Միասին ճաշելը կարող է օգտակար լինել հոգեկան առողջության համար
Միասին սնվելը՝ կոմենսալությունը, կարող է կապ ունենալ դեպրեսիայի և տկարամտության ավելի ցածր ռիսկի հետ։ Վերջին ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ սեղանի շուրջ մարդկանց թիվը և ընտանիքի կամ ընկերների հետ ուտելու սովորությունը կարող են ազդեցություն ունենալ հոգեկան բարեկեցության վրա։ Մասնագետները նշում են, որ ժամանակակից մեկուսացված կյանքը այս սովորությունը դարձնում է ավելի հազվադեպ, սակայն այն վերադարձնելը հաճախ դժվար չէ։
Միասին ճաշելու սովորությունը, որ գիտական գրականության մեջ կոչվում է կոմենսալություն, ուշադրություն է գրավում ոչ միայն որպես սոցիալական վարքագիծ, այլ նաև որպես հոգեկան առողջության հնարավոր պաշտպանական գործոն։ Վերջին ուսումնասիրությունները վկայում են, որ ուրիշների հետ սնվելը կարող է կապված լինել դեպրեսիայի և նույնիսկ տկարամտության ավելի ցածր ռիսկի հետ։
Սեղանի շուրջ ձևավորվող վստահությունը
Օքսֆորդի համալսարանի տնտեսագիտության և վարքաբանական գիտությունների պրոֆեսոր Ջան-Էմանուել Դե Նևի խոսքով՝ համատեղ ճաշելը կարևոր մեխանիզմ է կապեր ստեղծելու, փոխադարձ վստահություն ձևավորելու և մարդկանց մերձեցնելու համար։ Նրա գնահատմամբ՝ սննդի բաժանումը վաղուց դուրս է եկել միայն կենսաբանական անհրաժեշտության շրջանակից և դարձել է համայնքային կյանքի հիմքերից մեկը։
Այս կապը հատկապես նկատելի է այն հասարակություններում, որտեղ ընտանեկան և բարեկամական շփումները թուլանում են։ Ժամանակակից կյանքի արագ տեմպը, միայնակ ապրելու աճը և թվային հաղորդակցության գերակշռությունը հաճախ սահմանափակում են համատեղ սեղանի շուրջ հավաքվելու հնարավորությունը։
Ուսումնասիրությունները՝ հոգեկան առողջության մասին
Չինաստանում անցկացված մի հետազոտության շրջանակում, որտեղ հարցվել է 60 տարեկան և ավելի բարձր տարիքի 9361 կին, պարզվել է, որ ճաշի ընթացքում սեղանի շուրջ նստած մարդկանց թիվը կարող է հստակ կանխորոշիչ լինել դեպրեսիայի վտանգի համար։ Գիտնականները հաշվի են առել նաև այլ գործոններ՝ ընդհանուր առողջական վիճակը, նյութական ապահովվածությունը և մենակ ապրելու հանգամանքը, սակայն կապը պահպանվել է։
Այլ հետազոտություններ ևս հաստատում են այդ ուղղությունը։ Տոկիոյի գիտնականները, օրինակ, արձանագրել են, որ 65-74 տարեկան մարդիկ, որոնք ապրում էին ընտանիքի հետ, բայց ուտում էին միայնակ, դեպրեսիվ ախտանշանների զարգացման զգալիորեն բարձր հավանականություն ունեին, քան նրանք, ովքեր կանոնավոր կերպով սնվում էին ուրիշների հետ։
Երբ սնունդը դառնում է սոցիալական կապ
Մասնագետների կարծիքով՝ այս երևույթի ազդեցությունը չի սահմանափակվում միայն հոգեբանական հարմարավետությամբ։ Համատեղ սնվելը կարող է խթանել առօրյա շփումները, նվազեցնել մեկուսացման զգացումը և ուժեղացնել փոխօգնության մշակույթը, ինչը կարևոր է հատկապես մեծ տարիքում։
Հետևաբար, միասին ճաշելու սովորությունը կարելի է դիտարկել ոչ թե որպես երկրորդական սովորույթ, այլ որպես պարզ ու մատչելի միջոց՝ սոցիալական կապերն ամրապնդելու համար։ Գիտնականների արձանագրած օրինաչափությունները հիշեցնում են, որ առողջության պահպանման մեջ երբեմն մեծ արժեք ունեն ամենահասարակ վարքագծային փոփոխությունները։
Աղբյուր՝ BBC Future