ԱԲ-ի առաջընթացը մաթեմատիկայում խորացնում է գիտական վեճերը

Մաթեմատիկոս և հեղինակ Ստիվեն Սթրոգացը մտահոգությամբ է արձագանքում արհեստական բանականության վերջին ձեռքբերումներին, որոնք արագացնում են մաթեմատիկական խնդիրների լուծումը։ OpenAI-ի և Anthropic-ի հայտարարությունները նոր հարցեր են առաջացրել հեղինակության, մրցակցության և մարդկային գիտնականների դերի շուրջ։ Սթրոգացը կարծում է, որ առաջիկա տարիները կարող են վճռորոշ լինել ամբողջ ոլորտի համար։
Մաթեմատիկոս և հեղինակ Ստիվեն Սթրոգացը, որը դասավանդում է Կոռնելի համալսարանում, ասում է, որ վերջին օրերին արհեստական բանականության առաջընթացը միաժամանակ և՛ ոգեշնչում, և՛ վախ է ներշնչում իրեն։ Նրա խոսքով՝ գիտական արդյունքները տպավորիչ են, սակայն դրանց շուրջ ծագած մարդկային ու մասնագիտական լարվածությունը նույնքան նշանակալից է, որքան հենց լուծված խնդիրները։
ԱԲ-ի արագացած քայլերը մաթեմատիկայում
OpenAI-ն հայտարարել է, որ տասնյակ հազարավոր գործակալների օգնությամբ լուծել է 90 տարվա պատմություն ունեցող մաթեմատիկական խնդիր, որի համար սահմանված էր 1 միլիոն դոլարի պարգև։ Այդ լուծումը դեռ պետք է անկախ կերպով ստուգվի, սակայն արդեն իսկ ուշադրություն է գրավել այն պատճառով, որ հիմնված է իսպանացի մաթեմատիկոսներ Դիեգո Կորդոբայի և Լուիս Մարտինես-Զորոայի մշակած ռազմավարության վրա։
Միևնույն ժամանակ, հայտարարությունը ստվերվեց մեկ այլ մաթեմատիկոսի՝ Տրիստան Բաքմաստերի պնդումներով, ըստ որոնց՝ OpenAI-ն շտապել է իր հրապարակմամբ՝ տեղեկանալով իր և Anthropic-ի հետազոտող Լևենտ Ալպյոգեի աշխատանքների մասին։ Բաքմաստերը նաև ասում է, թե ընկերությունը փորձել է ազդեցություն գործադրել այն հարցի վրա, թե ում պիտի վերագրվի այդ աշխատանքի հեղինակությունը։
Հեղինակության շուրջ նոր լարվածություն
Սթրոգացը նշում է, որ նման դեպքերը ցույց են տալիս, թե որքան արագ է փոխվում ոլորտի մշակույթը՝ արհեստական բանականության զարգացումների ազդեցությամբ։ Նրա կարծիքով, խոշոր լաբորատորիաները հաճախ փորձում են շտապել հրապարակումների մեջ՝ նախքան հնարավոր IPO-ները և հանրային ուշադրության նոր ալիքները, ինչն էլ սրում է մրցակցությունը գիտական հանրության ներսում։
Անցած շաբաթ Anthropic-ը հայտնել էր, որ Claude-ը ձևակերպել է 29,500 փոքր թեորեմ՝ մի գործընթացի ընթացքում, որն առնչվում էր Ֆերմայի վերջին թեորեմի արդեն գոյություն ունեցող ապացույցի ֆորմալացմանը։ Ավելի վաղ՝ օգոստոսին, OpenAI-ն հայտարարել էր նաև մաթեմատիկայի ևս տասը երկարամյա խնդիրների ուղղությամբ առաջընթացի մասին։
Ինչ է սպասվում մաթեմատիկային
Սթրոգացը կարծում է, որ 2026 թվականը կարող է հիշվել կամ որպես մաթեմատիկայի մեծ հաղթանակների, կամ որպես ծանր հիասթափությունների տարի։ Նրա համոզմամբ՝ եթե արհեստական բանականությունն ամբողջությամբ ստանձնի բարդ հաշվարկային ու ապացուցողական աշխատանքը, ապա կարող է հարցականի տակ դրվել մարդկային մաթեմատիկոսների ֆինանսավորման և իրենց դերի անհրաժեշտությունը։
Նա համեմատություն է անում շախմատի հետ՝ նշելով, որ մարդիկ շարունակում են սիրել այդ խաղը, թեև համակարգիչները վաղուց գերազանցում են լավագույն խաղացողներին։ Սակայն, ըստ Սթրոգացի, մաթեմատիկայի դեպքում նման զարգացումը կարող է ավելի խորը հետևանքներ ունենալ, քանի որ խոսքը ոչ միայն մտավոր մրցակցության, այլև գիտության մեջ մարդու տեղը վերաիմաստավորելու մասին է։
Աղբյուր՝ Wired