Գազայի հատված մարդասիրական օգնություն հասցնելու նպատակով ձևավորված միջազգային նավատորմի կազմում գտնվող 11 ավստրալացի ակտիվիստներ կալանավորվել են Իսրայելի ուժերի կողմից՝ Միջերկրական ծովում, Կիպրոսի ափերից դուրս։ Ավստրալիայի կառավարությունը հայտնել է, որ շտապ ճշտում է նրանց գտնվելու վայրն ու առողջական վիճակը։ Կազմակերպիչների տվյալներով՝ միջադեպը տեղի է ունեցել այն պահին, երբ նավերը գտնվում էին Գազայի ափերից շուրջ 250 ծովային մղոն հեռավորության վրա։ Դեպքը նորից ուշադրության կենտրոն է բերել Գազայի ծովային շրջափակման և մարդասիրական մուտքի հարցերը։
ԱՄՆ Պետական դեպարտամենտը հայտարարել է, որ 2025 թվականին մտադիր է Հարավային Աֆրիկայից ընդունվող սպիտակ փախստականների թիվը մոտ 7,500-ից հասցնել 17,500-ի։ Վաշինգտոնը դա հիմնավորում է «արտակարգ փախստականային իրավիճակով», որը, իր պնդմամբ, առաջացել է երկրում վերջին զարգացումների հետևանքով։ Հարավային Աֆրիկայի իշխանությունները նախկինում արդեն մերժել են այն պնդումները, թե աֆրիկաներները ենթարկվում են համակարգային ռասայական հետապնդման։ Թեման միջազգային արձագանք է առաջացրել, քանի որ որոշումը համընկնում է Դոնալդ Թրամփի բազմիցս հնչեցրած, վիճարկվող հայտարարությունների հետ։
ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը գումարել է նիստ Ուկրաինայի շուրջ իրավիճակի վերաբերյալ՝ այն պահին, երբ Ռուսաստանն ու Բելառուսը անցկացնում են միջուկային բաղադրիչով զորավարժություններ։ Քննարկումը համընկել է նաև ռուսական վերջին հարվածների և Վլադիմիր Պուտինի Չինաստան կատարած այցի հետ, ինչը միջազգային լարվածությանը նոր քաղաքական շերտ է հաղորդել։ Թեման առանձնակի կարևորություն ունի նաև հայկական լսարանի համար, քանի որ եվրոպական անվտանգության համակարգում ցանկացած սրացում անդրադառնում է տարածաշրջանային հաշվարկների և միջազգային օրակարգի վրա։
Մեծ Բրիտանիայի արտաքին գործերի նախարար Իվեթ Քուպերը հայտարարել է, որ պարարտանյութի համաշխարհային մատակարարումները պետք է շուտափույթ վերականգնվեն, այլապես առաջիկա շաբաթներին կարող է խորանալ պարենային ճգնաժամը։ Նրա գնահատմամբ՝ Իրանի շուրջ պատերազմական զարգացումների հետևանքով Հորմուզի նեղուցով բեռների շարժը խաթարվել է, ինչն արդեն ազդեցություն է թողել Մեծ Բրիտանիայի, Եվրոպայի և ԱՄՆ-ի գյուղատնտեսության վրա։ Առավել ծանր հետևանքները, ըստ նրա, կրում են զարգացող երկրները, որտեղ հողագործները չեն կարողանում վճարել թանկացած պարարտանյութի և վառելիքի դիմաց։ Քուպերը կոչ է արել գործադրել անհետաձգելի միջազգային ճնշում, որպեսզի նեղուցը վերաբացվի և բեռնափոխադրումները վերականգնվեն։
Հռոմի պապ Լևոնը իր քահանայապետության առաջին խոշոր փաստաթղթում կանդրադառնա արհեստական բանականության արագ տարածմանն ու մարդու պաշտպանության խնդրին։ Վատիկանի հաղորդմամբ՝ հաջորդ շաբաթ ներկայացվելիք շրջաբերականը նվիրված է «արհեստական բանականության դարում մարդկային անձի պաշտպանությանը»։ Ներկայացման միջոցառմանը կմասնակցի նաև ամերիկյան Anthropic ընկերության համահիմնադիր Քրիստոֆեր Օլահը։ Թեման առանձնահատուկ հնչեղություն ունի, քանի որ արհեստական բանականության կարգավորումն ու էթիկական սահմանները դարձել են համաշխարհային քննարկման առանցքային նյութերից մեկը։
