Յելոուսթոունի հնարավոր ժայթքումը կարող է ժամանակավորապես զսպել գլոբալ տաքացումը
· Աշխարհ
Ամերիկացի կլիմայագետ Քրիստինա Դալը նշել է, որ ԱՄՆ Վայոմինգ նահանգում գտնվող Յելոուսթոունի սուպերհրաբուխի հնարավոր ժայթքումը կարող է առաջացնել所谓 հրաբխային ձմեռ։ Նրա խոսքով՝ նման երևույթը կարճ ժամանակով կարող է թուլացնել մարդու գործունեությամբ պայմանավորված գլոբալ տաքացումը։ Մասնագետը հիշեցրել է նաև 1991 թվականի Պինատուբո հրաբխի օրինակը, որի ժայթքումը ժամանակավոր սառեցում էր առաջացրել։
Ամերիկացի կլիմայագետ, Climate Central կենտրոնի փոխնախագահ Քրիստինա Դալը նշել է, որ ԱՄՆ Վայոմինգ նահանգում գտնվող Յելոուսթոունի սուպերհրաբուխի հնարավոր ժայթքումը կարող է բերել հրաբխային ձմեռի։ Նրա գնահատմամբ՝ նման զարգացումը ժամանակավորապես կարող է թուլացնել մարդու գործունեությամբ պայմանավորված գլոբալ տաքացումը։
Ինչու է Յելոուսթոունը դիտվում որպես առանձնահատուկ ռիսկ
Յելոուսթոունի կալդերայի շուրջ գրանցված երկրաշարժը նորից ուշադրություն է սևեռել այս հատվածի վրա։ Թեև նման բնական գործընթացները պարտադիր չէ, որ անմիջապես հանգեցնեն խոշոր ժայթքման, սուպերհրաբուխների նկատմամբ գիտական հետաքրքրությունն ու զգուշավորությունը մշտապես բարձր են, քանի որ դրանց ազդեցությունը կարող է տարածվել ոչ միայն տարածաշրջանի, այլև ողջ մոլորակի վրա։
Դալի խոսքով՝ հրաբխային ձմեռը ձևավորվում է, երբ մթնոլորտ բարձրացած մոխիրն ու գազերը նվազեցնում են արևային ճառագայթման մի մասը։ Այդ պատճառով երկրագնդի մակերևույթը կարող է ժամանակավորապես սառչել, ինչը կարճաժամկետ հեռանկարում կփոխի կլիմայական ընթացքը։
Պինատուբոյի օրինակը՝ որպես գիտական համեմատություն
Մասնագետը հիշեցրել է 1991 թվականին Ֆիլիպիններում Պինատուբո հրաբխի ժայթքումը, որը XX դարի երկրորդ խոշոր հրաբխային ժայթքումներից էր։ Դրանից հետո համաշխարհային միջին ջերմաստիճանը կարճ ժամանակով նվազել է շուրջ 0,6 աստիճանով, ինչը հաճախ հիշատակվում է որպես հրաբխային աերոզոլների կլիմայական ազդեցության օրինակ։
Այդուհանդերձ, գիտնականները շեշտում են, որ նման երևույթները չեն լուծում գլոբալ տաքացման հիմքում ընկած խնդիրները։ Մթնոլորտային սառեցումը ժամանակավոր է, մինչդեռ ջերմոցային գազերի աճը մնում է երկարաժամկետ մարտահրավեր։
Գիտական զգուշավորություն՝ առանց կանխատեսումների
Յելոուսթոունի շուրջ քննարկումները սովորաբար հարուցում են մեծ հետաքրքրություն, սակայն մասնագետները խուսափում են կտրական եզրակացություններից, քանի դեռ չկա ուղղակի և հաստատված վտանգ։ Դալի հայտարարությունը ևս վերաբերում է հնարավոր հետևանքներին, ոչ թե անմիջական կանխատեսմանը։
Ավելի վաղ հաղորդվել էր նաև, որ Սիցիլիայում գտնվող Էթնա հրաբուխը սկսել է ժայթքել։ Հրաբխային ակտիվության նման դրսևորումները հիշեցնում են, որ Երկրի ներսում ընթացող գործընթացները մշտապես ուշադրության կարիք ունեն՝ հատկապես այն պատճառով, որ դրանց ազդեցությունը կարող է լինել և՛ տեղային, և՛ գլոբալ։