Փարիզի վերաքննիչ դատարանը Air France ավիաընկերությանը և Airbus ավիաշինական ընկերությանը մեղավոր է ճանաչել անզգուշությամբ մարդասպանության համար՝ 2009 թվականին Ռիո դե Ժանեյրոյից Փարիզ ուղևորվող չվերթի կործանման գործով։ Աղետի հետևանքով զոհվել էր 228 մարդ, և այն մինչ օրս համարվում է Ֆրանսիայի պատմության ամենածանր ավիաաղետը։ Դատավճիռը հրապարակվել է տարիներ շարունակվող իրավական գործընթացից հետո և նոր փուլ է բացել զոհվածների ընտանիքների համար, որոնք երկար ժամանակ պահանջում էին պատասխանատվության հստակ սահմանում։ Գործը մեծ արձագանք է ստացել ոչ միայն Ֆրանսիայում, այլև միջազգային ավիացիոն ոլորտում՝ թռիչքային անվտանգության և կորպորատիվ պատասխանատվության հարցերի պատճառով։
Միացյալ Թագավորությունը կանչել է Իսրայելի գործերի ժամանակավոր հավատարմատարին այն բանից հետո, երբ միջազգային արձագանք է հարուցել Իսրայելի ազգային անվտանգության նախարար Իտամար Բեն-Գվիրի հրապարակած տեսանյութը։ Տեսագրությունում, ըստ հրապարակումների, նա ծաղրանքով է դիմում Գազա ուղևորվող նավատորմի կալանավորված մասնակիցներին, որոնց իսրայելական ուժերը կանգնեցրել էին ծովում։ Միաժամանակ Իսրայելը սկսել է ազատ արձակել և արտաքսել հարյուրավոր ակտիվիստների, որոնք փորձել էին հասնել Գազայի ափեր։ Դեպքը նորից սրել է քննարկումը Գազայի ծովային շրջափակման, մարդասիրական հասանելիության և դաշնակից երկրների արձագանքի շուրջ։
Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի՝ Չինաստան նախատեսվող այցի ընթացքում Մոսկվան և Պեկինը կքննարկեն միջազգային հիմնական ճգնաժամերը։ Այդ մասին լրագրողներին հայտնել է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը՝ նշելով, որ բանակցությունների օրակարգը կներառի առավել լարված միջազգային հարցերը։ Այցը դիտվում է որպես ռուս-չինական քաղաքական համակարգման կարևոր փուլ՝ այն պայմաններում, երբ համաշխարհային անվտանգության և տնտեսության ոլորտներում աճում է անորոշությունը։ Թեման ուշադիր հետևվում է նաև Հարավային Կովկասում, քանի որ մեծ державաների շփումները հաճախ ազդեցություն են ունենում տարածաշրջանային հաշվեկշռի վրա։
Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը երեքշաբթի նախատեսում է ժամանել Պեկին պետական այցով՝ Միացյալ Նահանգների նախկին նախագահ Դոնալդ Թրամփի Չինաստան այցից ընդամենը մի քանի օր անց։ Մոսկվան և Պեկինը այցը ներկայացնում են որպես երկկողմ հարաբերությունների բարձր մակարդակի վկայություն, իսկ ռուս առաջնորդը հայտարարել է, թե այդ կապերը հասել են «աննախադեպ մակարդակի»։ Չինաստանի պետական լրատվամիջոցների փոխանցմամբ՝ սա Պուտինի 25-րդ այցն է Չինաստան, ինչը ընդգծում է երկու երկրների միջև շարունակական քաղաքական համակարգումը։ Այցը նաև արտացոլում է Պեկինի ձգտումը ներկայանալ որպես համաշխարհային դիվանագիտական կարևոր կենտրոն։
Գազայի հատված մարդասիրական օգնություն հասցնելու նպատակով ձևավորված միջազգային նավատորմի կազմում գտնվող 11 ավստրալացի ակտիվիստներ կալանավորվել են Իսրայելի ուժերի կողմից՝ Միջերկրական ծովում, Կիպրոսի ափերից դուրս։ Ավստրալիայի կառավարությունը հայտնել է, որ շտապ ճշտում է նրանց գտնվելու վայրն ու առողջական վիճակը։ Կազմակերպիչների տվյալներով՝ միջադեպը տեղի է ունեցել այն պահին, երբ նավերը գտնվում էին Գազայի ափերից շուրջ 250 ծովային մղոն հեռավորության վրա։ Դեպքը նորից ուշադրության կենտրոն է բերել Գազայի ծովային շրջափակման և մարդասիրական մուտքի հարցերը։
