ԱՄՆ-ում աննախադեպ ակտիվ անտառային հրդեհների սեզոնը մեծացնում է ծախսերը
· Աշխարհ
Միացյալ Նահանգները 2026 թվականին ունենում է վերջին տարիների ամենաակտիվ անտառային հրդեհների սեզոններից մեկը։ Սեպտեմբերի 9-ի դրությամբ մեծ հրդեհներ էին մոլեգնում առնվազն 13 նահանգներում, իսկ այրված տարածքը գերազանցել էր 8.4 միլիոն ակրը՝ մոտ 1.3 միլիոն ակրով ավելի, քան վերջին տասնամյակի տարեկան միջինը։ Իրադրությունը փորձության է ենթարկում արդիականացված դաշնային արձագանքման համակարգը և ծանր ֆինանսական ճնշում է ստեղծում իշխանությունների, ապահովագրողների ու ընտանիքների համար։
Միացյալ Նահանգներում 2026 թվականի անտառային հրդեհների սեզոնը ձևավորվում է որպես վերջին տարիների ամենածանրերից մեկը։ Սեպտեմբերի 9-ի դրությամբ մեծ հրդեհներ էին ակտիվ առնվազն 13 նահանգներում, իսկ այրված մակերեսը գերազանցել էր 8.4 միլիոն ակրը։ Սա մոտ 1.3 միլիոն ակրով ավելի է, քան նախորդ տասնամյակի ամբողջ տարվա միջինը։
Հրդեհների աշխարհագրական տարածումը փոխում է արձագանքի բնույթը
AccuWeather-ի գնահատմամբ՝ այս տարվա առանձնահատկությունն այն է, որ խոշոր հրդեհները միաժամանակ կենտրոնացած չեն մեկ տարածաշրջանում, այլ տարածված են երկրի տարբեր հատվածներում։ Դա նվազեցնում է հանրային ուշադրության կենտրոնացումը, սակայն դժվարացնում է օպերատիվ արձագանքը և ուժերի բաշխումը։
Հրդեհների տարածքային մեծ ընդգրկումը նաև նշանակում է, որ վնասները կուտակվում են ոչ միայն անմիջական այրման գոտիներում, այլև մատակարարման շղթաներում, տեղական տնտեսություններում և բնակչության կենսապայմաններում։ Մասնագետների դիտարկմամբ՝ նման սեզոնները հաճախ երկարաժամկետ հետևանքներ են թողնում նույնիսկ այն ժամանակ, երբ կրակը արդեն մարվել է։
Լոս Անջելեսի հրդեհներից հետո համակարգը վերանայվեց
2025 թվականի հունվարին Լոս Անջելեսի Պալիսեյդսի և Իթոնի հրդեհները ցույց տվեցին, թե որքան ծանր կարող է լինել նման աղետի արժեքը՝ մարդկային կորուստներով, ենթակառուցվածքային վնասներով և տնտեսական հետևանքներով։ Այդ հրդեհները այրեցին մոտ 37,500 ակր տարածք, ոչնչացրին գրեթե 17,000 կառույց և առնվազն 31 մարդու կյանք խլեցին։ Munich Re-ն ընդհանուր վնասը գնահատել էր 53 միլիարդ դոլար, որից 40 միլիարդը՝ ապահովագրված կորուստներ։
Այդ իրադարձություններից հետո ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը 2025 թվականի հունիսի 12-ին ստորագրեց գործադիր հրաման, որով հրդեհների արձագանքման ռեսուրսների համախմբում էր նախատեսվում Ներքին գործերի և Գյուղատնտեսության նախարարություններում։ Նպատակը դաշնային կառույցների համակարգումն էր և տեղաշարժվող ռեսուրսների ավելի արագ օգտագործումը։
Ֆինանսական բեռը դեռ կզգացվի երկար ժամանակ
Նոր սեզոնը, սակայն, ցույց է տալիս, որ անգամ բարեփոխված համակարգը չի կարող ամբողջությամբ կանխել ծախսերի աճը։ Հրդեհների արժեքը արտահայտվում է ոչ միայն պետական ծախսերով և վերականգնման աշխատանքներով, այլև ապահովագրական վճարների բարձրացմամբ, եկամուտների կորստով ու բնակարանային վնասներով։
AccuWeather-ի կանխատեսմամբ՝ երկրի տարբեր հատվածներում հրդեհների ռիսկը հատկապես բարձր է Կալիֆոռնիայում, Կոլորադոյում և Տեխասում։ Միայն Կալիֆոռնիայում վտանգված գույքի թիվը գնահատվում է շուրջ 1.28 միլիոն։ Այս պայմաններում մասնագետները նշում են, որ 2026 թվականի սեզոնի ամբողջական ֆինանսական հաշվեկշիռը կձևավորվի ամիսների, իսկ որոշ հետևանքներ՝ նույնիսկ տարիների ընթացքում։
Աղբյուր՝ Time Magazine