Փորձագետները զգուշացնում են՝ վարակիչ հիվանդությունների բռնկումները դարձել են ավելի հաճախակի և կործանարար
Համաշխարհային պատրաստվածության մշտադիտարկման խորհուրդը մայիսի հրապարակված զեկույցում նախազգուշացրել է, որ վարակիչ հիվանդությունների բռնկումները աշխարհում ոչ միայն ավելի հաճախակի են դառնում, այլև ավելի մեծ վնաս են պատճառում։ Այս գնահատականը հնչում է այն պահին, երբ Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում և Ուգանդայում առողջապահական ծառայությունները փորձում են զսպել Էբոլայի տարածումը։ Փորձագետների կարծիքով՝ համավարակների վտանգն աճում է ավելի արագ, քան դրանց կանխարգելման և արձագանքման համար կատարվող ներդրումները։ Դա, ըստ զեկույցի, նշանակում է, որ աշխարհը դեռևս էապես ավելի անվտանգ չի դարձել։
Համաշխարհային պատրաստվածության մշտադիտարկման խորհուրդը հրապարակած նոր զեկույցում հայտարարել է, որ աշխարհը թուլացել է վարակիչ հիվանդությունների բռնկումների հանդեպ իր դիմադրողականությամբ։ Փաստաթղթում նշվում է, որ նման բռնկումները դարձել են ավելի հաճախակի, իսկ դրանց հետևանքները՝ ավելի ծանր թե՛ առողջապահական համակարգերի, թե՛ հասարակությունների և տնտեսությունների համար։ Զեկույցը հրապարակվել է այն ժամանակ, երբ Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունն ու Ուգանդան միջոցներ են ձեռնարկում Էբոլայի հերթական բռնկումը սահմանափակելու համար։
Աճող վտանգ և անբավարար պատրաստվածություն
Խորհրդի գնահատմամբ՝ համավարակային ռիսկն աճում է ավելի արագ, քան պետությունների և միջազգային կառույցների ներդրումները պատրաստվածության ոլորտում։ Զեկույցի առանցքային միտքն այն է, որ աշխարհը, նախորդ տարիների ծանր փորձից հետո ևս, դեռևս էապես ավելի անվտանգ չի դարձել։ Այս դիտարկումը վերաբերում է ոչ միայն Էբոլային, այլև այնպիսի հիվանդություններին, որոնք կարող են հանկարծակի տարածվել և լուրջ ճնշում գործադրել առողջապահական համակարգերի վրա, այդ թվում՝ հանտավիրուսին։
Փորձագետներն ընդգծում են, որ վտանգը պայմանավորված է ոչ միայն նոր հարուցիչների ի հայտ գալով, այլև վաղ հայտնաբերման, լաբորատոր հսկողության, բուժանձնակազմի պատրաստվածության և միջազգային համակարգված արձագանքի բացերով։ Երբ այդ շղթայի օղակները թուլանում են, տեղային բռնկումը կարող է կարճ ժամանակում վերածվել ավելի լայնածավալ ճգնաժամի։
Էբոլայի բռնկումը որպես ընթացիկ փորձություն
Աֆրիկյան տարածաշրջանում առողջապահական խմբերի ներկայիս ջանքերը ևս մեկ անգամ ցույց են տալիս, թե որքան արագ կարող են նման հիվանդությունները վերածվել սահմանահատող սպառնալիքի։ Էբոլան առանձնապես վտանգավոր է բարձր մահացությամբ և խիստ վերահսկողություն պահանջող բնույթով, ուստի նույնիսկ սահմանափակ տարածման դեպքերը մեծ զգոնություն են պահանջում։ Հարակից երկրների մասնակցությամբ արագ արձագանքը, շփումների բացահայտումն ու հիվանդների մեկուսացումը նման իրավիճակներում վճռական նշանակություն ունեն։
Հայաստանի և ընդհանրապես փոքր առողջապահական համակարգեր ունեցող երկրների համար այս նախազգուշացումը ունի նաև գործնական նշանակություն։ Թեև խոսքը տվյալ պահին հեռավոր տարածաշրջաններում արձանագրված բռնկումների մասին է, միջազգային տեղաշարժի պայմաններում վարակիչ հիվանդությունների վտանգը վաղուց դադարել է լինել միայն տեղային խնդիր։ Այդ պատճառով համաճարակաբանական հսկողության, սահմանային առողջապահական պատրաստվածության և հանրային իրազեկման հետևողական ամրապնդումը մնում է համաշխարհային առողջապահական անվտանգության կարևոր պայման։
Աղբյուր՝ The Guardian