ԱՄՆ Պետական դեպարտամենտը հայտարարել է, որ 2025 թվականին մտադիր է Հարավային Աֆրիկայից ընդունվող սպիտակ փախստականների թիվը մոտ 7,500-ից հասցնել 17,500-ի։ Վաշինգտոնը դա հիմնավորում է «արտակարգ փախստականային իրավիճակով», որը, իր պնդմամբ, առաջացել է երկրում վերջին զարգացումների հետևանքով։ Հարավային Աֆրիկայի իշխանությունները նախկինում արդեն մերժել են այն պնդումները, թե աֆրիկաներները ենթարկվում են համակարգային ռասայական հետապնդման։ Թեման միջազգային արձագանք է առաջացրել, քանի որ որոշումը համընկնում է Դոնալդ Թրամփի բազմիցս հնչեցրած, վիճարկվող հայտարարությունների հետ։
Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության գլխավոր տնօրեն Թեդրոս Ադհանոմ Գեբրեյեսուսը հայտնել է, որ խորապես մտահոգված է Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում Էբոլայի բռնկման ծավալով և տարածման արագությամբ։ Նրա խոսքով՝ նոր բռնկման սկզբից ի վեր արձանագրվել է առնվազն 500 կասկածելի դեպք և 130 կասկածելի մահ։ Հաստատված վարակներ կան երկրի հյուսիս-արևելյան Իտուրի նահանգում, իսկ Ուգանդայում՝ Կամպալայում, հաստատվել են մեկ դեպք և մեկ մահ, ինչը վկայում է սահմաններից անդին փոխանցման վտանգի մասին։ ԱՀԿ ղեկավարի հայտարարությունը հնչել է արտակարգ քննարկումից առաջ, երբ միջազգային կառույցները գնահատում են տարածաշրջանային առողջապահական սպառնալիքի չափերը։
Մեծ Բրիտանիայում գործազրկության մակարդակը երեք ամիսների կտրվածքով մինչև մարտ աճել է մինչև 5 տոկոս, մինչդեռ աշխատավարձերի աճը դանդաղել է մինչև 3,4 տոկոս, հայտնել է Ազգային վիճակագրության ծառայությունը։ Տվյալները ներկայացվում են այն պայմաններում, երբ բրիտանական ընկերությունները բախվում են էներգակիրների կտրուկ թանկացման և արտաքին լարվածությամբ պայմանավորված ծախսային ճնշման։ Տնտեսագետները սպասում էին, որ գործազրկությունը կմնա 4,9 տոկոսի մակարդակում, ուստի նոր ցուցանիշը շուկայի համար անակնկալ էր։ Զարգացումը կարևոր է նաև Հայաստանի համար, քանի որ բրիտանական տնտեսության թուլացումը կարող է ազդել եվրոպական շուկաների ընդհանուր տրամադրության վրա։
ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը գումարել է նիստ Ուկրաինայի շուրջ իրավիճակի վերաբերյալ՝ այն պահին, երբ Ռուսաստանն ու Բելառուսը անցկացնում են միջուկային բաղադրիչով զորավարժություններ։ Քննարկումը համընկել է նաև ռուսական վերջին հարվածների և Վլադիմիր Պուտինի Չինաստան կատարած այցի հետ, ինչը միջազգային լարվածությանը նոր քաղաքական շերտ է հաղորդել։ Թեման առանձնակի կարևորություն ունի նաև հայկական լսարանի համար, քանի որ եվրոպական անվտանգության համակարգում ցանկացած սրացում անդրադառնում է տարածաշրջանային հաշվարկների և միջազգային օրակարգի վրա։
Մեծ Բրիտանիայում գործազրկության մակարդակը հունվար-մարտ ամիսներին բարձրացել է մինչև 5 տոկոս՝ նախորդ ամսվա 4,9 տոկոսի համեմատ։ Ազգային վիճակագրական ծառայության նոր տվյալները նաև վկայում են աշխատավարձերի աճի թուլացման մասին, ինչը բարդ տարի է նախանշում բրիտանական տնային տնտեսությունների համար։ Բրիտանական մամուլը այս միտումը կապում է նաև Իրանի շուրջ պատերազմի հետևանքով խորացած արտաքին տնտեսական անորոշության հետ, որը թուլացրել է կառավարության ակնկալած վերականգնումը։
