Մայիս 2026

Բրիտանիային հորդորում են պատրաստվել մատակարարման ցանցերի ծայրահեղ խափանումներին

Մեծ Բրիտանիայի նախարարներին ներկայացված նոր զեկույցում զգուշացվում է, որ երկրի կենսական մատակարարման ցանցերը բավարար չափով պատրաստ չեն պատերազմի կամ այլ խոշոր ցնցումների հետևանքներին։ Ազգային պատրաստվածության հանձնաժողովի ուսումնասիրությունը կոչ է անում անցնել «ամենավատ սցենարի» պլանավորման, ինչպես արդեն անում են մի շարք եվրոպական պետություններ։ Զեկույցում առանձնացվում է նաև Միացյալ Նահանգների քաղաքական ուղեգծի փոփոխությունը, որը, հեղինակների գնահատմամբ, կարող է նվազեցնել Լոնդոնի հենարանը ավանդական դաշնակցի վրա։ Այս քննարկումը կարևոր է նաև ավելի լայն եվրոպական անվտանգության և տնտեսական կայունության համատեքստում։

Թրամփը հայտարարել է Իրանի հետ համաձայնության մոտալուտ ավարտի մասին

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը շաբաթ օրը հայտարարել է, որ Իրանի հետ խաղաղ կարգավորման շուրջ համաձայնությունը հիմնականում ձեռք է բերվել, թեև հուշագրի վերջնական դրույթները դեռ քննարկվում են։ Նրա խոսքով՝ հայտարարությունը նախորդել է Պարսից ծոցի դաշնակիցների և Իսրայելի հետ հեռախոսազրույցներին, իսկ համաձայնության մաս է կազմելու նաև Հորմուզի նեղուցի բացումը։ Այս հայտարարությունը կարող է վկայել փետրվարին ԱՄՆ-ի և Իսրայելի մասնակցությամբ սկսված ռազմական գործողությունների ավարտի հնարավորության մասին։ Հորմուզի նեղուցի գործունակությունը միջազգային էներգակիրների շուկայի և տարածաշրջանային անվտանգության համար ունի առանձնահատուկ նշանակություն։

ԱՄՆ արդարադատության նախարարությունը հեռացրել է հունվարի 6-ի գործերի պաշտոնական հաղորդագրությունները

ԱՄՆ արդարադատության նախարարությունը հաստատել է, որ իր կայքից հեռացրել է 2021 թվականի հունվարի 6-ին Կապիտոլիումի վրա հարձակման առնչությամբ հարուցված քրեական գործերի մասին պաշտոնական հաղորդագրությունները։ Գերատեսչությունը այդ նյութերը բնութագրել է որպես «կուսակցական քարոզչություն», մինչդեռ խոսքը վերաբերում է մեղադրանքների, դատավճիռների և պատժաչափերի մասին հրապարակային տեղեկություններին։ Քայլը դիտվում է որպես Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի ավելի լայն քաղաքականության մաս, որով վերաիմաստավորվում է Վաշինգտոնում տեղի ունեցած բռնի ներխուժման պատմական նկարագրությունը։ Թեման ունի միջազգային արձագանք, քանի որ առնչվում է պետական հաստատությունների հիշողության քաղաքականությանը և իրավական թափանցիկությանը ԱՄՆ-ում։

Էբոլայի նոր բռնկումը Կոնգոյում ծանր փորձության առջև է դրել առողջապահական համակարգը

Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում Էբոլայի նոր բռնկումն արագորեն խորացնում է առողջապահական ճգնաժամը, մինչ բուժաշխատողներն ու մարդասիրական կազմակերպությունները ահազանգում են համակարգի գերծանրաբեռնվածության մասին։ Նրանց գնահատմամբ՝ հիվանդության իրական տարածումը կարող է զգալիորեն գերազանցել պաշտոնապես հաստատված դեպքերի թիվը։ Իրավիճակը բարդացնում են օգնության կրճատումները, հուղարկավորության հետ առնչվող սովորույթները և հիվանդների հետ շփման բարձր ռիսկը։ Միջազգային կառույցներին կոչ է արվում արագ և համաձայնեցված արձագանքել, որպեսզի բռնկումը չընդլայնվի։

