Փրիժ Գոնկուրի դափնեկիրը խոստովանել է, որ գրելիս օգտվել է արհեստական բանականությունից
· Մշակույթ
Ֆրանսիայի ամենահեղինակավոր գրական մրցանակներից մեկի՝ Փրիժ Գոնկուրի դափնեկիրը՝ Ֆիլիպ Ժանադան, հայտարարել է, որ իր նոր վեպը գրելիս երեք անգամ դիմել է արհեստական բանականության օգնությանը։ Նրա խոստովանությունը հնչել է մրցանակը ստանալուց ընդամենը մեկ օր անց, երբ ժյուրին ցուցակից հանել էր մեկ այլ գիրք՝ ԻԲ-ի կիրառման կասկածների պատճառով։ Դեպքը նոր քննարկում է հարուցել գրականության մեջ արհեստական բանականության դերի շուրջ։
Մրցանակից հետո արված խոստովանությունը
Ֆրանսիայի ամենահեղինակավոր գրական մրցանակներից մեկի՝ Փրիժ Գոնկուրի դափնեկիր Ֆիլիպ Ժանադան հայտարարել է, որ իր նոր վեպը գրելիս երեք անգամ օգտվել է արհեստական բանականությունից։ Նրա խոսքերը հնչել են Ֆրանս Ինտեր ռադիոյին տված հարցազրույցում՝ մրցանակը ստանալուց ընդամենը մեկ օր անց։
Ժանադան այս տարի արժանացել է Գոնկուրի մրցանակին «Լ’անկոնյու դյու քայ դը Ժավել» ստեղծագործության համար, որը ներկայացվում է որպես նրա ամենանշանակալի գրական հաջողություններից մեկը։ Նրա հայտարարությունը արագորեն դարձել է քննարկման թեմա՝ հատկապես այն պատճառով, որ ժյուրին արդեն հասցրել էր ցուցակից հանել մեկ այլ գիրք՝ արհեստական բանականության ենթադրյալ կիրառման շուրջ բարձրացած կասկածների պատճառով։
Ինչ է ասել հեղինակը
Ռադիոընկերությանը Ժանադան բացատրել է, որ արհեստական բանականությանը դիմել է ոչ թե ամբողջական տեքստ ստեղծելու, այլ ընթերցողի հետ «խաղալու» նպատակով։ Նրա ձևակերպումը ցույց է տալիս, որ նա ԻԲ-ը դիտարկել է որպես գրական գործիքի, ոչ թե ստեղծագործական աշխատանքի փոխարինող։
Այդուհանդերձ, նման խոստովանությունը զգայուն հարց է բարձրացնում գրական միջավայրում՝ հատկապես հեղինակային աշխատանքի ինքնատիպության, ոճական ամբողջականության և տեխնոլոգիայի սահմանների շուրջ։ Վերջին ամիսներին եվրոպական մշակութային ոլորտում հաճախ են քննարկում, թե որքան թույլատրելի է ստեղծագործական գործընթացում ԻԲ-ի ներգրավումը։
Գրականության մեջ նոր սահմանագիծ
Գոնկուրի ժյուրիի վերջին որոշումը ցույց է տալիս, որ ֆրանսիական գրական դաշտում այս հարցը այլևս տեսական չէ։ Եթե մի դեպքում տեխնոլոգիայի կիրառումը դիտարկվում է որպես ստեղծագործական փորձ, ապա մյուս դեպքում այն կարող է առաջացնել կասկածներ մրցույթի արդարության և գրքի ինքնության նկատմամբ։
Ֆիլիպ Ժանադայի հայտարարությունը, ամենայն հավանականությամբ, նորից կբացի խոսակցությունը այն մասին, թե ինչպես պետք է գրական աշխարհը արձագանքի արհեստական բանականության արագ տարածմանը։ Ֆրանսիայում, ինչպես և մյուս երկրներում, ստեղծագործողները, հրատարակիչներն ու ընթերցողները դեռ որոնում են այն սահմանը, որտեղ տեխնոլոգիան օգնում է հեղինակին, բայց չի ստվերում նրա ձայնը։