Համաշխարհային բանկը զարգացող երկրներին կոչ է անում ներդնել «փոքր արհեստական բանականություն»
Համաշխարհային բանկը զարգացող երկրներին հորդորում է ուշադրություն դարձնել այսպես կոչված «փոքր արհեստական բանականության» մոդելների ստեղծմանը, որոնք կարող են աշխատել բջջային հեռախոսների վրա անգամ սահմանափակ կապի պայմաններում։ Բանկի գիտելիքի գլխավոր պատասխանատու Փասկալ Դոնոհյուն նշել է, որ այդպիսի լուծումները կարող են նպաստել տնտեսական զարգացման արագացմանը, եթե հարմարեցվեն տեղական կարիքներին։ Նրա գնահատմամբ՝ արհեստական բանականության օգուտները չպետք է սահմանափակվեն միայն խոշոր տեխնոլոգիական ընկերությունների սպառողական արտադրանքով։ Թեման կարևոր է նաև Հայաստանի նման երկրների համար, որտեղ թվային հասանելիությունն ու տեղայնացված տեխնոլոգիական գործիքները կարող են գործնական նշանակություն ունենալ կրթության, առողջապահության և ծառայությունների ոլորտներում։
Համաշխարհային բանկը զարգացող երկրներին կոչ է անում խթանել «փոքր արհեստական բանականության» մոդելների ստեղծումը, որոնք կարող են գործել բջջային սարքերի վրա և չեն պահանջում կայուն ու հզոր համացանցային կապ։ Բանկի գիտելիքի գլխավոր պատասխանատու Փասկալ Դոնոհյուն նշել է, որ նման տեխնոլոգիաները կարող են տնտեսական զարգացումը դարերից տասնամյակների միջակայք տեղափոխելու ներուժ ունենալ, եթե դրանք ծառայեն տեղական խնդիրների լուծմանը։ Նրա խոսքով՝ արհեստական բանականության իրական ազդեցությունը կախված է ոչ միայն տեխնիկական կատարելագործումից, այլև հասանելիությունից։
Տեղայնացված լուծումների առաջնահերթությունը
Դոնոհյուն ընդգծել է, որ այսօր տեխնոլոգիական խոշոր ընկերությունների ուշադրությունը կենտրոնացած է առավել բարդ սպառողական արտադրանքի վրա, մինչդեռ զարգացող տնտեսությունների համար առաջնային կարող են լինել ավելի համեստ, բայց գործնական լուծումները։ Խոսքը այնպիսի մոդելների մասին է, որոնք կարող են աշխատել տեղում, քիչ տվյալներով և սահմանափակ կապի պայմաններում՝ հասանելի դառնալով նաև այն համայնքներին, որտեղ թվային ենթակառուցվածքները լիարժեք զարգացած չեն։
Այդ մոտեցումը ենթադրում է, որ արհեստական բանականությունը պետք է հարմարեցվի տվյալ երկրի լեզվական, սոցիալական և տնտեսական միջավայրին։ Առանց նման հարմարեցման նույնիսկ ամենաժամանակակից գործիքները կարող են չտալ ակնկալվող արդյունքը, հատկապես այն երկրներում, որտեղ հանրային ծառայությունների, կրթության կամ առողջապահության կարիքները էապես տարբերվում են զարգացած շուկաներից։
Ինչու է թեման կարևոր զարգացող տնտեսությունների համար
«Փոքր արհեստական բանականության» գաղափարը հատկապես կարևոր է այն պետությունների համար, որոնք միաժամանակ բախվում են ենթակառուցվածքային սահմանափակումների և արտադրողականության բարձրացման անհրաժեշտությանը։ Նման համակարգերը կարող են կիրառվել գյուղատնտեսության, ուսուցման, առաջնային բուժօգնության, վարչական ծառայությունների և փոքր բիզնեսի թվայնացման ոլորտներում՝ առանց մեծածախ հաշվարկային հզորությունների պարտադիր առկայության։ Այդպիսով տեխնոլոգիական նորարարությունը կարող է դառնալ ոչ թե միայն մեծ շուկաների, այլև ավելի փոքր տնտեսությունների գործիք։
Հայաստանի համար այս քննարկումը նույնպես արդիական է։ Թեպետ երկիրը զարգացնում է իր տեխնոլոգիական միջավայրը, տեղայնացված և ռեսուրսախնայող արհեստական բանականության գործիքները կարող են լրացուցիչ հնարավորություն ստեղծել հայերեն բովանդակության մշակման, հեռավոր բնակավայրերում թվային ծառայությունների ընդլայնման և կրթական լուծումների մատչելիության համար։ Համաշխարհային բանկի ուղերձը փաստորեն այն է, որ արհեստական բանականության ապագան որոշվելու է ոչ միայն խոշոր հարթակներում, այլև այն բանում, թե որքան արդյունավետ այն կծառայի տեղական հասարակություններին: