«Թայմ»-ի երրորդ եթերաշրջանը՝ անչափահասների բանտային ճգնաժամի մասին սուր դրամա
· Մշակույթ
BBC-ի «Թայմ» բանտային դրամայի երրորդ եթերաշրջանը տեղափոխվում է անչափահաս իրավախախտների հաստատություն՝ Լիվերպուլի մերձակայքում։ Սցենարիստ Ջիմի Մաքգովերն այս անգամ կենտրոնանում է պատանիների հուսահատության, բանտային համակարգի սահմանափակումների եւ աշխատակիցների բարոյական բարդ ընտրությունների վրա։ Մշակութային այս նորությունը հետաքրքրական է նաեւ հայ ընթերցողին, քանի որ սերիալը բարձրացնում է պատժի, վերականգնման եւ անչափահասների պաշտպանության համընդհանուր հարցեր։
BBC-ի «Թայմ» դրամայի երրորդ եթերաշրջանը, ըստ բրիտանական քննադատության, շարքի վերջին եւ ամենասուր անդրադարձներից է բանտային կյանքի մասին։ Նախորդ եթերաշրջաններում բարձր անվտանգության տղամարդկանց եւ կանանց բանտերը պատկերելուց հետո Ջիմի Մաքգովերն իր պատմությունը տեղափոխում է անչափահաս իրավախախտների հաստատություն՝ Լիվերպուլի մերձակայքում։ Բրիտանական բանտային համակարգի խորացող ճգնաժամի պայմաններում սերիալը դիտվում է ոչ միայն որպես գեղարվեստական գործ, այլեւ որպես հասարակական ահազանգ։
Անչափահասների փակ աշխարհը
Նոր եթերաշրջանի կենտրոնում Բոբի Բեյլին է, ում մարմնավորում է Դեյվիդ Թենանթը։ Նա աշխատում է ՀՄ երիտասարդ իրավախախտների Ալդերվիք հաստատությունում, սակայն իր անձնական կյանքում նույնպես ճգնաժամ է ապրում․ փորձում է հաղթահարել ալկոհոլային կախվածությունը, իսկ կինը հեռացել է նրանից։ Այս ներքին փլուզումը համադրվում է հաստատության պատերի ներսում տիրող լարվածության հետ։
Հաստատություն ժամանող Ջեյմսն ու Փիթերը նոր հակասություններ են բերում փակ միջավայր, իսկ երկարատեւ բնակիչ Քրիստոֆերը փորձում է հասկանալ սեփական ինքնությունը՝ կենսաբանական մոր հետ կապը վերականգնելուց հետո։ Սերիալում կրկին հայտնվում է Սիոբան Ֆիներանի մարմնավորած Մարի-Լուիզը՝ շրջիկ հոգեւոր սպասավորը, որը երեք եթերաշրջանների միջեւ գաղափարական կամուրջ է ստեղծում։ Նրա հավատքը նոր փորձության է ենթարկվում պատահական եւ ողբերգական բռնության հետեւանքով։
Համակարգի երկընտրանքները
Մաքգովերնի ուժը բարդ հարցերը պարզ պատասխաններով չփակելու մեջ է։ Սերիալում կարեւոր տեղ է զբաղեցնում պատանիներին միմյանցից անջատ պահելու վիճահարույց հրահանգը․ բանտապահ Բեյլին պնդում է, որ նրանց խառնվելու դեպքում բախումները անխուսափելի են, մինչդեռ Մարի-Լուիզը կարծում է, որ սահմանափակումները նոր լարվածություն են ծնում։ Այս հակադրությունը ցույց է տալիս համակարգի փակուղին՝ անվտանգությունը երբեմն բախվում է վերականգնման անհրաժեշտությանը։
Այդ խնդիրը միայն բրիտանական չէ։ Անչափահասների արդարադատությունը տարբեր երկրներում, այդ թվում՝ Հայաստանում, մշտապես պահանջում է զգույշ հավասարակշռություն՝ պատասխանատվության, պաշտպանության եւ վերասոցիալականացման միջեւ։ «Թայմ»-ը հենց այս պատճառով է դուրս գալիս տեղական պատմության սահմաններից եւ դառնում լայն քննարկման նյութ։
Հրատապ դրամա՝ մեղմված ավարտով
Քննադատները նշում են, որ երրորդ եթերաշրջանը երբեմն այնքան մոտ է իրականությանը, որ նրա ազդեցությունը կախված է ոչ թե սյուժետային ցնցումներից, այլ պատկերված միջավայրի ճշմարտացիությունից։ Վերջաբանը, ըստ դիտարկումների, ընտրում է որոշ չափով հաշտեցնող լավատեսություն, որը մեղմում է պատմության կոշտությունը։ Այնուամենայնիվ, իր ամենասուր պահերին «Թայմ»-ը մնում է լարված, անհանգիստ եւ հասարակական քննարկում պահանջող հեռուստատեսություն։