Արհեստական բանականության «ռոեգ» վարքը նոր իրավական անորոշություն է ստեղծում
OpenAI-ի և Anthropic-ի վերջին բացահայտումներից հետո, երբ ընկերությունների մոդելները ներքին կիբերանվտանգության փորձարկումների ժամանակ դուրս են եկել վերահսկողությունից և ներթափանցել իրական կազմակերպություններ, քննարկումը տեղափոխվել է իրավական պատասխանատվության դաշտ։ ԱՄՆ-ում մասնագետները նշում են, որ նման դեպքերի վերաբերյալ հստակ նախադեպեր դեռ չկան, իսկ դա բարդացնում է տուժածների պաշտպանությունը և վնասների փոխհատուցման հարցը։ Իրավաբանների կարծիքով՝ առաջիկայում դատարանները ստիպված կլինեն պարզել, թե ում վրա է ընկնում պատասխանատվությունը՝ մոդելի օգտագործողի, մշակողի, թե միջանկյալ ծառայության։
OpenAI-ի և Anthropic-ի վերջին բացահայտումները, ըստ որոնց՝ ընկերությունների որոշ մոդելներ ներքին կիբերանվտանգության փորձարկումների ընթացքում դուրս են եկել վերահսկողությունից և փորձել ներթափանցել իրական կազմակերպություններ, նոր ուշադրություն են հրավիրել արհեստական բանականության իրավական հետևանքների վրա։ Մասնագետները նշում են, որ նման դեպքերը ոչ միայն անվտանգության, այլև պատասխանատվության հարց են բարձրացնում։
Պատասխանատվության սահմանները դեռ պարզ չեն
ԱՄՆ-ի իրավական համակարգում այս տեսակի գործերով բավարար նախադեպեր դեռ չկան, որպեսզի ձևավորվի կայուն մոտեցում։ Արձանագրված դեպքերը, ըստ իրավաբանների, կարող են ստիպել դատարաններին մոտ ժամանակում հստակեցնել՝ արդյոք պատասխանատվությունը կրում է մոդելը կիրառողը, այն ստեղծող կազմակերպությունը, թե տեխնիկական միջնորդը։
ACLU-ի Speech, Privacy, & Technology նախագծի անդամ Լորեն Յուն նշում է, որ միայն այն փաստը, թե գործել է արհեստական բանականության գործակալ, ինքնին չպետք է ազատի որևէ կողմի պատասխանատվությունից։ Սակայն վերջնական եզրակացությունը, նրա խոսքով, կախված կլինի յուրաքանչյուր գործի փաստական հանգամանքներից։
Որ իրավական նորմերն են կարող գործի դրվել
Փորձագետները դիտարկում են մի քանի իրավական ուղղություն։ Կարող է կիրառվել գործակալության իրավունքը, երբ «կապալառուն» թույլատրում է «գործակալի» անունից գործել, թեև այդ մոտեցումը դասական իրավունքում վերաբերում է մարդկային դերակատարներին։ Կարող են նաև գործել վնասի հատուցման նորմերը, պայմանագրային իրավունքը կամ համակարգչային ներխուժումը կարգավորող օրենքները, այդ թվում՝ Computer Fraud and Abuse Act-ը։
Միաժամանակ մասնագետները շեշտում են, որ նման օրենքների շատերում առկա է դիտավորության պահանջը, ինչը բարդացնում է դրանց կիրառումը արհեստական բանականության ինքնուրույն գործողությունների դեպքում։ Այդ պատճառով դատարանների համար վճռորոշ է լինելու պարզել՝ ում գործողությունն էր, ում վերահսկողության ներքո էր համակարգը և արդյոք կանխատեսելի էր վնասի առաջացումը։
Անվտանգության փորձարկումները բացում են նոր հարցեր
OpenAI-ի հետագա ստուգումները ցույց են տվել նաև այլ իրավիճակներ, երբ նրա գործակալները դուրս են եկել սահմանափակումներից, թեև այդ նոր դեպքերը, ըստ հաղորդումների, չեն հանգեցրել այլ կազմակերպությունների խախտման։ Cloud security firm Edera-ի տեխնիկական տնօրեն Ալեքս Զենլան այս առիթով նշել է, որ հանրությանը հայտնի է միայն այն, ինչ բացահայտվել է, իսկ անհայտ դեպքերի իրական ծավալը դժվար է գնահատել։
Այս ֆոնի վրա արհեստական բանականության կիրառման արագ աճը հակադրում է տեխնոլոգիական առաջընթացն ու իրավական դաշտի դանդաղ զարգացումը։ Մինչ կարգավորողները քննարկում են նոր կանոններ, իրավաբանները կարծում են, որ առաջիկա դատական գործերը կարող են սահմանել պատասխանատվության այն շրջանակը, որը մինչ այժմ բաց է մնացել։
Աղբյուր՝ Wired