Բուքերի մրցանակի կիսաեզրափակիչում՝ Մարլոն Ջեյմս, Դուգլաս Ստյուարտ և Էլիզաբեթ Սթրաուտ
· Մշակույթ
Բուքերի մրցանակի ժյուրին հայտարարել է 13 կիսաեզրափակիչներին, որոնց թվում են նախկին հաղթողներ Մարլոն Ջեյմսն ու Դուգլաս Ստյուարտը, ինչպես նաև Պուլիցերյան մրցանակակիր Էլիզաբեթ Սթրաութը։ Ընդհանուր առմամբ, դատավորները կարդացել են 163 վեպ՝ կազմելով տարվա առավել մրցունակ ցուցակներից մեկը։ Կարճ ցուցակում տեղ են գտել թե՛ հայտնի հեղինակներ, թե՛ դեբյուտանտներ՝ Բրիտանիայից, Իռլանդիայից, Թուրքիայից, ԱՄՆ-ից և այլ երկրներից։ Եզրափակիչ վեցյակը կհրապարակվի սեպտեմբերի 22-ին, իսկ հաղթողը հայտնի կդառնա նոյեմբերի 9-ին Լոնդոնում։
Բուքերի մրցանակի ժյուրին հրապարակել է 13 կիսաեզրափակիչներին, որոնց կազմում են ինչպես արդեն ճանաչված հեղինակներ, այնպես էլ առաջին անգամ այս մրցանակի համար առաջադրված գրողներ։ Հանձնաժողովը 163 վեպ է կարդացել՝ ձևավորելով ցուցակ, որը ժյուրիի նախագահ Մերի Բիրդը բնութագրել է որպես գրական «դինամիտ»։
Նախկին հաղթողներն ու ճանաչված անունները
Ցուցակում ընդգրկվել են նախորդ տարիների հաղթողներ Մարլոն Ջեյմսը և Դուգլաս Ստյուարտը։ Ջեյմսը մրցանակին արժանացել էր 2015 թվականին «A Brief History of Seven Killings» վեպի համար, իսկ Ստյուարտը՝ 2020 թվականին «Shuggie Bain» գործով։ Այս տարի Ջեյմսը ներկայացված է «The Disappearers» ստեղծագործությամբ, որը պատմում է 1980-ականների Ջամայկայում ապրող միասեռական տղամարդկանց խմբի մասին, մինչդեռ Ստյուարտի «John of John»-ը ծավալվում է շոտլանդական հեռավոր կղզում և բացահայտում է հայր ու որդու փոխհարաբերությունների գաղտնիքները։
Կարճ ցուցակում է նաև Էլիզաբեթ Սթրաութը, որի «The Things We Never Say» վեպը շարունակվում է Նոր Անգլիայի փոքր քաղաքի մարդկային պատմությունների գծով։ Սթրաութը 2022 թվականին արդեն եղել է Բուքերի եզրափակիչում՝ «Oh William!» գրքով, իսկ 2009-ին արժանացել է Պուլիցերյան մրցանակի՝ «Olive Kitteridge» ստեղծագործության համար։
Դեբյուտանտներ և անսովոր ընտրություններ
Այս տարվա ցուցակը կարևոր է նաև նոր անունների համար։ Դեբյուտանտներից են թուրք-ամերիկացի գրող Քենան Օրհանը՝ «The Renovation» վեպով, բրիտանացի Ռեբեկա Փերին՝ «May We Feed the King» գործով, և Իռլանդիայից Ջամել Ուայթը՝ «All Them Dogs» թրիլերով, որը նկարագրում է Դուբլինի հանցավոր աշխարհը։ Ուայթը, 28 տարեկանում, ամենաերիտասարդ մասնակիցն է, իսկ ամենատարեցը 81-ամյա Մ. Ջոն Հարիսոնն է, որի «The End of Everything» հետապոկալիպտիկ վեպը հազվագյուտ օրինակ է գիտաֆանտաստիկայի համար այս մրցանակի ցանկում։
Մնացած հավակնորդների թվում են Շլոե Արիդժիսի «The Shadow of the Object», Լյուկ Քենարդի «Black Bag», Միսսուրի Ուիլյամսի «The Vivisectors», Էմմա Քլայնի «Switzy», Մակեննա Գուդմանի «Helen of Nowhere» և Գվենդոլին Ռայլիի «The Palm House» գործերը։ Ժյուրին ընդգծել է, որ այս հեղինակները պատրաստ են գրական ռիսկի, իսկ նրանց գործերը հաճախ զուգակցում են հուզական խորությունը, անակնկալը և ձևական փորձարարությունը։
Ինչ է սպասվում առաջիկա շաբաթներին
1969 թվականին հիմնադրված Բուքերի մրցանակը համարվում է անգլերենով գրված արձակի ամենաազդեցիկ պարգևներից մեկը և կարող է զգալիորեն փոխել հեղինակի միջազգային ճանաչումը։ Մրցանակին կարող են մասնակցել այն վեպերը, որոնք հրատարակվել են Մեծ Բրիտանիայում և Իռլանդիայում՝ անկախ հեղինակի քաղաքացիությունից։ Անցյալ տարվա հաղթողն էր հունգարա-բրիտանացի Դեյվիդ Սալայի «Flesh» վեպը։
Ժյուրին եզրափակիչ վեցյակը կհայտարարի սեպտեմբերի 22-ին, իսկ հաղթողը կհրապարակվի նոյեմբերի 9-ին՝ Լոնդոնում կայանալիք արարողության ընթացքում։
Աղբյուր՝ The Independent