Թուրքիայում հնագույն հռոմեական խճանկարում հայտնաբերվել են հունարենով գրված կատվի ու շան անուններ
· Մշակույթ
Թուրքիայի ժամանակակից Ադրամիտտիոն քաղաքի տակ հնագետները բացահայտել են շուրջ երկու հազար տարվա հռոմեական վիլլայի ավերակներ։ Գլխավոր ընդունելության սրահի խճանկարում պահպանվել են կենդանիների պատկերներ, իսկ դրանցից երկուսի կողքին գրված են հունարեն անուններ՝ Զմրուխտ և Օվկիանոս։ Գտածոն նոր լույս է սփռում ոչ միայն Ադրամիտտիոնի կենցաղի, այլև քաղաքի առևտրական ու մշակութային կապերի վրա։
Թուրքիայի Էգեյան ծովի ափին գտնվող ժամանակակից Ադրամիտտիոն քաղաքի տակ հնագետները բացահայտել են շուրջ երկու հազար տարվա հռոմեական վիլլայի ավերակներ։ Գտածոն թվագրվում է մեր թվարկության II դարի վերջով և III դարով, երբ քաղաքը կարևոր տեղ էր զբաղեցնում ծովափնյա առևտրական ուղիների վրա։
Վիլլա՝ կենտրոնական ատրիումով և բարդ ենթակառուցվածքով
Հետազոտողների տվյալներով՝ շենքը կառուցված է եղել երեք սրահի շուրջ՝ կենտրոնական ատրիումով, ինչպես նաև ունեցել է մի քանի օժանդակ սենյակներ։ Տանը եղել է նաև խողովակների ու ջրահեռացման բարդ համակարգ, ինչը վկայում է բարձր կենցաղային մակարդակի և պատվիրատուի հարստության մասին։
Ամենատպավորիչ մասը գտնվել է գլխավոր ընդունելության սրահում, որտեղ պահպանվել է մոտ 5 x 3,6 մետր չափերով խճանկար։ Այն կազմված է 15 սալերից՝ դասավորված երեք շարքով, և ներկայացնում է կենդանիների ու դիցաբանական կերպարների բազմագույն պատկերաշար։
Կենդանիներ, դիցաբանական կերպարներ և գույնի հարուստ շերտեր
Խճանկարի վրա պատկերված են թռչուններ, ձկներ, կատվազգիներ, ինչպես նաև գորգոնա՝ հավանաբար Մեդուզան, և թևավոր ձի, որը կարող է լինել Պեգասը։ Վարպետները կիրառել են սպիտակ, սև, կարմիր, նարնջագույն, դեղին, վարդագույն, բոսորագույն, կապույտ, փիրուզագույն և կանաչ քարե ու ապակե տարրեր՝ ստեղծելով արտակարգ հարուստ պատկերային լուծում։
Սակայն ամենանշանակալին երկու սալերն են, որոնց վրա կենդանիների կողքին գրված են անուններ հունարենով։ Հետազոտողները դրանցում առանձնացնում են մի բաց գույնի կատու՝ նստած կապտականաչ բարձի վրա, որի վերևում գրված է ΖΜΑΡΑΓΔΙΝ՝ «զմրուխտ», և վազող կամ ցատկող շուն՝ ΩΚΕΑΝΟΣ՝ «Օվկիանոս»։
Անուններ, որ կարող են պատմել տան տիրոջ մասին
Գիտնականների կարծիքով՝ կատվի անունը կարող է կապված լինել վիլլայի տիրոջ լայն առևտրական կապերի հետ, քանի որ հին աշխարհում զմրուխտներ արդյունահանվում էին նաև հռոմեական Եգիպտոսում։ Շան «Օվկիանոս» անունը, իր հերթին, հնարավոր է՝ հղում է քաղաքի ծովային բնույթին և Ադրամիտտիոնի՝ որպես նավահանգստի դերակատարմանը։
Միևնույն ժամանակ հնագետները զգուշանում են վերջնական եզրակացություններից։ Նրանց գնահատմամբ՝ կենդանիների պատկերները կարող էին ունենալ նաև ավելի լայն խորհրդանշական նշանակություն, սակայն անունների առկայությունը հուշում է, որ դրանք լավ հայտնի էին վիլլայի բնակիչներին։ Ադրամիտտիոնի պեղումները շարունակվում են։
Աղբյուր՝ News.am