Արձակուրդը պետք է ծառայեր վերականգնման, սակայն շատ աշխատողներ նույնիսկ հանգստի օրերին շարունակում են մտովի մնալ աշխատանքի մեջ։ Ժամանակակից կապի միջոցները, անավարտ առաջադրանքներն ու մշտական հասանելիության ճնշումը դժվարացնում են լիարժեք անջատվելը։ Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ որակյալ հանգիստը նվազեցնում է սթրեսը, բարելավում քունը և օգնում է կանխել երկարատև հյուծվածությունը։
Ամերիկացի գիտնականները փոքր, բայց ուշագրավ կլինիկական փորձով ցույց են տվել, որ առողջ մարդկանց աղիքային միկրոբիոմից ստացված փոխպատվաստումը կարող է օգնել որոշ մարդկանց ավելի լավ տանել գետնանուշը։ Հետազոտությունը կատարվել է 15 մեծահասակների մասնակցությամբ և նոր հարցեր է բարձրացնում աղիքային բակտերիաների ու իմունային համակարգի փոխազդեցության մասին։ Թեև մեթոդը դեռ շատ հեռու է լայն կիրառությունից, արդյունքները կարող են կարևոր լինել միլիոնավոր սննդային ալերգիա ունեցող մարդկանց համար։
ԱՄՆ-ի Նյու Յորք նահանգում անցկացված նոր հետազոտությունը ցույց է տվել, որ 45-ից 65 տարեկանում արյան ճնշումը նորմայի սահմաններում պահելը, շաքարախտից խուսափելը և չծխելը կարող են զգալիորեն երկարացնել տկարամտությունից ազատ տարիները։ Հետազոտության հեղինակների խոսքով՝ այդ գործոնների վերահսկումը միջին տարիքում կարևոր քայլ է ուղեղի առողջությունը պահպանելու համար։ Աշխատությունը հրապարակվել է Neurology հանդեսում։
Մեծածավալ նոր ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ընտանիքում առաջնեկ և երկրորդ երեխա լինելու հանգամանքը կարող է կապ ունենալ հետագա առողջական ռիսկերի հետ։ Հետազոտողները վերլուծել են ավելի քան 10 միլիոն մարդու առողջական տվյալներ և պարզել, որ ծննդական հերթականությունը կապված է առնվազն 150 հիվանդության հավանականության հետ։ Առաջնեկների շրջանում ավելի հաճախ են արձանագրվել նյարդաբանական ու հոգեկան առողջության խնդիրներ, իսկ երկրորդ երեխաների մոտ՝ որոշ այլ խանգարումներ։
Ամերիկացի գենետիկ Մեթ Ուոքերը, ով տարիներ շարունակ շների հանդեպ ուժեղ ալերգիա ուներ, այժմ կարող է ապրել և խաղալ հիպոալերգեն բիգլ Բեյլիի հետ՝ առանց փռշտոցի ու մաշկային բորբոքումների։ Նրա ընկերությունը՝ Kindred Companion Sciences-ը, կիրառել է CRISPR գենախմբագրման տեխնոլոգիան՝ շան թքում և մազերում ալերգիա հարուցող հիմնական սպիտակուցը նվազեցնելու համար։ Թեև փորձը դիտվում է որպես կարևոր գիտական առաջընթաց, մասնագետները զգուշացնում են, որ լայն կիրառման ճանապարհը դեռ երկար է։
Կոնգոյի արևելքում Էբոլայի նոր բռնկումից հետո հղի կանայք ավելի հաճախ են խուսափում բուժհաստատություններից՝ վախենալով մեկուսացումից և վարակվելուց։ Իտուրի նահանգի մայրաքաղաք Բունիայում մայրական մահացությունը կտրուկ աճել է, իսկ առողջապահական կառույցները արձանագրում են, որ ծննդաբերական բարդություններով մահերը մի մասը տեղի է ունենում արդեն հիվանդանոցներից դուրս։ Մասնագետների խոսքով՝ խնդիրը խորացնում են լուրերն ու անվստահությունը այն տարածաշրջանում, որտեղ բուժօգնությունն արդեն իսկ սահմանափակ էր։
«Strictly Come Dancing»-ի հաղթող Էլի Լիչը հայտնել է առողջական նորության մասին՝ պատմելով, որ քսուք թեստից հետո բժիշկները հայտնաբերել են մարդու պապիլոմավիրուսի առկայություն և արգանդի վզիկի բջիջներում ծանր աստիճանի փոփոխություններ։ 25-ամյա դերասանուհին հետևորդներին հայտնել է, որ անցել է հետագա հետազոտություն և բուժական միջամտություն։ Նա նաև կոչ է արել կանանց չհետաձգել սկրինինգային ստուգումները։
ԱՄՆ Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնի նոր զեկույցը ցույց է տալիս, որ կոֆեինը դարձել է ամերիկացի երեխաների սովորական սննդակարգի մաս։ 2-ից 19 տարեկան երեխաների գրեթե երկու երրորդը այն ստանում է օրական, իսկ հինգ տարեկանից ցածր երեխաների մոտ այդ բաժինը հասնում է կեսին։ Մասնագետները զգուշացնում են, որ թեև կոֆեինը աճը չի դանդաղեցնում, այն կարող է խանգարել քնին, սրտի աշխատանքին և նյարդային համակարգի բնականոն զարգացմանը։