Մեծ Բրիտանիայի արտաքին գործերի նախարար Իվեթ Քուպերը հայտարարել է, որ պարարտանյութի համաշխարհային մատակարարումները պետք է շուտափույթ վերականգնվեն, այլապես առաջիկա շաբաթներին կարող է խորանալ պարենային ճգնաժամը։ Նրա գնահատմամբ՝ Իրանի շուրջ պատերազմական զարգացումների հետևանքով Հորմուզի նեղուցով բեռների շարժը խաթարվել է, ինչն արդեն ազդեցություն է թողել Մեծ Բրիտանիայի, Եվրոպայի և ԱՄՆ-ի գյուղատնտեսության վրա։ Առավել ծանր հետևանքները, ըստ նրա, կրում են զարգացող երկրները, որտեղ հողագործները չեն կարողանում վճարել թանկացած պարարտանյութի և վառելիքի դիմաց։ Քուպերը կոչ է արել գործադրել անհետաձգելի միջազգային ճնշում, որպեսզի նեղուցը վերաբացվի և բեռնափոխադրումները վերականգնվեն։
Մեծ Բրիտանիայում Քինգզի քոլեջի անցկացրած հարցումն արձանագրել է, որ համալսարանական ուսանողների մոտ մեկ երրորդը կարծում է՝ արհեստական բանականության պատճառով աշխատատեղերի արագ կրճատումը կարող է հանգեցնել քաղաքացիական անկարգությունների։ Միևնույն ժամանակ հարցվածների շրջանում ուսանողները համարվում են արհեստական բանականության ամենաակտիվ օգտվողներից․ նրանց 77 տոկոսը նման գործիքներից օգտվում է առնվազն ամսական մի քանի անգամ, իսկ 27 տոկոսը՝ գրեթե ամեն օր։ Հետազոտությունը նաև ցույց է տվել, որ հանրության գրեթե կեսը կգերադասեր հնարավորինս խուսափել այդ տեխնոլոգիայից։ Այս տվյալները վկայում են, որ արհեստական բանականության տարածմանը զուգընթաց աճում են ոչ միայն ակնկալիքները, այլև հասարակական անհանգստությունները։
Հռոմի պապ Լևոնը իր քահանայապետության առաջին խոշոր փաստաթղթում կանդրադառնա արհեստական բանականության արագ տարածմանն ու մարդու պաշտպանության խնդրին։ Վատիկանի հաղորդմամբ՝ հաջորդ շաբաթ ներկայացվելիք շրջաբերականը նվիրված է «արհեստական բանականության դարում մարդկային անձի պաշտպանությանը»։ Ներկայացման միջոցառմանը կմասնակցի նաև ամերիկյան Anthropic ընկերության համահիմնադիր Քրիստոֆեր Օլահը։ Թեման առանձնահատուկ հնչեղություն ունի, քանի որ արհեստական բանականության կարգավորումն ու էթիկական սահմանները դարձել են համաշխարհային քննարկման առանցքային նյութերից մեկը։
Միացյալ Նահանգների Շրջակա միջավայրի պահպանության գործակալությունը հայտարարել է, որ մտադիր է վերացնել Բայդենի վարչակազմի օրոք ընդունված խմելու ջրի սահմանափակումները ՊՖԱՍ խմբի չորս նյութերի համար և հետաձգել ևս երկու միացության չափանիշների գործադրումը։ Նախաձեռնությունը ներկայացվել է Թրամփի վարչակազմի կողմից և, ըստ պաշտոնական պարզաբանման, պետք է անցնի երկարատև հաստատման ընթացակարգ։ Քննադատները զգուշացնում են, որ այդ քայլը կարող է թուլացնել հանրային առողջության պաշտպանությունը, մինչդեռ հարցը, ամենայն հավանականությամբ, կդառնա նաև դատական վեճերի առարկա։
Համաշխարհային պատրաստվածության մշտադիտարկման խորհուրդը մայիսի հրապարակված զեկույցում նախազգուշացրել է, որ վարակիչ հիվանդությունների բռնկումները աշխարհում ոչ միայն ավելի հաճախակի են դառնում, այլև ավելի մեծ վնաս են պատճառում։ Այս գնահատականը հնչում է այն պահին, երբ Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում և Ուգանդայում առողջապահական ծառայությունները փորձում են զսպել Էբոլայի տարածումը։ Փորձագետների կարծիքով՝ համավարակների վտանգն աճում է ավելի արագ, քան դրանց կանխարգելման և արձագանքման համար կատարվող ներդրումները։ Դա, ըստ զեկույցի, նշանակում է, որ աշխարհը դեռևս էապես ավելի անվտանգ չի դարձել։
