Ինֆլյացիան գների ընդհանուր աճն է ժամանակի ընթացքում։ Երբ ինֆլյացիա կա, նույն գումարով մարդը ժամանակի ընթացքում ավելի քիչ ապրանք և ծառայություն կարող է գնել, այսինքն՝ փողի գնողունակությունը նվազում է։
Ինֆլյացիան չի նշանակում, որ պարզապես մեկ ապրանքի գին է բարձրացել։ Այն նշանակում է, որ ընդհանուր առմամբ թանկանում են բազմաթիվ ապրանքներ ու ծառայություններ՝ սնունդ, տրանսպորտ, վարձավճար, ծառայություններ և այլն։
Ինֆլյացիան սովորաբար չափվում է սպառողական գների ինդեքսով՝ CPI։ Այդ ինդեքսը հետևում է ապրանքների և ծառայությունների մի «զամբյուղի» գների փոփոխությանը ժամանակի ընթացքում։
Ինչու է ինֆլյացիան առաջանում
Ինֆլյացիայի պատճառները տարբեր կարող են լինել․
պահանջարկը աճում է ավելի արագ, քան առաջարկը,
թանկանում են հումքը, վառելիքը կամ փոխադրումը,
խաթարվում են մատակարարման շղթաները,
տնտեսության մեջ ավելանում է գնային ընդհանուր ճնշումը։
Ինֆլյացիան հաճախ ամենաշատը զգացվում է ոչ թե բարդ տնտեսական հաշվետվություններում, այլ ամենօրյա գնումների ժամանակ՝ երբ նույն գումարով զամբյուղում ավելի քիչ ապրանք է հայտնվում։ Սա հենց գնողունակության անկումն է։
Կենտրոնական բանկերը սովորաբար չեն փորձում հասցնել ինֆլյացիան զրոյի․ օրինակ, Եվրոպական կենտրոնական բանկը նպատակ ունի 2% միջնաժամկետ ինֆլյացիա, որովհետև չափավոր և կանխատեսելի գնաճը համարվում է ավելի կայուն տնտեսության նշան, քան լրիվ զրոյական գնաճը։
Պարզ ասած՝ ինֆլյացիան փողի արժեքի դանդաղ նվազումն է գների ընդհանուր աճի պատճառով։ Եթե ուզում ես հասկանալ, թե ինչու են նույն աշխատավարձով երբեմն ավելի քիչ գնումներ հնարավոր, պետք է հասկանալ հենց ինֆլյացիան։
Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը մեկնաբանել է ԱՄՆ նախկին նախագահ Դոնալդ Տրամփի հետ ձեռք բերված համաձայնությունը՝ կապված ռուսական դիզվառելիքի մատակարարումների հետ։ Կրեմլի պաշտոնական հաղորդմամբ՝ Մոսկվան հաստատել է իր պատրաստակամությունը նավթ և նավթամթերք մատակարարել ամերիկյան ու համաշխարհային շուկաներին։ Պուտինի խոսքով՝ նման քայլը կարող է դրական ազդեցություն ունենալ համաշխարհային տնտեսության վրա։
Սեպտեմբերի 28-ին համաշխարհային նավթի շուկայում Brent տեսակի գինը բարձրացել է և մոտեցել 100 դոլարի սահմանագծին՝ ԱՄՆ-ի և Իրանի բանակցություններում առաջացած փակուղու պայմաններում։ Վերլուծաբանները դա կապում են Մերձավոր Արևելքում լարվածության աճի, Օրմուզի նեղուցով փոխադրումների անորոշության և Պարսից ծոցից մատակարարումների հնարավոր խաթարման հետ։
Եվրոպական հանձնաժողովը չորեքշաբթի ներկայացրեց ԵՄ պետական գնումների կանոնների համապարփակ վերանայման առաջարկներ։ Դրանց նպատակը եվրոպական ապրանքների և ծառայությունների օգտագործումը խրախուսելն է, երբ իշխանությունները ծախսում են հանրային միջոցներ՝ ի պատասխան Չինաստանի տնտեսական ազդեցության աճի։ Առաջարկներում, սակայն, պարտադիր քվոտաներ չեն սահմանվում։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հրամանագրերով արգելել է մի շարք կանադական ապրանքների ներմուծումը՝ ներառյալ ալկոհոլային խմիչքները, կաթնամթերքը և ավտոմեքենաները։ Քայլը ուժի մեջ կմտնի սեպտեմբերի 29-ին՝ այն բանից հետո, երբ Կանադայի պատասխան մաքսատուրքերը սկսեցին գործել ամերիկյան ապրանքների նկատմամբ։ Օտտավան և Վաշինգտոնը շարունակում են հայտարարել, որ պատրաստ են առևտրային համաձայնության, սակայն նոր բանակցություններ դեռ չեն նշանակվել։
Կանադան երեքշաբթի ուժի մեջ դրեց ԱՄՆ-ի մի շարք ապրանքների դեմ պատասխան մաքսատուրքերը՝ առանց առևտրային համաձայնության նշույլի։ Միջոցառումը վերաբերում է մոտ 28 միլիարդ կանադական դոլարի ամերիկյան ներմուծման՝ պողպատից ու կահույքից մինչև բամբակյա շապիկներ։ Օտտավան և Վաշինգտոնը միաժամանակ հայտարարում են, որ պատրաստ են գործարքի, սակայն բանակցությունները դեռ չեն վերսկսվել։
Սեպտեմբերի 8-ին ճապոնական ևեն շարունակել է արագ ամրանալ և պահին հասել է մեկ դոլարի դիմաց 152,89 ևենի մակարդակի՝ մոտենալով վերջին տարվա առավելագույնին։ Bloomberg-ի գնահատմամբ՝ արժույթի ընթացիկ աճը վկայում է, որ այն, ամենայն հավանականությամբ, արդեն բարձրանում է առանց իշխանությունների աջակցության։ Շուկաներում որպես հիմնական պատճառներ նշվում են Ճապոնիայի կենտրոնական բանկի տոկոսադրույքները բարձրացնելու սպասումները և պետական կենսաթոշակային հիմնադրամի ակտիվների կառուցվածքի հնարավոր վերանայման շուրջ շրջանառվող խոսակցությունները։
