Մեկ շաբաթ տևած մեդիտացիան ուղեղում նկատելի փոփոխություններ է առաջացրել
Գիտնականները պարզել են, որ ընդամենը յոթ օր տևած ինտենսիվ մեդիտացիան կարող է փոխել ոչ միայն հոգեկան վիճակը, այլև ուղեղի աշխատանքը։ Համալիր հետազոտությունը, որը կատարվել է ԱՄՆ-ում, ցույց է տվել կապեր՝ մտքի մոդուլների ակտիվության նվազման և արյան մեջ չափելի կենսաբանական փոփոխությունների միջև։ Հեղինակները զգուշացնում են, որ արդյունքները դեռ նախնական են, սակայն դրանք նոր լույս են սփռում մեդիտացիայի ազդեցության վրա։
Մի քանի օր տևած ինտենսիվ մեդիտացիան կարող է բերել փոփոխությունների, որոնք դուրս են սովորական հանգստի շրջանակից։ Ամերիկացի հետազոտողները հայտնում են, որ յոթօրյա ծրագիրն ազդեց ոչ միայն մասնակիցների ինքնազգացողության, այլև ուղեղի գործունեության և արյան մեջ արձանագրվող կենսաբանական ցուցանիշների վրա։
Հետազոտությունը՝ կարճատև, բայց խորը ներգործությամբ
Աշխատանքը հրապարակվել է Communications Biology հանդեսում։ Հետազոտությանը մասնակցել է 20 առողջ չափահաս մարդ, որոնք մասնակցել են յոթօրյա բնակեցված ծրագրի՝ օրական դասախոսություններով, մոտ 33 ժամ ուղեցույցով մեդիտացիայով և հարակից վարժություններով։
Հետազոտողների խոսքով՝ սա առաջին համապարփակ փորձերից է, որն ուսումնասիրում է կարճ, բայց ինտենսիվ մտա-մարմնական ծրագրի կենսաբանական հետևանքները։ Հետազոտության հեղինակ Հեմալ Պատելը նշել է, որ մի քանի մեդիտատիվ մեթոդների համադրումը մեկ ծրագրում առաջացրել է փոփոխություններ միաժամանակ մի քանի կենսաբանական համակարգերում։
Ինչ ցույց տվեցին ուղեղի և արյան հետազոտությունները
Մասնակիցների ուղեղը զննել են մագնիսառեզոնանսային հետազոտությամբ՝ ծրագրից առաջ և հետո։ Այդ հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու արյան հոսքի փոփոխությունները, որոնք կապված են ուղեղի ակտիվության հետ, և տեսնելու, թե որ հատվածներն են ակտիվանում կամ հանդարտվում։
Արդյունքում գիտնականները նկատել են, որ մեդիտացիայի ընթացքում նվազել է այն շրջանների ակտիվությունը, որոնք կապվում են ներքին մտային խոսակցության և մշտական մտագրոհի հետ։ Միաժամանակ արյան նմուշները ցույց են տվել նյութափոխանակության, իմունային գործունեության, մոլեկուլային ազդակների և այլ գործընթացների փոփոխություններ։
Երկու տարբեր փորձառությունների ընդհանրությունը
Հետազոտությունը նաև արձանագրել է որոշ ընդհանրություններ մեդիտացիայի և հոգեխթանիչ նյութերի ազդեցությունների միջև։ Գիտնականները շեշտում են, սակայն, որ դա չի նշանակում՝ մեդիտացիան և հալյուցինոգեն դեղերը նույն կերպ են ազդում։ Ավելի շուտ խոսքը հնարավոր համընկնող ուղեղային մեխանիզմների մասին է։
Հեղինակները կարծում են, որ հետագա վերահսկվող կլինիկական փորձերը կարող են պարզել՝ արդյոք արձանագրված կենսաբանական փոփոխությունները կապ ունե՞ն բուժական նշանակալի արդյունքների հետ։ Մինչ այդ հետազոտությունը մնում է կարևոր ցուցիչ այն բանի, որ մեդիտացիան կարող է ազդել ոչ միայն հոգեկան հավասարակշռության, այլև ուղեղի չափելի ֆիզիոլոգիայի վրա։
Աղբյուր՝ The Independent