Նավթի թանկացումը կարող է նոր ճնշում գործադրել տնային բյուջեների վրա
Գլոբալ նավթի գների բարձրացումը նորից սրել է սպառողների ֆինանսական վիճակը՝ թանկացնելով վառելիքը, փոխադրումները և մի շարք առևտրային ապրանքներ։ Թանկացման ալիքը տարածվում է նաև սննդամթերքի, դպրոցական պարագաների և ավիափոխադրումների վրա, քանի որ գործարարներն իրենց աճող ծախսերը հաճախ փոխանցում են գնորդներին։ Մասնագետների գնահատմամբ՝ եթե նավթի գինը բարձր մնա, գնաճային ճնշումը կշարունակի զգացվել ամառվա երկրորդ կեսին և դրանից հետո։
Գլոբալ նավթի գները կրկին անցել են մեկ բարելի դիմաց 100 դոլարի շեմը՝ նոր լարվածություն ստեղծելով սպառողների և բիզնեսի համար։ Մերձավոր Արևելքում ռազմական գործողությունների սրացումը խաթարել է մատակարարման շղթաները և բարձրացրել էներգակիրների արժեքը, ինչի հետևանքները արդեն զգացվում են վառելիքի, փոխադրումների և առօրյա գնումների մեջ։
Թանկացող վառելիք և փոխադրումներ
Բրենթ տեսակի նավթը, որը միջազգային հենանիշ է համարվում, վերջին անգամ 100 դոլարի սահմանը հատել էր մայիսին։ Նոր աճը նշանակում է, որ բենզինի գները, ամենայն հավանականությամբ, կմնան բարձր, քանի որ նավթի փոփոխությունը շղթայաբար փոխանցվում է վերամշակման և մանրածախ վաճառքի փուլերին։ ԱՄՆ ավտոմոբիլային ասոցիացիայի տվյալներով՝ ԱՄՆ-ում սովորական բենզինի միջին գինը հինգշաբթի հասել է 4,09 դոլարի՝ մեկ շաբաթվա ընթացքում աճելով 15 ցենտով։
Ավելի թանկ վառելիքը սովորաբար հարվածում է ոչ միայն վարորդներին, այլև բեռնափոխադրումներին։ Երբ փոխադրման ծախսերը բարձրանում են, դա շատ արագ արտացոլվում է խանութների դարակներում հայտնվող ապրանքների վերջնական գնի վրա։
Ապրանքների լայն շրջանակի վրա տարածվող ազդեցություն
Գնաճային ճնշումը հատկապես զգում են թարմ մթերք արտադրողները, դպրոցական պարագաների վաճառողները և բեռնափոխադրող ընկերությունները։ Քորնելի համալսարանի սննդարդյունաբերության կառավարման ծրագրի ղեկավար Միգել Գոմեսի խոսքով՝ երբ ծախսերն աճում են, ընկերությունները սովորաբար արագ են բարձրացնում գները, սակայն հակառակ ուղղությամբ դրանք նվազեցնելը շատ ավելի դժվար և դանդաղ գործընթաց է։ Այդ պատճառով նավթի թանկացման ազդեցությունը հաճախ երկար է մնում սպառողների վրա։
Այս միտումը նկատելի է նաև օդային տրանսպորտում։ American Airlines-ը հինգշաբթի հայտնել է երկրորդ եռամսյակի մաքուր շահույթի կտրուկ նվազման մասին՝ չնայած եկամուտների ռեկորդային մակարդակին և գարնան բարձր պահանջարկին։ Ընկերությունը նշել է, որ տոմսերի ավելի բարձր գները մասամբ փոխհատուցել են վառելիքի հավելյալ ծախսերը, սակայն ոչ բավարար չափով՝ տարեկան կանխատեսումը չիջեցնելու համար։
Ինչ կարող է սպասել սպառողին
Էներգետիկ շուկայի մասնակիցները զգուշացնում են, որ Պարսից ծոցի և Հորմուզի նեղուցի շուրջ անկայունությունը կարող է շարունակել ճնշել նավթի գները։ Սա նշանակում է, որ ամռան երկրորդ կեսին մեքենայով տեղաշարժը, օդային ճանապարհորդությունը և նույնիսկ առաջին անհրաժեշտության մի շարք ապրանքներ կարող են դառնալ ավելի թանկ։ ԱՄՆ էներգետիկ տեղեկատվության վարչության վերջին տվյալները վկայում են, որ jet fuel-ի պահանջարկը վերջին չորս շաբաթում աճել է 9 տոկոսով՝ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ, ինչը ցույց է տալիս, որ բարձր գների պայմաններում անգամ պահանջարկը չի նվազել զգալիորեն։
Աղբյուր՝ The Independent