Նոր հետազոտությունը կասկածի տակ է դնում կալցիումի և վիտամին D-ի հավելումների արդյունավետությունը
Միջազգային մեծածավալ հետազոտությունը, որն ընդգրկել է 69 կլինիկական փորձարկում և ավելի քան 154 հազար չափահաս, վերագնահատել է կալցիումի ու վիտամին D-ի հավելումների դերը կոտրվածքների և ընկնելու դեպքերի կանխարգելման գործում։ Արդյունքները ցույց են տալիս, որ առանձին ընդունված կալցիումը կամ վիտամին D-ն գրեթե չեն նվազեցնում այդ ռիսկերը, իսկ համակցված կիրառման օգուտը շատ սահմանափակ է։ Հետազոտության եզրակացությունը կարևոր է նաև հայկական լսարանի համար, քանի որ այս հավելումները լայնորեն կիրառվում են հատկապես տարեցների շրջանում։ Մասնագետները հիշեցնում են, որ ոսկրային առողջության պահպանման մեջ առանցքային են շարժունակությունը, հավասարակշռված սնունդը և ընկնելու վտանգի նվազեցումը։
Միջազգային հետազոտական խումբը վերլուծել է 69 կլինիկական փորձարկումների տվյալներ, որոնցում ընդգրկված է եղել ավելի քան 154 հազար չափահաս աշխարհի տարբեր երկրներից։ Նպատակը պարզելն էր, թե արդյոք կալցիումի, վիտամին D-ի կամ դրանց համակցված հավելումները փաստացիորեն նվազեցնում են կոտրվածքների և ընկնելու դեպքերը։ Արդյունքները ցույց են տվել, որ երկար տարիներ լայնորեն տարածված այս կանխարգելիչ մոտեցման արդյունավետությունը կարող է զգալիորեն չափազանցված լինել։
Հարցն առանձնապես արդիական է տարեց բնակչության համար, քանի որ ոսկրերի թուլացումը և ընկնելու հետևանքով ստացվող վնասվածքները հաճախ հանգեցնում են կյանքի որակի անկման և երկարատև բուժման։ Այդ պատճառով դեղատներում լայն շրջանառություն ունեցող հավելումների իրական ազդեցության վերագնահատումը կարևոր նշանակություն ունի նաև առօրյա բժշկական խորհրդատվության համար։
Առանձին ընդունման սահմանափակ արդյունքները
Վերլուծությունը ցույց է տվել, որ կալցիումի հավելումները, երբ դրանք կիրառվել են առանձին, կոտրվածքների կամ ընկնելու դեպքերի իմաստալից նվազում գրեթե չեն ապահովել։ Նույն պատկերն է արձանագրվել նաև վիտամին D-ի դեպքում. նույնիսկ մեծ թվով մասնակիցներ ընդգրկած փորձարկումներում տարբերությունը շատ փոքր է եղել կամ ընդհանրապես չի արձանագրվել։
Այս արդյունքները կարևոր են, քանի որ կալցիումը վաղուց դիտվում է որպես ոսկրային հյուսվածքի հիմնական շինանյութ, իսկ վիտամին D-ն՝ դրա յուրացման անհրաժեշտ գործոն։ Սակայն նոր գնահատականը ցույց է տալիս, որ կենսաբանական տրամաբանությունը ինքնին դեռևս բավարար չէ, որպեսզի հավելումների կիրառումը բնակչության լայն խմբերի համար դիտվի որպես արդյունավետ կանխարգելում։
Համակցված հավելումների համեստ ազդեցությունը
Կալցիումի և վիտամին D-ի համատեղ կիրառման դեպքում հետազոտողները նկատել են որոշ չափով ավելի բարենպաստ պատկեր, սակայն օգուտը մնացել է շատ սահմանափակ։ Ընդհանուր կոտրվածքների նվազումը կազմել է մոտավորապես մեկ դեպք յուրաքանչյուր 100 հավելում ընդունողի հաշվով, իսկ ազդրի կոտրվածքների՝ շուրջ երեք դեպք յուրաքանչյուր 1000 մարդու հաշվով։ Թեև ազդրի կոտրվածքը տարեցների շրջանում համարվում է առավել ծանր հետևանքներից մեկը, այս թվերը վկայում են, որ կանխարգելիչ արդյունքը լայն իմաստով մեծ չէ։
Հետևաբար հեղինակները հուշում են, որ ոսկրային առողջության պահպանման ռազմավարությունը չպետք է կառուցվի միայն հավելումների շուրջ։ Ավելի մեծ նշանակություն կարող են ունենալ կանոնավոր շարժունակությունը, մկանային ուժն ու հավասարակշռությունը պահպանող վարժությունները, լիարժեք սնունդը և տան կամ առօրյա միջավայրի այնպիսի կազմակերպումը, որը նվազեցնում է ընկնելու վտանգը։ Բնակչության ծերացման պայմաններում կոտրվածքների կանխարգելումը շարունակում է առաջնահերթություն մնալ, սակայն նոր տվյալները ցույց են տալիս, որ սովորական հավելումների արդյունավետությունն ավելի համեստ է, քան հաճախ ենթադրվում էր։