Ալերգիան կարող է սկսվել նաև հասուն տարիքում
Բժիշկների խոսքով՝ ալերգիաները միայն մանկության խնդիր չեն․ դրանք կարող են ի հայտ գալ նաև չափահաս տարիքում։ Նոր հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ դրանց առաջացմանը կարող են նպաստել վարակները, իմունային համակարգի փոփոխությունները և այլ գործոններ։ Հատկապես Covid-19-ը կապվում է որոշ նոր ալերգիկ հիվանդությունների ավելի բարձր ռիսկի հետ։
Ալերգիաները հաճախ ընկալվում են որպես մանկությունից եկող կամ նույնիսկ ծննդից նախանշված խնդիր, սակայն մասնագետները նշում են՝ նոր ալերգիա կարող է ի հայտ գալ կյանքի ցանկացած փուլում։ Ալերգոլոգ Քելի Կոլասի խոսքով՝ երբեմն առաջին ախտանշանները երևում են արդեն հասուն տարիքում, երբ մարդը դա ամենաքիչն է սպասում։
Ինչ կարող է «միացնել» ալերգիան
Հետազոտողները նշում են, որ գենետիկական հակվածությունը միայն մի մասն է պատկերի։ Ռուչի Գուպտայի խոսքով՝ կարևոր է ոչ միայն ժառանգականությունը, այլև այն, թե ինչն է իմունային համակարգը «ակտիվացնում»։ Այդ գործոնների թվում կարող են լինել վիրուսային վարակները, որոնց ընթացքում օրգանիզմը ժամանակավորապես կորցնում է հավասարակշռությունը և սկսում չափազանց կտրուկ արձագանքել որոշ նյութերի։
Մասնագետների դիտարկմամբ՝ Covid-19-ը կարող է նման ազդեցություն թողնել իմունային համակարգի վրա։ 2026 թվականի մի հետազոտություն ցույց է տվել, որ կորոնավիրուսով վարակվելը կապված է ալերգիկ ռինիտի և ասթմայի զարգացման ավելի բարձր ռիսկի հետ, իսկ պատվաստումը՝ հակառակը, այդ ռիսկը նվազեցրել է։ Ֆիլիպ Կուրմանն ընդգծում է, որ հիվանդության ժամանակ ուժեղացող բորբոքումը կարող է նպաստել ալերգիկ գործընթացների ձևավորմանը։
Վիրուսներից հետո առաջացող ռիսկը
Նման երևույթներ նկատվել են նաև այլ շնչառական վարակներից հետո։ Նախորդ ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ ռեսպիրատոր սինցիցիալ վիրուսը և ռինովիրուսը կարող են երեխաների մոտ նպաստել հետագա ալերգիկ խնդիրների առաջացմանը։ Ռուչի Գուպտան սա նկարագրում է որպես իրավիճակ, երբ օրգանիզմը վարակին դիմակայելու ընթացքում սխալ պահին բախվում է սննդային կամ միջավայրային ալերգենի և սկսում չափից ավելի պաշտպանական արձագանք տալ։
Մասնագետները նաև նշում են, որ հորմոնալ տատանումները, տիզերի խայթոցները և իմունային համակարգի վրա ազդող այլ գործոններ ևս կարող են դեր ունենալ։ Սակայն գիտնականների համար դեռ բաց է կարևոր հարցը՝ արդյոք վաղ միջամտությունը կարող է կանխել ալերգիայի խորացումը և դրա կապը այլ քրոնիկ հիվանդությունների, այդ թվում՝ ասթմայի, հետ։
Բուժման նոր ուղղություններ
Ուշադրություն է գրավում իմունային համակարգը կարգավորող դեղերի դերը։ Այդ շարքում է Xolair-ը, որը տարիներ շարունակ կիրառվում է ասթմայի բուժման մեջ, իսկ ավելի ուշ ցույց է տվել արդյունավետություն նաև սննդային ալերգիաների վտանգավոր արձագանքները թուլացնելու հարցում։ Դեղը գործում է՝ զսպելով իմունային համակարգի չափազանց ուժեղ արձագանքը, որը որոշ դեպքերում կարող է վտանգավոր դառնալ։
Բժիշկների խոսքով՝ այս ուղղությունը կարևոր է ոչ միայն նոր, այլև երկար տարիներ ալերգիա ունեցող մարդկանց համար։ Գիտությունը դեռ փորձում է հասկանալ, թե ինչու է մի մարդու մոտ ալերգիան սկսվում մանկության մեջ, իսկ մյուսի մոտ՝ միայն մեծ տարիքում, սակայն արդեն պարզ է, որ այն չի սահմանափակվում վաղ շրջանի հիվանդություններով։