Գերմանիայում AfD-ի վերելքը սասանում է քաղաքական կենտրոնը
· Աշխարհ

Գերմանիայի Սաքսոնիա-Անհալտ երկրամասում ծայրահեղ աջ «Գերմանիայի համար այլընտրանք» կուսակցությունը ստացել է ձայների 43.8 տոկոսը՝ արձանագրելով ծանր պարտություն քրիստոնեա-դեմոկրատների համար։ Քվեարկությունը նոր ճնշում է գործադրում կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցի վրա և ուժեղացնում քննարկումները երկրի հետպատերազմյան քաղաքական կարգի ապագայի շուրջ։ Հաջորդ ընտրությունները այս ամիս կարող են ցույց տալ, թե որքան արագ է աճում AfD-ի ազդեցությունը։
Գերմանիայի Սաքսոնիա-Անհալտ երկրամասում կայացած ընտրությունները նոր լարվածություն են ստեղծել երկրի քաղաքական կյանքում։ Ծայրահեղ աջ «Գերմանիայի համար այլընտրանք» կուսակցությունը ստացել է ձայների 43.8 տոկոսը՝ ծանր հարված հասցնելով քրիստոնեա-դեմոկրատներին և ավելի լայն հարցեր բարձրացնելով երկրի քաղաքական կենտրոնի կենսունակության մասին։
Մերցի խոստումներից մինչև ընտրական պարտություն
Ֆրիդրիխ Մերցը դեռ 2018 թվականին, երբ փորձում էր ստանձնել Քրիստոնեա-դեմոկրատական միության առաջնորդությունը, հայտարարում էր, թե նպատակ ունի կիսով չափ կրճատել AfD-ի աջակցությունը։ Սակայն այսօր իրավիճակը հակառակն է ստացվել․ Սաքսոնիա-Անհալտում հենց CDU-ն է կորցրել իր նախկին ուժի զգալի մասը, մինչդեռ AfD-ն վերածվել է Մերցի իշխանության համար ուղղակի սպառնալիքի։
Արդյունքը միայն մեկ տարածաշրջանի խնդիր չէ։ Գերմանիայի ներսում արդեն նկատվում է, որ աջ ծայրահեղականների ազդեցությունը դուրս է գալիս նախկին սահմաններից, իսկ դաշնային կառավարությունը ստիպված է արձագանքել աճող դժգոհությանը։ Հաջորդ շաբաթներին նախատեսված երկու տարածաշրջանային ընտրությունները կարող են էլ ավելի պարզ դարձնել այդ միտումը։
Քաղաքական «պատնեշը» և դրա փորձությունը
AfD-ի որոշ կառույցներ Գերմանիայի ներքին հետախուզության կողմից դասակարգվել են որպես աջ ծայրահեղական, այդ թվում՝ Սաքսոնիա-Անհալտի տեղական բաժանմունքը։ Այնուամենայնիվ, կուսակցությունը ազգային հարցումներում արդեն անցել է CDU-ին, մինչդեռ Մերցի վարկանիշը հասել է աննախադեպ ցածր մակարդակի՝ գերմանական կանցլերի համար։
Մերցը մի շարք նախընտրական խոստումներ արդեն վերանայել է, այդ թվում՝ պետական պարտքի սահմանափակման խիստ պահպանման մասին իր դիրքորոշումը։ Միաժամանակ նա շարունակում է պահել所谓 «պատնեշը»՝ CDU-ի և AfD-ի միջև համագործակցությունից հրաժարվելու սկզբունքը, որը Գերմանիայի հետպատերազմյան ժողովրդավարական համակարգի առանցքային պաշտպանական մեխանիզմներից է։
Դիմակայության ուղին
Քաղաքական դիտարկումները ցույց են տալիս, որ AfD-ի աճը միայն հրապարակային դատապարտմամբ չի զսպվի։ Հեղինակները նշում են՝ ծայրահեղ աջերի առաջխաղացման իրական հակակշիռը արդյունավետ կառավարումն է, հետևողական առաջնորդությունն ու հանրային վստահության վերականգնումը։
Մերցը գուցե այլևս չկարողանա ամբողջությամբ փոխել սեփական քաղաքական ճակատագիրը, սակայն նրա առաջ դեռ կա մեկ կարևոր հնարավորություն՝ հստակ հիշեցնել գերմանացիներին ժողովրդավարությունը պաշտպանելու իրենց պատմական պարտքի մասին։ Այդ փորձությունը ոչ միայն կուսակցական է, այլև համակարգային՝ կապված այն երկրի հետ, որը ութ տասնամյակ շարունակ փորձում է չկրկնել անցյալի ողբերգական սխալները։
Աղբյուր՝ Time Magazine