Միացյալ Նահանգների Շրջակա միջավայրի պահպանության գործակալությունը հայտարարել է, որ մտադիր է վերացնել Բայդենի վարչակազմի օրոք ընդունված խմելու ջրի սահմանափակումները ՊՖԱՍ խմբի չորս նյութերի համար և հետաձգել ևս երկու միացության չափանիշների գործադրումը։ Նախաձեռնությունը ներկայացվել է Թրամփի վարչակազմի կողմից և, ըստ պաշտոնական պարզաբանման, պետք է անցնի երկարատև հաստատման ընթացակարգ։ Քննադատները զգուշացնում են, որ այդ քայլը կարող է թուլացնել հանրային առողջության պաշտպանությունը, մինչդեռ հարցը, ամենայն հավանականությամբ, կդառնա նաև դատական վեճերի առարկա։
Ավստրալիայի Նոր Հարավային Ուելս նահանգի արևմուտքում հնագետները հայտնաբերել են մոտ հազար տարվա վաղեմության դինգոյի թաղավայր, որը նոր տվյալներ է հաղորդում Առաջին ազգերի ժողովուրդների և վայրի շների փոխհարաբերության մասին։ Կինչեգա ազգային պարկում, Բաակա՝ Դարլինգ գետի ափին կատարված ուսումնասիրության ընթացքում արձանագրվել են նաև կենդանուն խնամելու և, հավանաբար, կաթով կամ այլ կերակուրով սնուցելու ծիսական վարքագծի նշաններ։ Հետազոտողների գնահատմամբ՝ նման վկայություն մինչ այժմ հնագիտական կերպով չի փաստագրվել։ Գտածոն կարևոր է, քանի որ այն վկայում է ոչ միայն խորհրդանշական, այլև գործնական հոգածության մասին՝ բնիկ համայնքների և դինգոների երկարատև կապի համատեքստում։
Ուկրաինայի նախագահ Վոլոդիմիր Զելենսկին հայտարարել է, որ Եվրոպան պետք է նախապես որոշի, թե ով կարող է ներկայացնել մայրցամաքը Ռուսաստանի հետ ապագա հնարավոր բանակցություններում։ Նրա խոսքով՝ եվրոպական կողմը պարտավոր է ունենալ «ուժեղ ձայն և ներկայություն» այն դեպքում, եթե խաղաղության շուրջ քաղաքական քննարկումներ սկսվեն։ Հայտարարությունը հնչել է այն փուլում, երբ պատերազմը շարունակում է որոշել եվրոպական անվտանգության օրակարգը և անմիջական նշանակություն ունի նաև տարածաշրջանային կայունության համար։
Չինաստանի նախագահ Սի Ծինփինը այս շաբաթ Պեկինում կընդունի Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինին՝ ԱՄՆ նախկին նախագահ Դոնալդ Թրամփի Չինաստանյան այցից ընդամենը մի քանի օր անց։ Այցից առաջ երկու երկրների ղեկավարները փոխանակել են շնորհավորական ուղերձներ, իսկ Պեկինը հայտարարել է, թե ռուս-չինական ռազմավարական գործընկերությունը շարունակաբար խորանում է։ Զարգացումը միջազգային ուշադրության կենտրոնում է, քանի որ Մոսկվայի և Պեկինի սերտ կապերը Արևմուտքում շարունակում են ընկալվել որպես կարևոր աշխարհաքաղաքական մարտահրավեր, հատկապես Ուկրաինայի դեմ Ռուսաստանի պատերազմի պայմաններում։
Իրանի խորհրդարանի պաշտոնական ներկայացուցիչներից մեկը հայտարարել է, որ Թեհրանը ապագա բանակցություններում չի նահանջի իր սահմանած պայմաններից և դրանք դիտում է որպես «կարմիր գիծ»։ Նրա խոսքով՝ Իրանը ներկայիս դիմակայությունում իրեն համարում է առավել ամուր դիրքում գտնվող կողմ և այդ հիմքով է ձևակերպում հնարավոր կարգավորման շրջանակը։ Հայկական լսարանի համար այս հայտարարությունը կարևոր է, քանի որ Իրանի դիրքորոշումը անմիջականորեն առնչվում է տարածաշրջանային անվտանգությանը և ուժերի հարաբերակցությանը Հարավային Կովկասում։