Թեհրանում շարունակվում են միջնորդավորված քննարկումները, մինչ հրադադարի կայունությունը մնում է անորոշ

Իրանը շաբաթ օրը Թեհրանում ընդունել է միջնորդավորված շփումների մասնակիցներին այն պահին, երբ հրադադարի պահպանումը շարունակում է մնալ անորոշ։ Պաշտոնական հրապարակված լուսանկարում երևում է, թե ինչպես է Պակիստանի բանակի հրամանատարը՝ Սայեդ Ասիմ Մունիրը, հանդիպում Իրանի խորհրդարանի նախագահ և գլխավոր բանակցող Մոհամմադ Բաղեր Ղալիբաֆի հետ։ Հանդիպումն անցկացվել է տարածաշրջանային լարվածության պայմաններում, երբ դիվանագիտական կապերի նպատակը ռազմական սրման կանխումն ու հրադադարի պահպանումն է։ Իրադարձությունը կարևոր է նաև Հայաստանի համար, քանի որ Իրանի շուրջ անվտանգային զարգացումները անմիջական ազդեցություն ունեն ողջ հարավկովկասյան միջավայրի վրա։

Գազայի զինադադարի ձախողման շուրջ մեղադրանքները խորացնում են նոր պատերազմի վտանգը

ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում հնչած հայտարարություններից հետո նոր քննարկում է ծավալվել Գազայի զինադադարի ձգձգման պատճառների շուրջ։ ԱՄՆ-ի աջակցությունը վայելող Խաղաղության խորհրդի բարձրաստիճան ներկայացուցիչ Նիկոլայ Մլադենովը հիմնական պատասխանատվությունը վերագրել է ՀԱՄԱՍ-ին, սակայն վերլուծաբանները նշում են, որ միակողմանի մոտեցումը կարող է տապալել հրադադարի պահպանման ջանքերը։ Քննադատների համոզմամբ՝ Իսրայելի ստանձնած պարտավորությունների չկատարման անտեսումը մեծացնում է ռազմական գործողությունների վերսկսման հավանականությունը։ Գազայի ճգնաժամը շարունակում է մնալ Մերձավոր Արևելքի անվտանգության առանցքային հարցերից մեկը՝ անմիջական միջազգային արձագանքի պահանջով։

Լավրովը հայտարարում է՝ Հայաստանը փորձում են մղել «սխալ տրամաբանության» դաշտ

Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովը, անդրադառնալով հայ-ռուսական հարաբերություններին, հայտարարել է, թե Հայաստանը փորձում են ներքաշել «սխալ տրամաբանության» մեջ։ Նրա խոսքով՝ խոսքը վերաբերում է այն մոտեցումներին, որոնք հայ-ռուսական առկա խնդիրները կապում են արտաքին քաղաքական վերադասավորումների հետ։ Լավրովի հայտարարությունը հնչել է այն շրջանում, երբ Երևանի և Մոսկվայի միջև հարաբերությունները շարունակում են մնալ լարված, իսկ հանրային բանավեճում ակտիվորեն քննարկվում է Հայաստանի արտաքին քաղաքական հավասարակշռությունը։

SpaceX-ը Տեխասից փորձարկեց մինչ այժմ ամենահզոր Starship հրթիռը

SpaceX ընկերությունը ուրբաթ օրը Տեխասի հարավային ծայրամասից իրականացրեց Starship գերծանր հրթիռային համակարգի 12-րդ փորձնական թռիչքը։ Փորձարկմանը մասնակցեց արդիականացված տարբերակը, որի վրա ՆԱՍԱ-ն ապավինում է Լուսին մարդատար առաքելությունների հետագա փուլերում։ Հրթիռը բարձրացավ նաև 20 մակետային Starlink արբանյակներով, որոնք նախատեսված էին թռիչքի ընթացքում արձակելու համար։ Թռիչքը կարևոր է թե՛ Մարսի ուղղությամբ Իլոն Մասկի երկարաժամկետ ծրագրերի, թե՛ ամերիկյան լուսնային ծրագրի տեսանկյունից։

Գազա ուղևորված օգնության նավախմբի մասնակիցները Իսրայելի կալանքի ընթացքում բռնության մեղադրանքներ են հնչեցրել

