Անտարկտիդայի դարավոր նմուշը ճանաչեցին որպես դինոզավրի ողի մաս
· Աշխարհ
Գիտնականները Անտարկտիդայից հայտնաբերված հազվագյուտ դինոզավրի ոսկոր են նույնականացրել միայն այն բանից հետո, երբ այն տասնամյակներ շարունակ պահպանվել էր պահոցում։ Նմուշը գտնվել է 1985 թվականին Ջեյմս Ռոս կղզում կատարած արշավի ընթացքում և, երկար ժամանակ, համարվել էր պարզապես խոշոր սողունի մնացորդ։ Հետագա ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ դա տիտանոզավրի պոչի ող է՝ անցյալի մի միջավայրից, որն այսօր Անտարկտիդայի սառցապատ պատկերից էապես տարբերվում էր։
Հին նմուշի նոր ընթերցումը
Անտարկտիդայից գտնված հազվագյուտ դինոզավրի ոսկորն ուրվագծվել է գիտական ուշադրության կենտրոնում միայն այն բանից հետո, երբ տարիներ շարունակ պահպանվել էր Բրիտանական Անտարկտիկական ծառայության հավաքածուում։ Նմուշը հայտնաբերվել էր 1985 թվականին Ջեյմս Ռոս կղզում իրականացված արշավի ժամանակ, սակայն այդ պահին այն դասվել էր որպես մեծ սողունի մնացորդ։
Հետագայում պալեոնտոլոգ Մարկ Էվանսը նույն հավաքածուում նկատել է այդ ոսկորը և կասկածել, որ այն կարող է դինոզավրի պատկանել։ Գիտնականները համեմատել են դրա ձևը այլ, ավելի ամբողջական գտածոների հետ և հաստատել՝ խոսքը տիտանոզավրի պոչի ողի մասին է։ Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Acta Palaeontologica Polonica հանդեսում։
Անտարկտիդան՝ դինոզավրերի հետքերով հազվագյուտ տարածք
Դինոզավրերի մնացորդներ Անտարկտիդայում հազվադեպ են հայտնաբերվում՝ մայրցամաքը ծածկող սառցե շերտերի պատճառով։ Սակայն միլիոնավոր տարիներ առաջ այդ հողերը բոլորովին այլ տեսք ունեին։ Լոնդոնի Բնական պատմության թանգարանի մասնագետ Փոլ Բարեթը նշել է, որ դինոզավրի ապրած ժամանակաշրջանում այնտեղ տարածված էին փարթամ անտառներ և համեմատաբար բարենպաստ պայմաններ։
Գիտնականների գնահատմամբ՝ կենդանին մոտ յոթ մետր երկարություն է ունեցել, ինչը տիտանոզավրերի խմբի համար համեմատաբար փոքր չափ է։ Հնարավոր է, որ այն մահվան պահին դեռ երիտասարդ էր։ Նրա կործանման հանգամանքները չեն պարզվել, սակայն հետազոտողները ենթադրում են, որ մարմինը կարող էր ծովափից հեռանալ, իջնել ծովի հատակ և հետագայում քարանալ ծովային ապարներում։
Տեխնոլոգիան և ուշացած բացահայտումը
Թեև ոսկորը տարիներ առաջ էր գտնվել, դրա իրական նշանակությունը միայն հիմա է պարզվել՝ հետազոտական նոր մեթոդների շնորհիվ։ Ժամանակակից տեխնոլոգիաները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել ոսկորների ներքին կառուցվածքը և ավելի վստահ վերականգնել հին կենդանիների կենսաբանությունը։
Գտածոյի սկզբնական հայտնաբերող Մայք Թոմսոնը մահացել է 2020 թվականին՝ առանց իմանալու, որ իր հավաքած նմուշը դինոզավրի է պատկանում։ Հետազոտությանը մասնակցած Մայք Էվանսը նշել է, որ եթե Թոմսոնը կենդանի լիներ, անպայման կուրախանար այս արդյունքից։
Աղբյուր՝ The Independent