Մահացել է ֆեմինիզմի խորհրդանիշ Գլորիա Սթայնեմը
· Աշխարհ
92 տարեկանում մահացել է ամերիկացի լրագրող, գրող և կանանց իրավունքների պաշտպան Գլորիա Սթայնեմը։ Նրա հիմնադրամը հայտնել է, որ նա կյանքից հեռացել է Նյու Յորքի իր տանը՝ հարազատների շրջապատում։ Սթայնեմը համարվել է ժամանակակից ֆեմինիստական շարժման ամենաազդեցիկ դեմքերից մեկը և մինչև վերջ շարունակել է հանդես գալ հավասարության օգտին։
92 տարեկանում մահացել է ամերիկացի լրագրող, գրող և կանանց իրավունքների պաշտպան Գլորիա Սթայնեմը։ Նրա հիմնադրամը հայտնել է, որ նա կյանքից հեռացել է Նյու Յորքի իր տանը՝ հարազատների շրջապատում։ Սթայնեմը տասնամյակներ շարունակ համարվել է ժամանակակից ֆեմինիստական շարժման առանցքային դեմքերից մեկը։
Լրագրությունից դեպի հասարակական պայքար
Սթայնեմի գործունեությունը սկսվել էր լրագրության մեջ։ 1963 թվականին նա գաղտնի հանձնարարությամբ բացահայտել էր Հյու Հեֆների «Playboy» կայսրության ներսում կանանց նվաստացնող պայմանները, թեև հետագայում այդ աշխատանքի վերաբերյալ ափսոսանք էր հայտնել։ Մոտ մեկ տասնամյակ անց նրա ուշադրությունը լիովին կենտրոնացավ կանանց իրավունքների պաշտպանության վրա։
Նրա աշխարհայացքի ձևավորման վրա մեծ ազդեցություն ունեցան այն տարիները, երբ կանայք առավել կտրուկ բարձրացնում էին աբորտի իրավունքների և իրավահավասարության հարցերը։ Սթայնեմը դարձավ այն գործիչներից մեկը, որոնք ֆեմինիզմը դուրս բերեցին նեղ շրջանակներից՝ այն կապելով հանրային բանավեճի, կրթության և քաղաքական օրակարգի հետ։
Ձայն, որ լսվում էր բազմություններին
Սթայնեմը հայտնի էր իր ճանապարհորդություններով և ելույթներով համալսարաններում, համայնքային կենտրոններում, հանրահավաքներում ու երթերում։ Նրա բնորոշ մազափունջը և մեծ ավիատոր ակնոցները նրան դարձրել էին անմիջապես ճանաչելի կերպար։ Հիմնադրամը նշել է, որ նա մինչև վերջ աշխատել է հավասարության համար և առանձնացել է ուրիշներին լսելու բացառիկ ունակությամբ։
Նա հաճախ ընդգծում էր անձնական ներկայության կարևորությունը՝ պնդելով, որ իսկական կապը հնարավոր չէ ստեղծել միայն հեռախոսով կամ համացանցով։ Այդ միտքը առանձնահատուկ հնչեղություն ստացավ հատկապես այն ժամանակ, երբ ԱՄՆ Գերագույն դատարանը չեղարկեց Roe v. Wade որոշումը, իսկ Սթայնեմը շարունակեց խոսել վերարտադրողական իրավունքների պաշտպանության անհրաժեշտության մասին։
Ժառանգություն, որ շարունակվում է
Սթայնեմի գործունեությունը սահմանափակված չէր միայն քաղաքական պայքարով։ Նա մասնակցել է նաև մի շարք հեռուստատեսային և վավերագրական նախագծերի՝ անդրադառնալով կանանց հանդեպ բռնության և երեխաների նկատմամբ չարաշահումների թեմաներին։ Կենսագիր Քերոլայն Հայլբրունը նրան բնորոշել էր որպես «կանացի գեղեցկության մարմնացում և կանացի հեղափոխության էություն»։
Գլորիա Սթայնեմի անունը մնաց 20-րդ դարի երկրորդ կեսի հասարակական փոփոխությունների ամենանշանակալի խորհրդանիշներից մեկը։ Նրա թողած ժառանգությունը շարունակելու է ազդել կանանց իրավունքների, քաղաքացիական ակտիվության և հանրային խոսքի վրա։
Աղբյուր՝ The Independent