Ավստրալիան պատրաստում է նոր օրենսդրություն, որով սոցիալական ցանցերի օգտատերերը կկարողանան հրաժարվել իրենց հոսքերը ձևավորող ալգորիթմներից։ Նոր կանոնները նախատեսված են առցանց անվտանգությունը ուժեղացնելու և հատկապես անչափահասների վրա վնասակար բովանդակության ազդեցությունը սահմանափակելու համար։ Եթե հարթակները չկատարեն պահանջները, դրանց սպառնում են ավելի քան 100 միլիոն ավստրալական դոլարի տուգանքներ։
Ալգորիթմներից հրաժարվելու նոր իրավունք
Ավստրալիան նախատեսում է սոցիալական հարթակների օգտատերերին տալ նոր գործիքներ, որոնց միջոցով նրանք կկարողանան անջատել իրենց հոսքերը ձևավորող ալգորիթմական առաջարկները։ Նախաձեռնությունը վերաբերում է 16 տարին լրացած օգտատերերին և ընդգրկված է առցանց անվտանգության խստացմանն ուղղված օրենսդրական փաթեթում։
Պաշտոնական նպատակը թվային միջավայրում օգտատիրոջ ընտրությունը մեծացնելն է, որպեսզի հարթակները չկարողանան միակողմանի կերպով խորացնել սադրիչ կամ վնասակար բովանդակության տարածումը։ Ավստրալական իշխանությունները սա ներկայացնում են որպես առցանց միջավայրի նկատմամբ ավելի լայն «խնամքի պարտականության» մաս։
Ինչ բովանդակություն է թիրախում
Նոր կանոնակարգը հատկապես նպատակ ունի սահմանափակել երեխաների ենթարկվածությունը կանանց նկատմամբ թշնամական և սննդային խանգարումները խրախուսող նյութերին։ Վերջին տարիներին տարբեր երկրներում աճել է մտահոգությունը, որ առաջարկային համակարգերը կարող են արագորեն ուժեղացնել ծայրահեղ կամ վնասակար բովանդակության հասանելիությունը։
Այդ պատճառով օրինագիծը չի կենտրոնանում միայն օգտատիրոջ վերահսկողության վրա, այլ նաև պարտավորություններ է սահմանում հարթակների համար՝ նվազեցնելու նման նյութերի ազդեցությունը։ Ավստրալիայի իշխանությունների պատկերացմամբ՝ սա պետք է դառնա կանխարգելիչ մեխանիզմ, ոչ թե միայն արձագանք խախտումներից հետո։
Խիստ պատիժներ հարթակների համար
Օրինագծի չկատարումը կարող է հարթակների համար արժենալ ավելի քան 100 միլիոն ավստրալական դոլար տուգանք։ Այդ սահմանաչափը ցույց է տալիս, որ իշխանությունները պատրաստ են կիրառել խիստ ֆինանսական ճնշում՝ նոր կանոնների իրականացումն ապահովելու համար։
Նման քայլերը գալիս են այն միջազգային բանավեճի ֆոնին, որն առավել ակտիվացել է սոցիալական ցանցերի ազդեցության շուրջ՝ հատկապես անչափահասների հոգեկան առողջության և առցանց վնասակար միջավայրի թեմաներով։ Եթե նախաձեռնությունը ուժի մեջ մտնի, Ավստրալիան կարող է դառնալ այն երկրների շարքում, որոնք առավել հստակ սահմաններ են դնում ալգորիթմական բովանդակության կառավարման հարցում։
Մեծ Բրիտանիայի լեյբորիստական շրջանակներում առավել տեսանելի են դառնում արհեստական բանականության անվտանգության վերաբերյալ մտահոգությունները։ Վեսթմինսթերում, ըստ հրապարակման, աճում է անհանգստությունը, թե նման գործիքները կարող են օգտագործվել ծայրահեղական խմբերի և այլ վնասակար դերակատարների կողմից։ Միևնույն ժամանակ կուսակցության բարձրաստիճան ներկայացուցիչները զգուշանում են նաև այն վտանգից, որ քաղաքական համակարգը կարող է հետ մնալ հանրային քննարկումներից, եթե ժամանակին չարձագանքի արագ զարգացող տեխնոլոգիական փոփոխություններին։
Google-ը գործարկել է փորձարարական նոր հարթակ, որը թույլ է տալիս պարզ լեզվով նկարագրել խաղի գաղափարը և ստանալ պատրաստ, բրաուզերում աշխատող տարբերակ։ Ծառայությունը մաս է Google Labs-ի և հիշեցնում է ընկերության ու Meta-ի վերջին փորձերը՝ արհեստական բանականությամբ խաղեր ստեղծելու ուղղությամբ։ Մեկ օրվա ընթացքում փորձարկողը կարողացել է ստեղծել մի քանի խաղ, սակայն արդյունքները դեռևս ցույց են տալիս զգալի սահմանափակումներ։
Չիլիի գիտնականների ղեկավարած միջազգային խումբը հաստատել է Elias 2-24b էկզոմոլորակի գոյությունը՝ այն համարելով մինչ այժմ հայտնի ամենաերիտասարդը։ Մոլորակը գտնվել է երիտասարդ աստղի շուրջ ձևավորվող գազափոշային սկավառակում, որտեղ գիտնականները երկար ժամանակ որոնում էին մոլորակների ծննդի հետքերը։ Գտածոն կարևոր է, քանի որ թույլ է տալիս ավելի մոտ դիտարկել այն փուլը, երբ մոլորակները նոր են ձևավորվում։
ԱՄՆ-ում մեկնարկած Verifact Markets ստարտափը ներկայացել է որպես «կանխատեսումների շուկա վիճելի փաստերի համար»։ Հարթակը թույլ է տալիս օգտատերերին դիրք գրավել ոչ թե ապագա իրադարձությունների, այլ արդեն տեղի ունեցած, սակայն հանրային վեճ առաջացնող հարցերի շուրջ։ Առաջին թեմաների թվում են Covid-19-ի ծագումը, Ջեֆրի Էփսթինի մահվան հանգամանքները և 2025 թվականի Լոս Անջելեսի հրդեհների հետ կապված ապահովագրական պահանջները։
Meta-ի նոր անձնական օգնական Muse-ի ներքին հրահանգների արտահոսքը ցույց է տալիս, որ համակարգը կարող է հավաքել և համակարգել տեղեկություններ օգտատիրոջ հարազատների, գործընկերների և այլ կապերի մասին։ Հետազոտողների խոսքով՝ ծառայությունը ոչ միայն կատարում է հանձնարարություններ, այլև ձևավորում է մարդու սոցիալական շրջապատի մանրամասն քարտեզ։ Սա նորից բարձրացնում է արհեստական բանականության գաղտնիության և տվյալների պաշտպանության հարցը։
OpenAI-ը երեքշաբթի հրապարակել է մաթեմատիկայի տարբեր ոլորտներին վերաբերող հարյուրավոր նոր արդյունքներ՝ ցույց տալով իր առաջատար արհեստական բանականության մոդելների հնարավորությունները։ Սակայն մի շարք գիտնականներ մտահոգություն են հայտնել, որ ընկերությունը բավարար մանրակրկիտությամբ չի ստուգում այդ արդյունքները։ Քննադատների խոսքով՝ խնդրահարույց է նաև այն, որ մոդելների աշխատանքի մեխանիզմները լայն գիտական հանրության համար հասանելի չեն։
