Եվրոպայի անտառային հրդեհները բացահայտում են չպայթած պատերազմի ականները
· Աշխարհ
Եվրոպայի մի շարք երկրներում անտառային հրդեհները ոչ միայն այրում են անտառներն ու բնակավայրերին մոտ տարածքները, այլև վտանգավոր են դարձնում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակներից մնացած չպայթած զինամթերքը։ Ֆրանսիայում, Բելգիայում, Գերմանիայում և Նիդերլանդներում բարձր ջերմաստիճանը և չոր եղանակը մի քանի վայրերում պատճառել են պայթյուններ կամ բացահայտել թաքնված ռումբեր։ Մասնագետների գնահատմամբ՝ կլիմայի փոփոխությունը ուժեղացնում է այդ վտանգը՝ հնագույն զինամթերքը դարձնելով նոր սպառնալիք հրշեջների և փրկարարների համար։
Եվրոպայի մի շարք երկրներում մոլեգնող անտառային հրդեհները բացել են վաղուց մոռացված, սակայն դեռևս կենսական վտանգ ներկայացնող խնդիր․ հողում մնացած պատերազմական զինամթերքը սկսել է ի հայտ գալ կրակի ու շոգի ազդեցությամբ։ Ֆրանսիայում, Բելգիայում, Գերմանիայում և Նիդերլանդներում բարձր ջերմաստիճանը մի քանի դեպքերում առաջացրել է պայթյուններ կամ բացահայտել է չպայթած ռումբեր ու արկեր։
Պատերազմի ժառանգությունը՝ կրակի տակ
Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմներից մնացած ռումբերն ու ականները դեռևս շարունակել են թաքնված մնալ անտառներում, դաշտերում և գետերի ափերին։ Երբ հրդեհը հասել է այդ վայրերին, ջերմությունը և բուսականության այրումը երբեմն ակտիվացրել են զինամթերքը՝ սպառնալիք ստեղծելով ոչ միայն բնակչության, այլև հրշեջների ու պայթուցիկների վնասազերծման մասնագետների համար։
Նիդերլանդների Լիմբուրգ նահանգում, օրինակ, պայթուցիկների վնասազերծման խումբ է ուղարկվել անտառային տարածք՝ ստուգելու այն գոտին, որը գտնվում է 1944 թվականի ծանր մարտերի վայրի մոտ և ենթարկվել էր կրակի վտանգին։ Այսպիսի դեպքերը ցույց են տալիս, որ Եվրոպայի մի շարք շրջաններում պատերազմի հետևանքները դեռ չեն վերացել նույնիսկ տասնամյակներ անց։
Կլիմայի փոփոխությունը ուժեղացնում է վտանգը
Լոնդոնի Արևելյան և Աֆրիկյան ուսումնասիրությունների դպրոցի գիտաշխատող Սառա Նյերին նշել է, որ կլիմայի փոփոխությունը խարխլում է նախկին «կլիմայական բախտը», որի շնորհիվ թաղված զինամթերքը երկար ժամանակ մնում էր անշարժ։ Նրա խոսքով՝ կայուն ջերմաստիճանները և կանխատեսելի տեղումները նախկինում պահպանում էին այդ վտանգը հողի տակ, մինչդեռ այժմ շոգը, երաշտը և հրդեհները կարող են այն կրկին արթնացնել։
Հուլիսին հրապարակված World Weather Attribution-ի ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ ձմռան առատ տեղումները նպաստել են բուսածածկի աճին, որը ամռանը վերածվել է վառվող նյութի։ Ցածր խոնավությունը, ուժեղ քամին և բարձր ջերմաստիճանը միասին ստեղծել են հրդեհների համար առավել նպաստավոր պայմաններ։
Եվրոպայի տարբեր կետերում բացահայտված զինամթերք
Ֆրանսիայում, Բորդոյի հարավ-արևմտյան մերձակայքում բռնկված խոշոր հրդեհի ընթացքում հայտնաբերվել է, ենթադրաբար, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակներից մնացած զինամթերքի պաշար։ Բելգիայի Լիեժի նահանգի ղեկավար Հերվե Ժամարը հայտնել է, որ հրդեհների տարածքում լսվել են առանձին պայթյուններ, և արտակարգ ծառայությունները հարմարեցրել են իրենց գործողությունները՝ հաշվի առնելով հողի տակ մնացած զինամթերքը։
Գերմանիայում նույնպես գրանցվել է նման դեպք․ Ռայն գետի ջրի մակարդակի նվազման հետևանքով բացահայտվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ռումբ։ Մասնագետներ Քրիստինա Գրինը և Սառա Նյերին ընդգծում են, որ կլիմայի փոփոխությունը ոչ միայն ուժեղացնում է հրդեհները, այլև վեր է հանում պատերազմի և հակամարտությունների երկարատև հետևանքները, որոնք տարիներ շարունակ կարող են մնալ անտեսված, մինչև բնության ծայրահեղ պայմանները դրանք կրկին տեսանելի դարձնեն։
Աղբյուր՝ The Independent