Նոր վարկած՝ ինչպես են տեղափոխել Սթոունհենջի հսկա քարերը
· Աշխարհ
Հնագետները նոր բացատրություն են առաջարկել, թե ինչպես են մոտ 25 տոննա կշռող սարսեն քարերը տեղափոխվել դեպի Սթոունհենջ՝ Անգլիայի ամենահայտնի նախապատմական հուշարձաններից մեկը։ Ըստ նոր վարկածի՝ քարերը կարող էին քաշվել փայտե ուղիներով՝ ջրաճահճային հատվածներում, գրեթե երկաթուղու նման։ Վարկածը ներկայացվել է Սթոունհենջի կառուցման նոր պատկերով, որը հիմնված է լազերային սկանավորման և հնագիտական հետազոտությունների վրա։
Քարերի տեղափոխման նոր պատկեր
Հնագետները ներկայացրել են Սթոունհենջի կառուցման նոր վերակազմություն, ըստ որի՝ մոտ 25 տոննա կշռող սարսեն քարերը դեպի հուշարձան կարող էին տեղափոխվել փայտե ուղիներով՝ «երկաթուղու նման»։ Պատկերը հիմնված է լազերային սկանավորման տվյալների և հնագիտական ուսումնասիրությունների վրա, և այն առաջին անգամ միասին է ցույց տալիս քարերի տեղափոխումը, տեղադրումը և այդ աշխատանքի շուրջ ձևավորված հավաքական միջավայրը։
Սթոունհենջը, որը ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում, կառուցվել է շուրջ 5000 տարի առաջ։ Նախ այնտեղ տեղադրվել են Ուելսի Պրեսելի բլուրներից բերված բլույստոնները, իսկ շատ ավելի ուշ՝ Մարլբորո Դաունսից բերված հսկա սարսեն քարերը, որոնք ձևավորել են այսօր ճանաչելի քարե շրջանը։
Ինչու են փոխվել հին ենթադրությունները
Մինչ այժմ լայնորեն ընդունված էր կարծիքը, թե ծանր քարերը տեղափոխվել են գերանների կամ գլանների վրա։ Սակայն նոր վարկածը հիմնված է այլ դիտարկման վրա. հետազոտողները ուսումնասիրել են 20-րդ դարի սկզբին Ինդոնեզիայում արված պատկերներ, որտեղ մեգալիթները քաշվում են գետնին տեղադրված փայտե հարթակներով։ Այդ մեթոդը, ըստ նրանց, կարող էր կիրառվել նաև Սթոունհենջի քարերի տեղափոխման ժամանակ՝ հատկապես ճահճային հատվածներում և այն վայրերում, որտեղ երթևեկությունն առավել խիտ է եղել։
Ըստ նոր բացատրության՝ փայտե ուղիները կարող էին նվազեցնել շփումն ու հեշտացնել հսկա զանգվածների շարժը։ Դա նաև թույլ է տալիս պատկերացնել, թե ինչպես կարող էր նախնադարյան համայնքը կազմակերպել նման մասշտաբի աշխատանքը՝ առանց ժամանակակից տեխնիկայի։
Հուշարձանի ստեղծողները և նրանց գիտելիքը
Նոր պատկերն ուղեկցում է Դոկտոր Սյուզան Գրինիի «Stonehenge: The Story of an Icon» գրքին։ Գրինիի խոսքով՝ երկար տարիներ ընդունված մեթոդը սխալ էր համարվել, իսկ նոր տվյալները ցույց են տալիս, որ հին մարդիկ կարողացել են ստեղծել բավական հնարամիտ տեխնիկական լուծումներ՝ հարմարեցված իրենց միջավայրին։
Հետազոտողը նշում է, որ Սթոունհենջը շարունակում է պահպանել խորհրդավորությունը, սակայն դրա ստեղծողները «պարզունակ» չէին. նրանք լավ էին ճանաչում իրենց լանդշաֆտը և կարողանում էին մեծ նախագծեր իրականացնել հիմնական գործիքներով։ Այդ դիտարկումը նոր շեշտադրում է տալիս ոչ միայն հուշարձանի պատմությանը, այլև նախապատմական հասարակությունների կազմակերպչական կարողություններին։
Աղբյուր՝ The Independent