Արհեստական բանականության դարում աշխատանքը պետք է մնա արժանապատիվ
Արհեստական բանականության արագ զարգացումը նորից սրել է մտավախությունը, թե ապագայում կարող են կրճատվել աշխատատեղերը և աճել երկարատև գործազրկությունը։ Հեղինակը պնդում է, որ միայն եկամտի բաշխումը բավարար չէ, եթե հասարակությունը չի պահպանում աշխատանքի միջոցով արժանապատվության և մասնակցության զգացումը։ Նրա առաջարկած ուղին է՝ ընդլայնել այնպիսի աշխատանքները, որոնք բավարարում են հասարակական իրական կարիքները և դժվար են ավտոմատացվում։
Արհեստական բանականության արագ առաջընթացը հանրային քննարկման կենտրոն է բերել մի մտավախություն, որը մինչ այժմ աննախադեպ է թվում՝ տեխնոլոգիան կարող է ոչ թե ավելացնել, այլ նվազեցնել աշխատատեղերի թիվը։ Հեղինակը նշում է, որ նման զարգացումը սպառնալիք է ոչ միայն ընտանիքների եկամուտներին, այլև աշխատանքի միջոցով մարդու ձեռք բերած արժանապատվությանը և հասարակական դերակատարությանը։
Աշխատանքի իմաստը միայն եկամուտը չէ
Տեքստում ընդգծվում է, որ համընդհանուր հիմնական եկամուտի նման մոտեցումները, թեև կարող են մեղմել կարիքը, չեն լուծում աշխատանքի կորստից բխող խորքային խնդիրը։ Մարդու համար աշխատանքը միայն վաստակ չէ. այն նաև մասնակցություն է, ինքնահաստատում և ուրիշների կյանքին օգտակար լինելու հնարավորություն։ Այդ պատճառով հեղինակը զգուշացնում է, որ թվային տնտեսության հնարավոր ճգնաժամին չպետք է արձագանքել միայն դրամական փոխհատուցմամբ։
Նրա դիտարկմամբ՝ եթե արհեստական բանականությունը իսկապես առաջացնի զանգվածային գործազրկություն, ապա նպատակն այլևս չի կարող լինել աշխատանքից հրաժարվելը։ Փոխարենը պետք է պահպանել լիարժեք զբաղվածության վրա հիմնված տնտեսության գաղափարը՝ այն հարմարեցնելով նոր իրողություններին։
Ո՞ր աշխատանքներն են առավել դիմացկուն
Առաջարկվող լուծման հիմքում所谓 «երկակի արժանապատվության» աշխատատեղերն են՝ այնպիսի զբաղվածություն, որտեղ մարդիկ և՛ արժանապատիվ վարձատրություն են ստանում, և՛ արժանապատվություն են պարգևում ուրիշներին։ Խոսքը հիմնականում խնամքի, կանխարգելիչ առողջապահության, կրթական աջակցության, հոգեբանական խորհրդատվության և աշխատանքի վերադառնալու ուղեկցման ծառայությունների մասին է։
Հեղինակը հիշեցնում է, որ նման գործառույթները դժվար են ավտոմատացվում, քանի որ պահանջում են անմիջական մարդկային շփում, ճկունություն և նուրբ գործնական հմտություններ։ Այդ դիտարկումը համահունչ է նաև մի շարք հետազոտությունների, ըստ որոնց՝ խնամքի և անձնական աջակցության աշխատանքները տեխնոլոգիական փոխարինման ամենացածր ռիսկ ունեցող ոլորտներից են։
Ինչ կարող են անել պետությունները հիմա
Հոդվածում առաջարկվում է, որ տեղական իշխանությունները և հանրային կառույցները նման ծրագրերը սկսեն ձևավորել դեռևս այսօր՝ մինչև հնարավոր ճգնաժամը խորանա։ Այդ դեպքում, եթե արհեստական բանականությունը իսկապես հանգեցնի աշխատաշուկայի կտրուկ փոփոխությունների, պատրաստ կլինի արագ ընդլայնման հիմք։
Արդյունքում հեղինակը եզրակացնում է, որ արհեստական բանականությունը պարտադիր չէ, որ խզի աշխատանքի, ներդրման և արժանապատվության վրա կառուցված տնտեսության գաղափարը։ Ընդհակառակը, եթե պետությունները նպատակաուղղված զարգացնեն մարդկանց իրական կարիքներին ծառայող աշխատանքները, ապա նոր տեխնոլոգիական դարաշրջանը կարող է դառնալ ոչ թե կորստի, այլ հասարակական նոր հավասարակշռության հնարավորություն։
Աղբյուր՝ Time Magazine