Մեծ լճերի թառափները կարող են ապրել մինչև 427 տարի

· Առողջություն

Մեծ լճերի թառափները կարող են ապրել մինչև 427 տարի

Միչիգանի և Վիսկոնսինի հետազոտողները եզրակացրել են, որ Մեծ լճերի թառափներից որոշները կարող են ապրել մինչև 427 տարի։ Նոր գնահատականը զգալիորեն գերազանցում է նախկին պատկերացումները, ըստ որոնց այդ ձկների առավելագույն կյանքի տևողությունը մոտ 150 տարի էր։ Հետազոտությունը նաև ընդգծում է այս հնագույն տեսակի պահպանության կարևորությունը, քանի որ այն շարունակում է բախվել աղտոտման, ենթակառուցվածքների և կլիմայի փոփոխության հետևանքներին։

Հնագույն ձկնատեսակի նոր գնահատականը

Միչիգանի և Վիսկոնսինի պետական կառույցների ու համալսարանների մասնագետները եզրակացրել են, որ Մեծ լճերում բնակվող թառափներից որոշ էգեր կարող են ապրել մինչև 427 տարի։ Այս հաշվարկը զգալիորեն փոխում է պատկերացումը մի տեսակի մասին, որը վաղուց հայտնի է որպես «կենդանի դինոզավր»՝ իր հնագույն ծագման և արտաքնի պատճառով։

Նախկին ուսումնասիրությունները lake sturgeon-ի առավելագույն կյանքի տևողությունը սահմանում էին մոտ 150 տարի։ Նոր գնահատականը մոտենում է Գրենլանդիայի շնաձկան երկարակեցությանը, որը համարվում է ողնաշարավորների ամենաերկարակյաց տեսակներից մեկը։

Ինչպես են ստացվել հաշվարկները

Հետազոտողները չեն հայտնաբերել 400 տարուց ավելի տարիքի իրական ձուկ։ Փոխարենը նրանք օգտագործել են 44 տարվա տվյալներ՝ Մեծ լճերի թառափի հինգ պոպուլյացիայի վերաբերյալ՝ չափելով, նշագրելով և հետագա տարիներին կրկին բռնելով արդեն ուսումնասիրված անհատներին։ Այդ մեթոդը թույլ է տվել հաշվարկել աճի տեմպը և կյանքի հավանական տևողությունը։

Թառափը, ի տարբերություն մարդու, ողջ կյանքի ընթացքում շարունակում է աճել։ Հյուսիսային Ամերիկայի խոշորագույն քաղցրահամ ձկներից մեկը հասնում է 200-300 ֆունտի, իսկ բարենպաստ միջավայրերում կարող է էլ ավելի մեծանալ՝ սնվելով լճի հատակին գտնվող մանր ձկներով և փափկամարմիններով։

Պահպանության համար կարևոր ազդակ

Մեծ լճերի թառափը համարվում է վտանգված տեսակ՝ աղտոտման, ենթակառուցվածքային խոչընդոտների և կլիմայի փոփոխության ազդեցությամբ։ Բնապահպանական կազմակերպությունները նշում են, որ նման երկար կյանքը նշանակում է նաև դանդաղ վերականգնում, եթե պոպուլյացիաները վնասվեն։

«Center for Biological Diversity»-ն հայտնել է, որ 2024 թվականին այս տեսակի համար վտանգված տեսակների մասին օրենքով պաշտպանություն չտրամադրելուց հետո դատական քայլեր է ձեռնարկել ԱՄՆ Ձկնային և վայրի բնության ծառայության դեմ։ Թառափների երկարակեցության վերաբերյալ նոր տվյալները, մասնագետների համոզմամբ, ևս մեկ անգամ ցույց են տալիս, թե որքան խոցելի է այս հնագույն ձկնատեսակը ժամանակակից բնապահպանական ճնշումների պայմաններում։

Աղբյուր՝ The Independent

Նաև կարդացեք

Healthcare Expo 2026-ը Երևանում կմիավորի բժշկական նորարարություններն ու միջազգային փորձը