Գազա մարդասիրական օգնություն հասցնելու փորձ կատարած նավախմբի մասնակիցներից ազատ արձակված անձինք հայտարարել են, թե Իսրայելի կալանքի ընթացքում ենթարկվել են բռնության, այդ թվում՝ սեռական ոտնձգությունների։ Կազմակերպիչների պնդմամբ՝ տուժածների մի մասը հոսպիտալացվել է, իսկ առնվազն 15 մարդ հաղորդել է սեռական բռնության մասին, ներառյալ՝ բռնաբարության դեպքեր։ Իսրայելի բանտային ծառայությունը մեղադրանքները հերքել է, իսկ միջազգային լրատվամիջոցները նշել են, որ դրանք առայժմ անկախ կերպով չեն հաստատվել։ Թեման միջազգային ուշադրության կենտրոնում է, քանի որ առնչվում է թե՛ Գազայի մարդասիրական ճգնաժամին, թե՛ կալանավորվածների հետ վարվեցողության հարցին։

Թրամփը հետաձգել է արհեստական բանականության մասին հրամանագիրը՝ Չինաստանի հետ մրցակցությունը պատճառաբանելով

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ հետաձգում է արհեստական բանականությանը վերաբերող գործադիր հրամանագրի ստորագրումը, քանի որ չի ընդունում դրա որոշ դրույթներ և չի ցանկանում թուլացնել ամերիկյան ընկերությունների մրցունակությունը Չինաստանի նկատմամբ։ Նրա խոսքով՝ Վաշինգտոնը պետք է զգուշորեն մոտենա այնպիսի կարգավորումներին, որոնք կարող են դանդաղեցնել տեխնոլոգիական զարգացումը։ Այս որոշումը կայացվել է այն ժամանակ, երբ ԱՄՆ-ում շարունակվում է քննարկումը՝ ինչպես համատեղել նորարարության խթանումն ու ազգային անվտանգության պահանջները։ Թեման միջազգային նշանակություն ունի նաև փոքր տեխնոլոգիական շուկաների համար, քանի որ ԱՄՆ-Չինաստան մրցակցությունը ազդում է համաշխարհային կանոնների ձևավորման վրա։

ՄԱԿ-ի քվեարկությունը կլիմայական օրակարգին նոր քաղաքական խթան տվեց

ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեան չորեքշաբթի օրը 141 պետության աջակցությամբ ընդունեց կլիմայական ճգնաժամին առնչվող կարևոր որոշում, որը մասնագետները գնահատում են որպես միջազգային կլիմայական քաղաքականության նոր փուլ։ Վանուատուի վարչապետ Ջոթամ Նապատը քվեարկության արդյունքը բնութագրեց «նոր գլխի» սկիզբ՝ կոչ անելով իրավական հստակությունը վերածել գործնական քայլերի։ Փորձագետների կարծիքով՝ այս զարգացումը կարող է ամրապնդել թե՛ կլիմայական դիվանագիտությունը, թե՛ կլիմայական վնասների համար իրավական պատասխանատվության պահանջների հիմքերը։ Թեման նշանակություն ունի նաև Հայաստանի նման կլիմայական ռիսկերին ենթակա պետությունների համար, քանի որ միջազգային օրակարգի կոշտացումը կարող է ազդել ապագա բանակցությունների վրա։

ԱՄՆ-ը ժամանակավորապես կասեցրել է Թայվանին նախատեսված զենքի մատակարարումները

ԱՄՆ-ում պաշտոնակատար ռազմածովային նախարար Հուն Կաոն Կոնգրեսում հայտարարել է, որ Թայվանին նախատեսված զինավաճառքները դրվել են ժամանակավոր դադարի վրա, որպեսզի ամերիկյան բանակը պահպանի բավարար զինամթերք Իրանի դեմ գործողությունների համար։ Խոսքը վերաբերում է շուրջ 14 միլիարդ դոլարի սպառազինության փաթեթին, որը ամիսներ շարունակ սպասում է Դոնալդ Թրամփի հաստատմանը։ Հայտարարությունը նոր անորոշություն է ստեղծում Թայբեյի համար՝ այն պահին, երբ Վաշինգտոնի անվտանգության պարտավորությունների շուրջ արդեն իսկ քննարկումներ կան։ Այս զարգացումը նշանակալի է նաև ավելի լայն տարածաշրջանային հավասարակշռության տեսանկյունից, քանի որ վերաբերում է ԱՄՆ-ի միաժամանակ մի քանի ճակատներում ռազմական պաշարներ բաշխելու կարողությանը։

