանը և Հյուսիսային Կորեան հասել են կարևոր պայմանավորվածությունների։ Նրա խոսքով՝ երկկողմ հարաբերությունները թևակոխել են նոր պատմական փուլ, ինչը Պեկինը ներկայացնում է որպես քաղաքական երկխոսության և ռազմավարական սերտացման արդյունք։ Թեև պայմանավորվածությունների ամբողջական բովանդակությունը հրապարակայնորեն չի մանրամասնվել, հայտարարությունը վկայում է երկու երկրների միջև կապերի խորացման մասին։ Այս զարգացումը նշանակալի է նաև տարածաշրջանային անվտանգության և Արևելյան Ասիայի ուժերի հավասարակշռության տեսանկյունից։
ԱՄՆ-ում բենզինի միջին ազգային գինը, ըստ AAA-ի, երեքշաբթի կազմել է մոտ 4,16 դոլար մեկ գալոնի համար՝ Իրանի հետ պատերազմի պայմաններում առաջացած շուկայական լարվածության ֆոնին։ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, թե վառելիքի գները «համեմատաբար այնքան էլ բարձր չեն», մինչդեռ ամերիկացի սպառողները շարունակում են կրել գնաճային ճնշումը։ Թեև ցուցանիշը մեկ ամիս առաջվա համեմատ 0,37 դոլարով ցածր է, այն շուրջ 1 դոլարով բարձր է անցյալ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ։ Վառելիքի արժեքի աճը Միացյալ Նահանգներում վերածվում է ոչ միայն տնտեսական, այլև քաղաքական օրակարգի հարցի։