Ծնողական լարվածությունը կարող է մեծացնել երեխաների էկրանային ժամանակը
Նոր հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ երեխաների էկրանային օգտագործումը հաճախ ավելի շատ կախված է ծնողի հոգնածությունից ու սթրեսից, քան երեխայի վարքից։ Միացյալ Նահանգներում անցկացված ուսումնասիրության հեղինակները նշում են, որ լարված պահին ծնողները հաճախ դիմում են պլանշետին կամ հեռախոսին՝ վիճաբանությունը դադարեցնելու և վերահսկողությունը վերականգնելու համար։ Մասնագետները հիշեցնում են, որ փոքր երեխաների համար էկրանային ժամանակի սահմանափակումը շարունակում է մնալ մանկաբուժական կարևոր առաջարկ։
Լարված առօրյան և արագ լուծումների գայթակղությունը
Երեկոյան աշխատանքի ավարտից հետո, երբ ծնողը փորձում է միաժամանակ պատրաստել ընթրիք, կարգի բերել տունը և վերահսկել երեխաների ռեժիմը, ամենափոքր վեճը երբեմն վերածվում է աղմկոտ հակամարտության։ Այդպիսի պահերին պլանշետը կամ հեռախոսը դառնում է արագ հանգստացնող միջոց, որը կարճ ժամանակում կանգնեցնում է վիճաբանությունը։ Սակայն նոր հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ այդ ընտրության հիմքում հաճախ ոչ թե երեխայի վարքն է, այլ հենց ծնողի սթրեսը և տվյալ իրավիճակին դիմակայելու կարողությունը։
Ուսումնասիրության հեղինակները նշում են, որ փոքր երեխաների էկրանային օգտագործումը վաղուց դարձել է ժամանակակից դաստիարակության առօրյա մաս։ Միացյալ Նահանգներում գրեթե բոլոր երեխաներն ամեն օր օգտվում են կամ դիտում են էկրաններ, իսկ երկու-չորս տարեկանների զգալի մասը սեփական պլանշետ ունի։
Բժշկական խորհուրդներն ու ընտանիքների իրականությունը
Մանկաբուժական կազմակերպությունները տարբեր տարիքների համար սահմանում են էկրանային ժամանակի տարբեր չափանիշներ։ Առաջարկվում է, որ տասնութ ամսականից երկու տարեկան երեխաները չօգտագործեն մեդիա ինքնուրույն, իսկ երկուից հինգ տարեկանների էկրանային ներգրավվածությունը սահմանափակվի օրական մեկ ժամից պակաս։ Այնուամենայնիվ, մեծաթիվ փոքր երեխաներ այդ չափանիշներին չեն համապատասխանում։
Հենց այս անհամապատասխանությունն էլ է սրում ծնողների անհանգստությունը։ Տնային զբաղվածությունը, աշխատանքի պահանջները և երեխաների խնամքի շարունակական պատասխանատվությունը ստեղծում են այնպիսի ճնշում, որը հետազոտողները անվանում են ծնողական սթրես։ Այդ սթրեսը հաճախ որոշում է, թե ծնողը կընտրի՞ երկարատև զրույցն ու սահմանների պահպանումը, թե՞ արագ հանգստացնող լուծումը՝ էկրանը։
Ինչ է ցույց տալիս հետազոտությունը
Ըստ հեղինակների՝ երեխայի էկրանային վարքագիծը միշտ չէ, որ կարելի է բացատրել միայն նրա պահանջկոտությամբ կամ անհնազանդությամբ։ Շատ դեպքերում որոշիչ է մեծահասակի հոգեբանական վիճակը տվյալ պահին՝ հոգնածությունը, ուշադրության բաժանումը և սթրեսային իրավիճակին դիմակայելու սահմանափակ ռեսուրսները։ Այդ պատճառով էկրանների հարցը պետք է դիտարկել ոչ միայն որպես երեխայի դաստիարակության խնդիր, այլև որպես ծնողների աջակցության հարց։
Հետազոտությունը հիշեցնում է, որ ընտանիքներում առողջ էկրանային սովորությունների ձևավորումը պահանջում է ոչ միայն կանոններ, այլև այնպիսի պայմաններ, որոնցում ծնողը կարող է հանգիստ արձագանքել առօրյա ճգնաժամերին։ Երբ մեծահասակն ունի ավելի կայուն աջակցություն և քիչ է ուժասպառվում, ավելի հեշտ է պահել սահմանները և նվազեցնել երեխաների կախվածությունը էկրաններից։
Աղբյուր՝ The Independent