Վերջին օրերին ուշադրության կենտրոնում են հայտնվել արհեստական բանականությամբ ստեղծված «բժիշկներ», որոնք սոցիալական ցանցերում տարածում են կասկածելի առողջապահական խորհուրդներ՝ հասնելով միլիոնավոր օգտատերերի։ Նրանց կողքին նույնքան արագ են շրջում նաև կեղծ wellness միտումները, որոնք հաճախ վստահելի են թվում միայն արտաքին ձևով։ Մասնագետները հիշեցնում են, որ ծանոթության զգացումը կամ հեղինակավոր տեսքը դեռ չեն ապացուցում բժշկական պնդման ճշտությունը։
Մեծ Բրիտանիայում վերջին շաբաթներին աճել են ցիկլոսպորայի վարակների դեպքերը՝ հատկապես Մեքսիկայից վերադարձած ճանապարհորդների շրջանում։ Բրիտանիայի Առողջապահական անվտանգության գործակալության տվյալներով՝ 30 ապրիլիից մինչև 15 հուլիսի 2026 թ. արձանագրվել է 67 դեպք՝ զգալիորեն գերազանցելով նախորդ տարիների միջին ցուցանիշը։ Վարակը սովորաբար առաջացնում է ուժեղ փորլուծություն և փսխում, սակայն համարվում է ոչ կյանքին սպառնացող։ Գործակալությունը կոչ է անում զբոսաշրջիկներին խստորեն պահպանել սննդի ու ջրի հիգիենան։
Գիտնականները նշում են, որ մարդու ուղեղի մասին տարածված «10 տոկոսի» պատկերացումը գիտական հիմք չունի։ Նորագույն ճանաչողական նյարդագիտությունը ցույց է տալիս, որ մտավոր գործընթացների մեծ մասը կատարվում է անգիտակցաբար, ինչն առնչվում է հիշողության, վարքի և որոշումների ընդունման մեխանիզմներին։ Այս դիտարկումները մասնակիորեն մոտեցնում են ժամանակակից գիտությունը Զիգմունդ Ֆրոյդի անգիտակցականի մասին պատկերացումներին։
ԱՄՆ-ում անցկացված լայնածավալ հարցումը ցույց է տվել, որ քոլեջի ուսանողների մոտ մեկ երրորդը հայտնում է չափավոր կամ ծանր անհանգստություն, իսկ գրեթե նույնքան մարդ՝ դեպրեսիա։ Վիրջինիայի համալսարանի հոգեբանության պրոֆեսոր Էրին Կլաբուգը գրում է, որ այս պատկերը կապված է կրթական համակարգի հետ, որը չափազանց մեծ կարևորություն է տալիս գնահատականներին ու արդյունքներին։ Նրա խոսքով՝ երբ սովորելու բնական հետաքրքրությունը փոխարինվում է մշտական գնահատմամբ, սթրեսը դպրոցից դուրս էլ է շարունակում ազդել երիտասարդների վրա։
ԱՄՆ-ում մաշկաբաններն ահազանգում են արևայրուքի և սոլյարիի նկատմամբ նոր հետաքրքրության աճի մասին, որը հատկապես տարածվում է երիտասարդների շրջանում սոցիալական ցանցերի միջոցով։ Միևնույն ժամանակ Մելանոմայի ամերիկյան հասարակությունը կանխատեսում է, որ մինչև 2026 թվականը Միացյալ Նահանգներում մելանոմայի նոր դեպքերը կգերազանցեն 100 հազարն։ Փորձագետները շեշտում են, որ արևայրուքը միայն արտաքին նախասիրություն չէ, այլ կարող է կապված լինել մաշկի քաղցկեղի լուրջ վտանգի հետ։
Անգլիայում արտարգանդային հղիության պատճառով հոսպիտալացումների թիվը վերջին տարիներին զգալիորեն աճել է։ Լիվերպուլի համալսարանի հետազոտությունը վկայում է, որ գործոններից մեկը մայրության ավելի ուշ տարիքներում տեղի ունենալն է, իսկ ամենաբարձր ցուցանիշները պահպանվում են սոցիալապես առավել անապահով շրջաններում։ Մասնագետները միաժամանակ նշում են նաև բուժօգնության կազմակերպման փոփոխությունների և վարակների հնարավոր ազդեցությունը։
Բնակարանային միջավայրը հաճախ ընկալվում է որպես անվտանգ, սակայն ներսի օդը, կենցաղային քիմիան և որոշ նյութեր կարող են երկարաժամկետ ազդեցություն ունենալ առողջության վրա։ Հետազոտողները նշում են, որ ռիսկը նվազեցնելու համար պարտադիր չէ արմատական կենսակերպ փոխել․ բավական են մի քանի գործնական քայլեր, որոնք հնարավոր է կիրառել ամեն օր։ Խորհուրդները հատկապես կարևոր են հղիության, անպտղության բուժման, կրծքով կերակրման և հորմոնալ փոփոխությունների շրջաններում։
ՄԻԱՎ-ի դեմ պայքարի ֆինանսավորումը ցածր և միջին եկամուտ ունեցող երկրներում անցած տարի կրճատվել է 2.1 միլիարդ դոլարով՝ ԱՄՆ-ի արտաքին օգնության կրճատումների հետևանքով։ KFF-ի և ՄԱԿ-ի ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի ծրագրի նոր զեկույցները ցույց են տալիս, որ միջազգային դոնորային միջոցները նվազել են մեկ քառորդով և հասել 2007-ից ի վեր ամենացածր մակարդակին։ Մասնագետները զգուշացնում են, որ բուժման, կանխարգելման և համայնքային ծառայությունների թուլացումը կարող է խաթարել տասնամյակների առաջընթացը։