2026 թվականի դեկտեմբերի 4–6-ը Երևանի «Մերիդիան» ցուցահանդեսային կենտրոնում կանցկացվի Armenian International HealthCare Expo 2026 միջազգային առողջապահական ցուցահանդեսը։ Երեք օրվա ընթացքում միջոցառումը մեկ վայրում կհամախմբի բժշկական ոլորտի մասնագետներին, ընկերություններին և առողջապահությամբ հետաքրքրվող այցելուներին։

Ինչպես նվազեցնել օդի աղտոտվածության ազդեցությունը մարզվելիս

Քաղաքային միջավայրում մարզվելը առողջության համար ունի մեծ օգուտ, սակայն օդի աղտոտվածությունը կարող է բարձրացնել շնչառական և սրտանոթային ռիսկերը։ Մասնագետները նշում են, որ անհատական զգուշությունը կարևոր է, բայց առավել արդյունավետ լուծումը աղբյուրում արտանետումները նվազեցնելն է։

Քովիդից հետո լայնածավալ ուսումնասիրությունը հաստատել է RSV պատվաստանյութերի բարձր արդյունավետությունը տարեցների մոտ

ԱՄՆ-ում իրականացված նոր լայնածավալ ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ շնչառական սինցիցիալ վիրուսի՝ RSV-ի դեմ երկու պատվաստանյութերը տարեցների մոտ զգալիորեն նվազեցնում են ծանր ելքերի վտանգը։ 14.8 միլիոն Medicare շահառուների տվյալների հիման վրա գիտնականները պարզել են, որ պատվաստվածների շրջանում RSV-ի պատճառով հոսպիտալացման կամ մահվան հավանականությունը մոտ 80 տոկոսով ցածր է։ Արդյունքները կարևոր են հատկապես այն պատճառով, որ նախնական կլինիկական փորձարկումների ժամանակ արդյունավետությունը գնահատվում էր անսովոր պայմաններում՝ COVID-19 համավարակի ուշ փուլերում։

Ընդհանուր անզգայացումը ինչ է բացահայտում ուղեղի ու գիտակցության մասին

Ընդհանուր անզգայացումն արդեն գրեթե երկու դար է՝ բժշկության անփոխարինելի գործիք է, սակայն դրա աշխատանքի մեխանիզմը մինչև վերջ չի բացահայտվել։ Գիտնականները նշում են, որ այս դեղամիջոցների ուսումնասիրությունը ոչ միայն օգնում է անվտանգ դարձնել վիրահատությունները, այլև նոր լույս է սփռում ուղեղի աշխատանքի և գիտակցության բնույթի վրա։

Գիտնականները պարզել են՝ Եվրոպայի ամենավտանգավոր տիզը որսում է հիմնականում գիշերով

Բրիտանացի և եվրոպացի հետազոտողների նոր ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ոչխարային տիզը՝ Եվրոպայում Լայմի հիվանդության գլխավոր փոխանցողը, առավել ակտիվ է գիշերային ժամերին։ Հետազոտությունը փոխում է պատկերացումը տիզերից վարակվելու ռիսկի մասին և կարևոր է մարդկանց ու կենդանիների պաշտպանությունը գնահատելու համար։

Մասնակցող ծնողությունը կարող է օգնել երեխաներին վերականգնվել ուղեղի ցնցումից

Երեխաների ուղեղի ցնցումները ԱՄՆ-ում ամեն տարի հարյուր հազարավոր ընտանիքների են առնչվում, իսկ դեպքերի զգալի մասը մնում է չհայտնաբերված կամ չբուժված։ Նյու Յորքում գործող ցնցումների կլինիկայի հիմնադիրն ու տնօրենը նշում է, որ ապաքինման գործում երբեմն մեծ դեր կարող են ունենալ հատկապես այն ծնողները, որոնք ուշադիր վերահսկում են երեխայի առօրյան։ Խոսքը ժամանակավոր խիստ ռեժիմի մասին է՝ քնի, սննդակարգի, էկրանային ժամանակի և ֆիզիկական ակտիվության սահմանափակմամբ։