Նյու Յորքում ԱՄՆ-ն ու Իրանը վերսկսել են շփումները՝ լարվածության նոր փուլում
· Աշխարհ
Նյու Յորքում, ՄԱԿ-ի շրջանակներում, հանդիպել են Իրանի և ԱՄՆ-ի բարձր մակարդակի ներկայացուցիչները՝ Քաթարի միջնորդությամբ։ Քննարկումները կայացել են այն օրը, երբ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, թե գործարքի բացակայության դեպքում կարող է «անհետացնել» Իրանը։ Հստակ առաջընթացի մասին չի հաղորդվել, սակայն կողմերը խոսել են շարունակվող շփումների և փոխադարձ մեղադրանքների մասին։
ՄԱԿ-ի շրջանակներում վերսկսված շփումներ
Նյու Յորքում, ՄԱԿ-ի նստաշրջանի ընթացքում, Իրանի արտաքին գործերի նախարարն ու ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի բանագնաց Սթիվ Ուիթքոֆը հանդիպել են Քաթարի միջնորդությամբ։ Սա կողմերի միջև առաջին հայտնի շփումն է այն բանից հետո, երբ հունիսին ուժի մեջ մտած հրադադարը փաստորեն փլուզվեց։
Ամերիկյան կողմը հայտնել է, որ ավարտվել է քննարկումների հերթական փուլը, որը, Ուիթքոֆի խոսքով, կարող է լինել «կառուցողական և խոստումնալից»։ Թեհրանը, իր հերթին, կրկնել է իր պահանջը՝ Միացյալ Նահանգները պետք է դադարեցնի «ագրեսիայի գործողությունները»։
Լարվածության աճը՝ օդային հարվածներից մինչև նավագնացություն
Հունիսին ԱՄՆ-ն ու Իսրայելը հարվածներ հասցրին Իրանին, որից հետո Թեհրանը պատասխանեց Իսրայելի, Պարսից ծոցի տարածաշրջանում գտնվող ամերիկյան ռազմաբազաների և ԱՄՆ-ի դաշնակից արաբական երկրների ուղղությամբ հարձակումներով։ Լարվածությունը տարածվեց նաև ծովային ուղիների վրա, իսկ Իրանը փաստացի սահմանափակեց Հորմուզի նեղուցի անցանելիությունը։
Մինչ հակամարտությունը, աշխարհում սպառվող նավթի և հեղուկացված բնական գազի շուրջ հինգերորդ մասն անցնում էր այդ նեղուցով։ Այդ ճանապարհի խափանումը շուկայում կտրուկ տատանումներ առաջացրեց և ավելացրեց ճնշումը Վաշինգտոնի վրա՝ պատերազմական սրացումը զսպելու ուղիներ որոնելու համար։
Թրամփի ուղերձը ՄԱԿ-ում
ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայում Թրամփը խոսել է տնտեսության, ներգաղթի, սահմանների և հանցավորության դեմ պայքարի մասին՝ ակնհայտորեն դիմելով նաև ամերիկյան ներքաղաքական լսարանին։ Իր ելույթի զգալի մասը նա նվիրել է Իրանի հետ հակամարտությանը՝ այն ներկայացնելով որպես ուժի միջոցով խաղաղության իր մոտեցման ապացույց։
Նա պնդել է, որ ռազմական ճնշումը թույլ չի տվել Իրանին միջուկային զենք ձեռք բերել, և անուղղակիորեն հասկացնել է տվել, որ բանակցությունները կարող են ընթանալ միայն խիստ պայմաններով։ Մինչդեռ ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտերեշը նույն ամբիոնից զգուշացրել էր, որ աշխարհում խորանում են բաժանումները և պետությունների փոխկախվածությունը պահանջում է ավելի զուսպ մոտեցում։
Հակամարտության շուրջ զարգացումները շարունակում են ընդգրկել նաև տարածաշրջանի մյուս դերակատարներին։ Իսրայելի գործողությունները Լիբանանում Հեզբոլլահի դեմ և Եմենի հուսիների հարձակումները նավագնացության վրա ցույց են տալիս, որ իրանա-ամերիկյան դիմակայությունը մնում է լայնածավալ տարածաշրջանային լարվածության առանցքում։
Աղբյուր՝ BBC World