Ավստրալիայի Նոր Հարավային Ուելս նահանգի արևմուտքում հնագետները հայտնաբերել են մոտ հազար տարվա վաղեմության դինգոյի թաղավայր, որը նոր տվյալներ է հաղորդում Առաջին ազգերի ժողովուրդների և վայրի շների փոխհարաբերության մասին։ Կինչեգա ազգային պարկում, Բաակա՝ Դարլինգ գետի ափին կատարված ուսումնասիրության ընթացքում արձանագրվել են նաև կենդանուն խնամելու և, հավանաբար, կաթով կամ այլ կերակուրով սնուցելու ծիսական վարքագծի նշաններ։ Հետազոտողների գնահատմամբ՝ նման վկայություն մինչ այժմ հնագիտական կերպով չի փաստագրվել։ Գտածոն կարևոր է, քանի որ այն վկայում է ոչ միայն խորհրդանշական, այլև գործնական հոգածության մասին՝ բնիկ համայնքների և դինգոների երկարատև կապի համատեքստում։
Jama Network Open հանդեսում այս ամիս հրապարակված կլինիկական փորձարկումը ցույց է տվել, որ պսիլոցիբինի մեկ չափաբաժին ստացած մասնակիցները կոկաինից ձեռնպահ մնալու ավելի բարձր հավանականություն են ունեցել, քան պլացեբո ստացած խումբը։ Հետազոտությանը մասնակցել է 36 մարդ՝ նրանցից 19-ը ստացել են պսիլոցիբին, իսկ 17-ը՝ դիֆենհիդրամին, որը սովորական հակահիստամինային դեղամիջոց է։ Արդյունքները մասնագետները դիտարկում են որպես նախնական, սակայն կարևոր ազդակ՝ կախվածությունների բուժման նոր մոտեցումների մշակման համար։ Թեման նշանակություն ունի նաև հայ ընթերցողի համար, քանի որ կախվածությունների բուժման արդյունավետ միջոցների որոնումը հանրային առողջապահության համընդհանուր խնդիր է։
Ուկրաինայի նախագահ Վոլոդիմիր Զելենսկին հայտարարել է, որ Եվրոպան պետք է նախապես որոշի, թե ով կարող է ներկայացնել մայրցամաքը Ռուսաստանի հետ ապագա հնարավոր բանակցություններում։ Նրա խոսքով՝ եվրոպական կողմը պարտավոր է ունենալ «ուժեղ ձայն և ներկայություն» այն դեպքում, եթե խաղաղության շուրջ քաղաքական քննարկումներ սկսվեն։ Հայտարարությունը հնչել է այն փուլում, երբ պատերազմը շարունակում է որոշել եվրոպական անվտանգության օրակարգը և անմիջական նշանակություն ունի նաև տարածաշրջանային կայունության համար։
Մեծ Բրիտանիայի գործարար շրջանակները զգուշացնում են, որ Իրանի շուրջ շարունակվող պատերազմը և դրա հետևանքով խորացող միջազգային անորոշությունը ստիպում են ընկերություններին սառեցնել ներդրումային ու աշխատուժի համալրման ծրագրերը։ Գործատուների հարցումները ցույց են տալիս, որ բրիտանական ձեռնարկությունները վերջին ամիսներին առավելապես կենտրոնացել են ծախսերի զսպման վրա, քանի որ թանկացումները և արտաքին ցնցումները նվազեցրել են վստահությունը։ Առանձին տվյալներով՝ ապրիլին թափուր աշխատատեղերի թիվը նվազել է 7,7 տոկոսով։ Զարգացումները կարևոր են նաև հայկական լսարանի համար, քանի որ Մեծ Բրիտանիայի և ընդհանրապես եվրոպական տնտեսությունների թուլացումը կարող է անդրադառնալ արտաքին պահանջարկի, ներդրումային տրամադրությունների և տարածաշրջանային շուկաների վրա։
Հայաստանյան համացանցային տիրույթում շարունակվում են քննարկումները խորհրդարանական ընտրությունների քաղաքական բնույթի և հանրային սպասումների շուրջ։ Ֆեյսբուքի հայ օգտատերերից մեկը, անդրադառնալով ներքաղաքական իրավիճակին, պնդել է, թե ընտրությունները չեն ընկալվում որպես բովանդակային քաղաքական մրցակցություն, և իր տեսակետը ձևակերպել է Ավետիք Իսահակյանին վերագրվող հայտնի խոսքի հիշատակմամբ։ Այս արձագանքը արտացոլում է հասարակության մի հատվածի մտահոգությունը՝ պետության ապագայի, քաղաքական մշակույթի և հանրային պատասխանատվության վերաբերյալ։