Աշխարհը սպասում է նոր բանակցությունների․ Իրանի շուրջ լարվածությունը մտնում է վճռորոշ փուլ
ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև բանակցությունները կարող են վերսկսվել արդեն առաջիկա օրերին, թեև ֆոնին շարունակում է գործել իրանական նավահանգիստների շուրջ ամերիկյան ճնշումը, իսկ ամբողջ տարածաշրջանը մնում է բարձր լարվածության մեջ։
Ապրիլի 14-ին միջազգային օրակարգի ամենաթեժ թեմաներից մեկը դարձել է Իրանի շուրջ արագ փոխվող իրավիճակը։ ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտերեշը հայտարարել է, որ Իրանի պատերազմի դադարեցման շուրջ բանակցությունների վերսկսումը «բարձր հավանականությամբ» մոտ է։ Նրա խոսքով՝ այժմ կարևոր է ոչ միայն նոր հանդիպման կազմակերպումը, այլև հրադադարի պահպանումը բանակցային գործընթացի ընթացքում։
Լարվածության ֆոնին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը ևս հայտարարել է, որ Վաշինգտոնի և Թեհրանի շփումները կարող են վերականգնվել արդեն առաջիկա երկու օրում, իսկ որպես հավանական հարթակ նշվում է Պակիստանը։ Սա ցույց է տալիս, որ նույնիսկ շատ կոշտ փուլ մտնելուց հետո դիվանագիտական դուռը դեռ ամբողջությամբ չի փակվել։
Միևնույն ժամանակ իրավիճակը շարունակում է մնալ չափազանց վտանգավոր։ Reuters-ի և AP-ի հրապարակումներով՝ նախորդ բանակցությունները ավարտվել էին առանց համաձայնության, որից հետո ԱՄՆ-ը սկսել է ճնշումն Իրանի նավահանգիստների ուղղությամբ, իսկ այդ զարգացումները նոր ռիսկեր են ստեղծել նավթի համաշխարհային շուկայի, ծովային առևտրի և ամբողջ Մերձավոր Արևելքի կայունության համար։
Այս լարվածության կարևոր պատճառներից մեկը Հորմուզի նեղուցն է, որն աշխարհի նավթի մատակարարումների համար ռազմավարական կետ է։ AP-ի տվյալներով՝ այդ երթուղով սովորաբար անցնում է համաշխարհային նավթային փոխադրումների մոտ 20 տոկոսը, և ցանկացած խափանում այստեղ կարող է անմիջապես անդրադառնալ վառելիքի գների ու համաշխարհային տնտեսության վրա։
Շուկաներն արդեն արձագանքել են այս նորություններին։ Reuters-ը գրում է, որ բանակցությունների հնարավոր վերսկսման ֆոնին նավթի գներն այսօր որոշ չափով նահանջել են, քանի որ ներդրողները փորձում են հասկանալ՝ արդյոք աշխարհը գնում է դեպի նոր բախում, թե դեպի ժամանակավոր թուլացում։ Բայց վերջնական հանգուցալուծում դեռ չկա, և ցանկացած պահի նոր սրում հնարավոր է։
Ինչու է սա կարևոր
Եթե ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև բանակցությունները իսկապես վերսկսվեն, դա կարող է թուլացնել միջազգային շուկաների լարվածությունը և նվազեցնել նավթի գների նոր թռիչքի վտանգը։ Բայց եթե դիվանագիտական ջանքերը կրկին ձախողվեն, աշխարհը կարող է մտնել ավելի խոր ճգնաժամային փուլ՝ թե՛ էներգետիկ, թե՛ անվտանգային իմաստով։
Հորմուզի նեղուցով անցնում է աշխարհի նավթի մատակարարումների մոտ 20%-ը։
Բանակցությունների նոր փուլը, ըստ Reuters-ի, կարող է սկսվել արդեն առաջիկա 2 օրում։