ՆԱՏՕ-ի նախարարական հանդիպման առանցքում՝ ԱՄՆ-ի զորքի տեղակայման անորոշ ազդակները

ՆԱՏՕ-ի անդամ պետությունների արտաքին գործերի նախարարները հավաքվել են դաշինքի նախարարական նիստին՝ քննարկելու Միացյալ Նահանգների հետ փոխհարաբերությունների փոփոխվող շրջանակը և եվրոպական անվտանգության ընթացիկ հարցերը։ Քննարկումների կենտրոնում հայտնվել է ԱՄՆ նախկին նախագահ Դոնալդ Թրամփի հայտարարությունը Լեհաստան 5 հազար զինծառայող տեղակայելու մասին, որի վերաբերյալ պաշտոնական պարզաբանում դեռևս չէր ներկայացվել։ Հանդիպումը տեղի է ունենում այն պահին, երբ եվրոպական դաշնակիցները ձգտում են հստակեցնել Վաշինգտոնի անվտանգության պարտավորությունների ծավալն ու ուղղությունը։ Շվեդիայի արտգործնախարար Մարիա Մալմեր Ստեներգարդը խոստովանել է, որ ամերիկյան հայտարարությունները երբեմն շփոթեցնող են և դժվար՝ կողմնորոշվելու համար։

Սթոունհենջի մերձակայքում բացվել է նեոլիթյան դահլիճի վերակերտումը

Բրիտանիայի «English Heritage» կազմակերպությունը Սթոունհենջի մերձակայքում ներկայացրել է շուրջ 4500 տարվա վաղեմություն ունեցող նեոլիթյան դահլիճի վերակերտումը։ Այն հիմնված է Դարինգթոն 68 հնագիտական վայրի տվյալների վրա և նախատեսված է այցելուներին ծանոթացնելու այն համայնքների կենցաղին, որոնք առնչվում էին հանրահայտ քարակերտ հուշարձանի կառուցմանը։ Վերակերտված շինությունը բարձրությամբ հասնում է յոթ մետրի և ցույց է տալիս, թե ինչպիսի տարածք կարող էր ծառայել ծիսական, տնտեսական կամ ապաստարանային նպատակների։ Նախագիծը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ հանրությանը ներկայացնում է նախապատմական կյանքի վերակազմության գիտական, ոչ թե միայն զբոսաշրջային կողմը։

Ինչու է ափերին հայտնվող ծովափրփուրը սովորաբար բնական երևույթ

Գարնան վերջին և ամռան սկզբին Բրիտանիայի ափամերձ շրջաններում հաճախ նկատվում է խիտ ծովափրփուր, որը երբեմն սխալմամբ վերագրվում է աղտոտման կամ կեղտաջրերի արտահոսքին։ Մասնագետների գնահատմամբ՝ այս երևույթը մեծ մասամբ բնական ծագում ունի և կապված է ջրիմուռների աճի, ապա դրանց քայքայման, ինչպես նաև եղանակային պայմանների հետ։ Տարվա այս շրջանում ջուրը տաքանալուն զուգընթաց ակտիվանում են ծովային ջրիմուռները, իսկ ալեկոծությունը և քամին նպաստում են փրփուրի առաջացմանը։ Թեև այն սովորաբար անվնաս է, ծովափ այցելուներին nevertheless պետք է ուշադրություն դարձնել ջրի վիճակին և տեղական նախազգուշացումներին։

20 դպրոցների անգլերենի ուսուցիչներ հավաստագրվել են որպես վերապատրաստող մասնագետներ

ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության համագործակցությամբ Բրիտանական խորհրդի հայաստանյան մասնաճյուղը իրականացրել է ուսուցիչ վերապատրաստողների հավաստագրման առցանց ծրագիր։ Ծրագրի արդյունքում անգլերեն դասավանդող 20 դպրոցների մանկավարժներ հավաստագրվել են որպես ուսուցիչ վերապատրաստող մասնագետներ։ Նախաձեռնության նպատակը դպրոցներում անգլերենի դասավանդման որակի բարձրացումն ու տեղական մասնագիտական ներուժի ամրապնդումն է։ Սա կարևոր քայլ է հանրակրթության համակարգում շարունակական մասնագիտական զարգացման մեխանիզմների ընդլայնման ուղղությամբ։

