Միջին տարիքում երեք առողջ սովորություն կարող է տկարամտությունը հետաձգել մինչև 13 տարով
ԱՄՆ-ի Նյու Յորք նահանգում անցկացված նոր հետազոտությունը ցույց է տվել, որ 45-ից 65 տարեկանում արյան ճնշումը նորմայի սահմաններում պահելը, շաքարախտից խուսափելը և չծխելը կարող են զգալիորեն երկարացնել տկարամտությունից ազատ տարիները։ Հետազոտության հեղինակների խոսքով՝ այդ գործոնների վերահսկումը միջին տարիքում կարևոր քայլ է ուղեղի առողջությունը պահպանելու համար։ Աշխատությունը հրապարակվել է Neurology հանդեսում։
ԱՄՆ-ի Նյու Յորք նահանգում անցկացված նոր գիտական հետազոտությունը վկայում է, որ միջին տարիքում երեք պարզ, բայց վճռորոշ առողջական սովորություն կարող են զգալիորեն երկարացնել տկարամտությունից ազատ կյանքը։ Խոսքը արյան ճնշումը նորմայի սահմաններում պահելու, շաքարախտից խուսափելու և ծխելուց հրաժարվելու մասին է։
Ինչ է պարզել հետազոտությունը
NYU Langone Health կենտրոնի գիտնականները ուսումնասիրել են 12,409 մարդու տվյալներ, որոնք 55 տարեկանում չեն ունեցել տկարամտություն։ Մասնակիցներին միջինում հետևել են 26 տարի՝ գնահատելով նրանց մոտ բարձր արյան ճնշման, շաքարախտի և ծխելու առկայությունը։ Այդ ընթացքում 3,008 մարդ զարգացրել է տկարամտություն, իսկ 5,238-ը մահացել է՝ առանց այդ ախտորոշման։
Հետազոտության արդյունքներով՝ այն մարդիկ, ովքեր միջին տարիքում չունեին նշված երեք ռիսկային գործոններից և ոչ մեկը, տկարամտությունից ազատ են ապրել գրեթե 13 տարով ավելի երկար, քան նրանք, ովքեր ունեցել են բոլոր երեքը։ Հեղինակների հաշվարկով՝ 55 տարեկանից սկսած նման մարդկանց մոտ տկարամտությունից ազատ կյանքի միջին տևողությունը հասել է 30,1 տարվա։
Միջին տարիքը՝ վճռորոշ շրջան
Հետազոտության ավագ հեղինակ, NYU Langone-ի Օպտիմալ ծերացման ինստիտուտի տնօրեն դոկտոր Ջոզեֆ Կորեշը նշել է, որ մարդիկ պետք է ակտիվորեն կանխեն այդ գործոնների առաջացումը հենց միջին տարիքում՝ ուղեղի առողջությունը մեկ տասնամյակից ավելի պահպանելու համար։ Նրա խոսքով՝ այս արդյունքները ընդգծում են, որ սրտանոթային առողջության պահպանումը անմիջական կապ ունի նաև ճանաչողական կարողությունների հետ։
Նախորդ հետազոտությունները ևս ցույց են տվել, որ ֆիզիկական ակտիվությունը, ծխելուց հրաժարվելը, ալկոհոլի չափավոր օգտագործումը և սոցիալական մեկուսացումից խուսափելը կարող են նվազեցնել տկարամտության վտանգը։ Նոր աշխատանքը այդ շարքում առանձնացնում է հատկապես երեք հիմնական գործոն, որոնց վերահսկումը հնարավոր է համեմատաբար վաղ փուլում։
Ինչպես է սա կարևոր Հայաստանի համար
Հայաստանի բնակչության ծերացման պայմաններում նման ուսումնասիրությունները հատուկ նշանակություն ունեն, քանի որ տկարամտության կանխարգելումը մեծապես կախված է կյանքի միջին փուլում ձևավորված վարքագծից և ժամանակին բժշկական վերահսկումից։ Բժիշկները մշտապես ընդգծում են, որ արյան ճնշման չափումը, շաքարախտի վերահսկումն ու ծխելուց հրաժարվելը ոչ միայն նվազեցնում են սրտանոթային հիվանդությունների ռիսկը, այլև օգնում են պահպանել հիշողությունն ու մտածողությունը երկար տարիներ։
Աղբյուր՝ The Independent