ԱՄՆ պետական պարտքը հատել է 40 տրիլիոն դոլարի շեմը
ԱՄՆ-ի պետական պարտքը պատմության մեջ առաջին անգամ գերազանցել է 40 տրիլիոն դոլարը, հայտնել է ֆինանսների նախարարությունը։ Նոր շեմը հասել է ծախսերի արագ աճի պայմաններում, երբ կենսաթոշակային ու առողջապահական պարտավորությունները և պարտքի սպասարկման տոկոսները գերազանցում են եկամուտների աճը։ Տնտեսական վերահսկող կազմակերպությունները նախազգուշացնում են, որ առանց հարկաբյուջետային փոփոխությունների Վաշինգտոնին կարող է սպասել խորացող ճգնաժամ։
ԱՄՆ-ի պետական պարտքը առաջին անգամ գերազանցել է 40 տրիլիոն դոլարը, հայտնում է ֆինանսների նախարարությունը։ Թվային այս շեմը հասել է այն պահին, երբ դաշնային բյուջեի ծախսերը, հատկապես կենսաթոշակային ու առողջապահական ծրագրերը, ինչպես նաև պարտքի տոկոսային վճարումները, աճում են ավելի արագ, քան պետական եկամուտները։
Պարտքի արագացող աճը
Ֆինանսների նախարարության օրական հաշվետվության համաձայն՝ պետական պարտքի ընդհանուր ծավալը երեքշաբթի օրը կազմել է 40.047 տրիլիոն դոլար։ Դրանից 32.266 տրիլիոնը բաժին է ընկնում հանրության կողմից պահվող գանձապետական արժեթղթերին, իսկ 7.782 տրիլիոնը՝ պետական գերատեսչությունների միջև ներգերատեսչական պարտավորություններին։
Պարտքի նման աճը դարձել է ԱՄՆ ֆինանսական քաղաքականության երկարատև անհավասարակշռության հետևանք։ 2017 թվականի հունվարին, երբ Դոնալդ Թրամփը առաջին անգամ ստանձնեց նախագահի պաշտոնը, դաշնային պարտքը կազմում էր 19.95 տրիլիոն դոլար, այսինքն՝ մեկ տասնամյակից քիչ ժամանակում այն ավելի քան կրկնապատկվել է։
Ինչն է մեծացրել բեռը
Աճի շուրջ մեկ երրորդը բաժին է ընկել կորոնավիրուսի համավարակի տարիներին, երբ Վաշինգտոնը մեծածավալ փոխառություններ է վերցրել աջակցության և հակաճգնաժամային ծրագրերի ֆինանսավորման համար Թրամփի և Ջո Բայդենի վարչակազմերի օրոք։ Մնացած աճը պայմանավորվել է օրենսդրական որոշումներով, ինչպես նաև հարկերի և ծախսերի միջև շարունակական անհամաչափությամբ։
Անկուսակցական Բարձր պատասխանատվության դաշնային բյուջեի կոմիտեի նախագահ Մայա Մաքգինասը նշել է, որ պարտքը վաղ թե ուշ զգացվում է ոչ միայն պետական հաշվեկշռում, այլև տնտեսության բոլոր հատվածներում։ Նրա խոսքով՝ ավելի շատ փոխառություններն ուժեղացնում են գնաճային ճնշումները, սահմանափակում են մյուս առաջնահերթությունների ֆինանսավորումը և մեծացնում երկրի խոցելիությունը ներքին ու արտաքին ճգնաժամերի առաջ։
Բյուջետային ճնշումը խորանում է
Վերջին ամիսներին վերահսկողական կազմակերպությունները բազմիցս զգուշացրել են, որ առանց հարկային եկամուտների աճի կամ ծախսերի կրճատման ԱՄՆ-ը կարող է բախվել ավելի խորացող պարտքային ճգնաժամի։ Նրանց գնահատմամբ՝ պարտքի սպասարկումը դառնում է բյուջեի ամենածանր բեռներից մեկը և աստիճանաբար դուրս է մղում այլ առաջնահերթություններ։
Միաժամանակ երկիրը շարունակում է մեծ ծախսեր կրել «բեյբի բում» սերնդի կենսաթոշակային և առողջապահական ապահովման համար, իսկ եկամտային ու աշխատավարձային հարկերը բավարար չեն դաշնային ծախսերի ամբողջական ծածկման համար։ Արդյունքում տոկոսային վճարները արագորեն բարձրանում են և արդեն դարձել են բյուջեի երկրորդ խոշոր հոդվածը՝ Սոցիալական ապահովությունից հետո։
Աղբյուր՝ The Independent