ՆԳ նախարարությունը զգուշացնում է՝ պետական մարմինների անունից կեղծ հաղորդագրություններ են շրջանառվում

ՀՀ ներքին գործերի նախարարությունը հայտնել է, որ իր և պետական այլ գերատեսչությունների անունից տարածվում են կեղծ հաղորդագրություններ։ Գերատեսչությունը քաղաքացիներին հորդորում է անտեսել այդպիսի նյութերը և առաջնորդվել միայն պաշտոնական աղբյուրներով հրապարակվող տեղեկություններով։ Զգուշացումը վերաբերում է հանրային ապատեղեկատվության տարածման վտանգին, որը կարող է մոլորեցնել քաղաքացիներին և վնասել պետական հաղորդակցության վստահելիությանը։

Էբոլայի բռնկման պատճառով ԱՄՆ-ը մուտք չի թույլատրել Air France-ի օդանավին

Air France-ի օդանավը, որի ուղևորներից մեկը ժամանել էր Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունից, չի ստացել ԱՄՆ մուտք գործելու թույլտվություն Էբոլայի բռնկմամբ պայմանավորված սահմանափակումների պատճառով։ Միջադեպը կապված է առողջապահական նախազգուշական միջոցների խստացման հետ, երբ հիվանդության տարածման վտանգը միջազգային ավիափոխադրումների ոլորտում դարձյալ բարձր ուշադրության է արժանանում։ Իշխանությունները գործել են համաճարակաբանական ռիսկի գնահատման հիման վրա՝ առաջնահերթ համարելով հանրային առողջության պաշտպանությունը։ Դեպքը ցույց է տալիս, թե որքան արագ կարող են վարակների բռնկումները անդրադառնալ միջազգային տեղաշարժի կանոնների վրա։

Էբոլայի սահմանափակումների պատճառով Դետրոյթ մեկնող «Էյր Ֆրանս»-ի օդանավը վայրէջք է կատարել Մոնրեալում

«Էյր Ֆրանս»-ի Դետրոյթ մեկնող չվերթը չորեքշաբթի վերահասցեավորվել է Կանադա, երբ ԱՄՆ մաքսային և սահմանային պաշտպանության ծառայությունը հայտնել է, որ Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունից ժամանած մի ուղևոր օդանավ է բարձրացել սխալմամբ։ Ըստ ամերիկյան իշխանությունների՝ Էբոլայի տարածման վտանգը նվազեցնելու նպատակով գործող մուտքային սահմանափակումների պայմաններում այդ ուղևորը չպետք է թույլատրվեր թռիչքին։ Օդանավը վայրէջք է կատարել Մոնրեալում, այլ ոչ թե նախատեսված Դետրոյթում։ Դեպքը տեղի է ունեցել այն փուլում, երբ վարակաբանական վերահսկողության միջոցառումները միջազգային ուղևորափոխադրումների ոլորտում խստացվել էին։

ԱՄՆ-ի սահմանափակումները՝ մահաբեր վարակների հետ առնչված ուղևորների նկատմամբ մտահոգություն են հարուցում

ԱՄՆ իշխանությունները խիստ սահմանափակումներ են կիրառում այն ամերիկացիների նկատմամբ, որոնք առնչվել են Էբոլայի և հանտավիրուսի բռնկումներին։ Մասնագետների գնահատմամբ՝ այդ միջոցները կարող են հակասել քաղաքացիների իրավական պաշտպանությանը և հետ պահել ապագա կամավորներին միջազգային առողջապահական առաքելություններից։ Քննարկումը ծավալվել է այն պայմաններում, երբ Վաշինգտոնը փորձում է զսպել վարակի տարածումը և միաժամանակ բախվում է մարդու իրավունքների ու հանրային անվտանգության հավասարակշռման խնդրին։ Թեման կարևոր է նաև Հայաստանի համար, քանի որ արտակարգ համաճարակային միջոցառումների իրավաչափությունը միջազգային առողջապահական քաղաքականության առանցքային հարցերից է։