Խորվաթիայի ափերի մոտ հայտնաբերված բյուզանդական նավաբեկությունը լույս է սփռում կայսրական դարաշրջանի վրա
· Մշակույթ
Խորվաթիայի հարավային ափերի մոտ գտնվող հնագույն նավաբեկության վրա հնագետները հայտնաբերել են ոսկյա զարդեր, մետաղադրամներ և մատանի, որոնք վկայում են նավի բարձր կարգավիճակի մասին։ Գտածոները վերագրվում են VII կամ VIII դարերին և կապվում են Բյուզանդական կայսրության բարդ ու անկայուն ժամանակաշրջանի հետ։ Մասնագետների խոսքով՝ սա Միջերկրական ծովում երբևէ հայտնաբերված ամենանշանակալի նավաբեկություններից մեկն է։
Բարձր կարգավիճակի մասին վկայող գտածոներ
Խորվաթիայի հարավային ափերի մոտ՝ Մլյետ կղզու հարևանությամբ, հնագետները տարիների ստորջրյա պեղումների ընթացքում հայտնաբերել են բյուզանդական ժամանակաշրջանի նավաբեկություն, որի վրա գտնված առարկաները խոսում են ոչ թե սովորական առևտրական փոխադրության, այլ առանձնահատուկ պատվիրակության կամ բարձր աստիճանի անձի ներկայության մասին։ Պեղումների արդյունքները հրապարակվել են վերջերս՝ առաջին անգամ մանրամասն ներկայացնելով հայտնաբերված նյութերը։
Գտածոների մեջ են ոսկե մետաղադրամներ՝ Հերակլյան տոհմի շրջանից, ինչպես նաև ռուբիններով, զմրուխտներով ու մարգարիտներով զարդարված ճարմանդներ։ Հնագետների խոսքով՝ հատկապես կայսեր պատկերով ոսկյա կնիք-մատանին ակնհայտորեն չէր կարող պատկանել սովորական ուղևորի։
Միջերկրածովյան կարևորագույն նավաբեկություններից մեկը
Խորվաթական պահպանության ինստիտուտի ստորջրյա հնագիտության բաժնի ղեկավար Պավլե Դուգոնիչի խոսքով՝ թիմը մոտ մեկ տասնամյակ հետևողականորեն բացում է այս նավաբեկության պատմությունը։ Նրա գնահատմամբ՝ նավի վրա հայտնաբերված ոսկու քանակը բացառիկ է և Միջերկրական ծովի տարածքում երբևէ գտնված ամենախոշոր հավաքածուներից մեկն է։ Մաքրման և վերականգնման հետո այն կշռում է ավելի քան 600 գրամ։
Stanford University-ի հնագիտության պրոֆեսոր Ջասթին Լեյդվանգերը այս հնավայրն անվանել է իր ժամանակաշրջանի ամենակարևոր նավաբեկությունը։ Նրա դիտարկմամբ՝ ուշ հռոմեական աշխարհի անկման և միջնադարյան համակարգի ձևավորման ուսումնասիրության համար նման գտածոները կենսական նշանակություն ունեն, քանի որ թույլ են տալիս հասկանալ, թե ինչպես էր Միջերկրածովյան աշխարհը միավորված ծովային ուղիներով և ինչպես սկսեց մասնատվել։
Բյուզանդական աշխարհի պատմական միջավայրը
Բյուզանդական կայսրությունը Հռոմեական կայսրության շարունակությունն էր, որի կենտրոնը Կոստանդնուպոլիսն էր՝ ներկայիս Ստամբուլը։ VII և VIII դարերում այն արդեն գտնվում էր ներքին ցնցումների, պատերազմների և տարածքային կորուստների փուլում, սակայն դեռ պահպանում էր մեծ ազդեցություն արևելյան Միջերկրականում։
Հենց այդ պատճառով նման նավաբեկությունը կարևոր է ոչ միայն որպես արժեքավոր հնագիտական հայտնագործություն, այլև որպես պատմական աղբյուր, որը կարող է նոր տվյալներ տալ կայսրության վարչական, առևտրային և ռազմաքաղաքական կյանքի մասին։ Մասնագետները սպասում են հետագա ուսումնասիրություններին, որոնք կարող են ավելի հստակեցնել նավի ուղին, բեռը և ուղևորների ինքնությունը։
Աղբյուր՝ The Independent