Ուկրաինական կողմը հայտարարել է, որ մայիսի 17-ին անօդաչու թռչող սարքերի հարձակման ընթացքում առաջին անգամ հարված է հասցվել Մոսկվայի նավթավերամշակման գործարանին։ Հայտարարությունը վերագրվում է Ուկրաինայի պաշտպանության նախարարի խորհրդական Սերգեյ Ստերնենկոյին, որը խոսել է Ռուսաստանի տարածքում իրականացված հարվածների մասին։ Տեղեկությունը կարևոր է, քանի որ վերաբերում է Մոսկվայի մերձակայքում գտնվող ռազմավարական վառելիքաէներգետիկական ենթակառուցվածքին։ Անկախ հաստատում և վնասների ամբողջական գնահատական հրապարակված նյութում չի ներկայացվել։
Ռուսաստանի իշխանությունների հաղորդմամբ՝ Ուկրաինան գիշերը զանգվածային անօդաչու հարվածներ է հասցրել երկրի 14 մարզերի, ինչպես նաև Ղրիմի, Սև և Ազովի ծովերի ուղղությամբ, ինչի հետևանքով զոհվել է առնվազն չորս մարդ։ Հարվածների առավել տուժած գոտիներից մեկը եղել է Մոսկվայի շրջակայքը։ Հարձակումը ներկայացվում է որպես պատասխան քայլ Մոսկվայի՝ նախորդ օրերին Ուկրաինայի դեմ իրականացրած մահաբեր եռօրյա օդային գրոհներից հետո։ Ռուսական պաշտպանության նախարարությունը հայտնել է գրեթե 600 անօդաչու սարքի մասին։
Ժնևում Christie’s աճուրդում ռեկորդային գնով վաճառվել է «Ocean Dream» անունը կրող բացառիկ կապտականաչ ադամանդը։ 5,5 կարատ քաշ ունեցող այս քարը մասնագետների կողմից դասվում է աշխարհի ամենահազվագյուտ գունավոր ադամանդների շարքը։ Աճուրդի արդյունքը հերթական անգամ ցույց է տվել, որ եզակի գույն, սահմանափակ հասանելիություն և բարձր որակ ունեցող թանկարժեք քարերի նկատմամբ միջազգային պահանջարկը շարունակում է բարձր մնալ։
Իսրայելն ու Լիբանանը Վաշինգտոնում անցկացված բանակցություններից հետո համաձայնել են հրադադարը երկարաձգել ևս 45 օրով, հայտնել է ԱՄՆ պետդեպարտամենտը։ Ամերիկյան կողմի գնահատմամբ՝ քննարկումները եղել են արդյունավետ, և նոր հանդիպումներ նախատեսված են հունիսի 2-3-ին։ Այդուհանդերձ, համաձայնության մասին հայտարարությունը հնչել է այն պահին, երբ Իսրայելը հարվածներ է հասցրել Լիբանանի հարավային Տյուրոս քաղաքին։ Տարածաշրջանային լարվածության պայմաններում այս քայլը միտված է սահմանային բախումների հետագա սրումը զսպելուն։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, թե ամերիկյան և նիգերիական ուժերը համատեղ գործողությամբ ոչնչացրել են «Իսլամական պետության» համաշխարհային կառույցի «երկրորդ դեմքին»։ Նրա խոսքով՝ գործողությունը կատարվել է ուրբաթ օրը՝ իր հանձնարարությամբ, և թիրախը եղել է Աբու-Բիլալ ալ-Մինուկին, որին նա բնութագրել է որպես աշխարհում ամենաակտիվ ահաբեկիչ։ Հայտարարությունն արվել է Truth Social հարթակում։ Անկախ պաշտոնական մանրամասներ և լրացուցիչ հաստատումներ հրապարակման պահին դեռևս սահմանափակ էին։
Գերմանիայի կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցը հեռախոսազրույց է ունեցել ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հետ, որի ընթացքում քննարկվել են Իրանի շուրջ հակամարտային իրավիճակն ու ուկրաինական կարգավորման ընթացքը։ Զրույցը վերաբերել է միջազգային անվտանգության օրակարգի երկու առանցքային թեմաների, որոնց զարգացումները նշանակություն ունեն նաև եվրոպական քաղաքականության համար։ Բեռլինի և Վաշինգտոնի շփումները տեղի են ունենում այն պայմաններում, երբ Մերձավոր Արևելքում լարվածությունը շարունակում է աճել, իսկ Ուկրաինայի հարցում դիվանագիտական ջանքերը մնում են միջազգային քննարկումների կենտրոնում։ Հայաստանի համար այս քննարկումները ուշագրավ են, քանի որ անդրադառնում են տարածաշրջանային անվտանգության և մեծ державությունների փոխգործակցության ընդհանուր միջավայրին։