Գիտնականները ուսումնասիրում են, թե ինչպես են թրթուրները «լսում» առանց ականջների
Ամերիկացի կենսաբանների և ինժեներների խումբը ուսումնասիրում է ծխախոտային բոռի թրթուրների զգայարանները՝ պարզելու, թե ինչպես են դրանք նկատում գիշատիչներին առանց տեսանելի ականջների։ Հետազոտությունները կատարվել են անախտոնիկ խցիկում՝ լիակատար լռության պայմաններում, որտեղ գիտնականները թրթուրներին ենթարկել են տարբեր ուժգնության տատանումների։ Արդյունքները կարող են օգնել հասկանալ բնության այս յուրահատուկ մեխանիզմը և միաժամանակ ներշնչել ավելի մատչելի ուղղորդված միկրոֆոնների ստեղծում։
Գիտնականների մի խումբ ուսումնասիրում է ծխախոտային բոռի թրթուրների զգայարանները՝ պարզելու համար, թե ինչպես են դրանք ժամանակին արձագանքում վտանգին՝ թեև ականջներ չունեն։ Հետազոտության նպատակն է հասկանալ, թե ինչ միջոցներով է թրթուրը զգում մոտեցող գիշատչին, օրինակ՝ կրետին, և ինչպիսի կենսաբանական կառուցվածք է դրա հիմքում։
Լռության մեջ անցկացվող փորձերը
Փորձերը կատարվել են անախտոնիկ խցիկում, որը նախատեսված է արտաքին ձայներն ու թրթիռները գրեթե ամբողջությամբ մեկուսացնելու համար։ Այդպիսի միջավայրը անհրաժեշտ էր, քանի որ թրթուրների զգայուն մազիկները արձագանքում են չափազանց թույլ տատանումների, և նույնիսկ աննշան աղմուկը կարող է խեղաթյուրել արդյունքները։
Գիտնականները մեկ տարվա ընթացքում ամեն օր թրթուրներ են տեղադրել հարթակի վրա և տարբեր ուժգնության տատանումներ ուղարկել դրա միջով։ Հարթակի շարժը չափվել է արագաչափ սարքով, որպեսզի հնարավոր լինի գնահատել, թե ինչպես է թրթուրը արձագանքում մեխանիկական ազդակներին։
Մազիկներ, որոնք կատարում են զգայական գործառույթ
Հետազոտական խմբի դիտարկմամբ՝ թրթուրները երբեմն արձագանքում են ցնցումով կամ թռիչքով, ինչը վկայում է, որ նրանք կարող են ընկալել մոտեցող վտանգի ուղղությունն ու բնույթը։ Գիտնականները ենթադրում են, որ այդ կարողությունը կապված է մարմնի վրա գտնվող մանր, չափազանց զգայուն մազիկների հետ, որոնք կարող են իրականացնել լսողական գործառույթ՝ առանց ավանդական ականջների։
Այս երևույթի լիարժեք ըմբռնումը կարևոր է ոչ միայն կենսաբանության համար։ Հետազոտողները նշում են, որ թրթուրների զգայական համակարգի ուսումնասիրությունը կարող է ներշնչել ավելի մատչելի ուղղորդված միկրոֆոնների ստեղծում, այդ թվում՝ լսողական սարքերի համար, որոնք միաժամանակ կընկալեն ձայնի ուժգնությունն ու շարժման ուղղությունը։
Բնության լուծումներից դեպի տեխնոլոգիա
Թրթուրների «լսող մազիկների» աշխատանքի կրկնօրինակումը կարող է օգտակար լինել տեխնիկական նոր լուծումների մշակման մեջ։ Եթե հաջողվի ճշգրիտ հասկանալ, թե ինչպես է այս կենսաբանական համակարգը տարբերում ձայնային ալիքի ուղղությունն ու շարժումը, հնարավոր կլինի ստեղծել ավելի փոքր, մատչելի և արդյունավետ սարքեր։
Հոդվածը վերահրատարակվել է The Conversation-ից՝ Creative Commons լիցենզիայի հիմքով։
Աղբյուր՝ Wired