Ընտանեկան 45 րոպեանոց շարժունությունը կարող է նպաստել մտավոր կարողությունների զարգացմանը
Ֆիզիկական պակաս շարժունությունը մեծացնում է ոչ միայն երկրորդ տիպի շաքարախտի և այլ երկարատև հիվանդությունների, այլև մտավոր գործառույթների թուլացման վտանգը։ Վերջին հետազոտություններից մեկը, որի շրջանակում ուսումնասիրվել են 24 ընտանիքների փորձառությունները, ցույց է տալիս, որ ընտանիքով միասին կազմակերպվող շարժական զբաղմունքը կարող է օգնել և՛ առողջությանը, և՛ սովորելու, հիշելու ու կենտրոնանալու կարողություններին։ Հետազոտողները առանձնացնում են հատկապես այն հանգամանքը, որ ծնողների և երեխաների փոխադարձ օրինակն ուժեղ խթան կարող է դառնալ առավել ակտիվ կենսակերպի համար։
Բավարար ֆիզիկական շարժունությունը հանրային առողջապահության հիմնական պայմաններից է, սակայն աշխարհում մեծահասակների զգալի մասը չի հասնում առաջարկվող նվազագույն մակարդակին։ Նույն խնդիրը վերաբերում է նաև երեխաներին, որոնցից շատերը չեն ապահովում օրական անհրաժեշտ շարժական բեռնվածությունը։ Մասնագետների գնահատմամբ՝ այս պակասը կապված է ոչ միայն նյութափոխանակային հիվանդությունների, այլև մտավոր այնպիսի գործառույթների հետ, ինչպիսիք են հիշողությունը, ուշադրությունը, սովորելու և որոշում կայացնելու կարողությունը։
Այս համատեքստում առանձնակի ուշադրություն է գրավում ընտանիքի դերը։ Երբ ծնողները ծանրաբեռնված են աշխատանքով և կենցաղային պարտականություններով, կանոնավոր մարզական ռեժիմ պահելը բարդանում է։ Այդ պատճառով ընտանիքով միասին անցկացվող նույնիսկ համեստ տևողությամբ ակտիվ ժամանակը դիտվում է որպես իրատեսական միջոց՝ միաժամանակ խթանելու առողջ ապրելակերպն ու ամրապնդելու ծնող-երեխա փոխգործակցությունը։
Ինչ են ցույց տվել ընտանիքների հետ զրույցները
Հետազոտողները զրուցել են 24 ընտանիքների հետ՝ հասկանալու, թե ինչն է նպաստում կամ խոչընդոտում համատեղ ֆիզիկական ակտիվությանը։ Ամենահաճախ հիշատակված խոչընդոտներն էին կազմակերպված խմբակների ու մարզաձևերի արժեքը, ինչպես նաև ազատ ժամանակի սղությունը։ Ավելի սակավ միջոցներ ունեցող ընտանիքները մատնանշել են նաև բնակավայրին մոտ հասանելի մարզական և ժամանցային ենթակառուցվածքների պակասը, մինչդեռ ավելի ապահովված ընտանիքները տեղական նման հնարավորությունները հաճախ դիտել են որպես կարևոր աջակցություն։
Ուշագրավ է, որ երեխաները հետևողականորեն նշել են՝ երբ տեսնում են, որ ծնողները շարժուն են և հաճույքով մասնակցում են ակտիվ զբաղմունքների, իրենք ևս ավելի պատրաստակամ են միանալու։ Միևնույն ժամանակ ազդեցությունը եղել է երկկողմանի. հատկապես որոշ ընտանիքներում հենց երեխաներն են դարձել ծնողների համար խթան և օրինակ՝ ավելորդ նստակեցությունից հրաժարվելու հարցում։
Ինչու է սա կարևոր նաև հայկական ընտանիքների համար
Թեև հրապարակված նյութը վերաբերում է ընդհանրական միտումներին, դրա հետևությունները առնչվում են նաև հայկական ընտանիքներին, որտեղ ժամանակի սղությունը, ծախսերի հարցը և հասանելի միջավայրի պակասը հաճախ նույնքան զգալի են։ Մասնագետների դիտարկմամբ՝ պարտադիր չէ խոսքը լինի միայն մարզասրահի կամ կազմակերպված մարզումների մասին. արագ քայլքը, այգում շարժական խաղերը, հեծանվավարությունը կամ ընտանիքով 45 րոպե տևողությամբ ակտիվ զբոսանքը կարող են դառնալ գործնական լուծում։
Հետազոտության գլխավոր եզրակացությունն այն է, որ ընտանիքակենտրոն ֆիզիկական ակտիվությունը կարող է միաժամանակ նպաստել մարմնական առողջությանը, մտավոր արդյունավետությանը և ընտանեկան կապերի ամրապնդմանը։ Հետևաբար, մատչելի ու անվտանգ պայմանների ստեղծումը, որպեսզի ծնողներն ու երեխաները ավելի հաճախ շարժվեն միասին, արժանի է առավել լուրջ ուշադրության թե՛ համայնքային, թե՛ առողջապահական քաղաքականության մակարդակով։
Աղբյուր՝ The Independent